Кіріспе

Орегон штатындағы стратовулкан

Маклауглин тауы – Орегон штатының оңтүстігіндегі Каскад жотасында және АҚШ-тың Скай Лейкс Уайлдернесс аймағында орналасқан, жанары тоқтаған, тік беткейлі стратовулкан немесе құрама жанартау. Бұл Каскад вулкандық доғасындағы жанартау шыңдарының бірі, Жоғары Каскадтар секторында. Рог өзені аңғары үшін маңызды ландшафттық белгі, тау Шаста тауының солтүстігінде және Кратер көлінің оңтүстік-шығысында орналасқан. Ол 1838 жылы Гудзон шығанағы компаниясының бас директоры Джон Маклауглиннің құрметіне аталған. Маклауглин тауының айқындығы оны мыңдаған жылдар бойы Американың жергілікті халықтары үшін маңызды орын етіп келді. Маклауглин тауының құрамында негізінен базальттық андезит кездеседі. Соңғы активтілігі 30 000 – 20 000 жыл бұрын болғанға дейін үш негізгі жарылыс кезеңінен өтті. Қазіргі таңда оның активтілігі мен деформациясы бақыланбайды. Аймақта өсімдік және жануарлар әлемінің алуан түрлері мекендейді, мұнда жиі қар жауады және маусымдар арасында температура өзгерісі байқалады. Тынық мұхитының жотасы таудың шығыс және солтүстік беткейлерін айналып өтеді, сондай-ақ басына дейін жететін жалғыз жол – 6 мильдік (10 км) McLoughlin Trail 3716 жолына қосылады. Тауда шаңғы тебуге де болады.

География

Рог өзені аңғарының маңызды ландшафты – Маклауглин тауы, оның биіктігі 9493 фут (2893 метр) жетеді. Бұл жанартаудың беткейінде Солтүстік Сквау-Тіп және Оңтүстік Сквау-Тіп шыңдары орналасқан, олардың биіктігі сәйкесінше 7070 фут (2155 м) және 7654 фут (2333 м). Оны Interstate 5 және АҚШ 97 тас жолынан көруге болады. Оңтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс жағынан тау симметриялық түрде көрінеді, бірақ жанартаудың солтүстік-шығыс беткейі эрозияға ұшырап, ойыс амфитеатрға айналған.

Жабайы табиғат

Маклауглин Sky Lakes Wilderness аймағында орналасқан. Бұл аймақ 200-ден астам су объектісін – көлдер мен тоғандарды – және сонымен қатар орман мен тау жоталарын қамтиды.

Экология

Маклаулин тауының айналасында шамамен 20 түрлі ағаш өседі, олардың ішінде теңіз сергілмесі төменгі жазықтықтарда, таулық гемолока, аққазық қарағай және субальпілік шырша жоғарырақ жерлерде, ал лоджполь шыршасы мен қызыл шырша барлық биіктікте кездеседі.

Жақын жерлер

Жақын маңдағы екі жанартаудың құрамы Маклауглин тауына ұқсас. Оңтүстік-шығыста көлемі белгісіз қалқан тәрізді Қоңыр тау орналасқан, ал шығыста Орегонның оңтүстік Каскадтарындағы ең ірі қалқан жанартауы – Пеликан Бут жатыр. Қоңыр таудың жасы 60 000 мен 12 000 жыл аралығында деп есептеледі. Ол қатты эрозияға ұшырамаған базальттық андезит лава ағындарын құрады, бірақ плейстоцен кезеңіндегі мұздықтардың жылжуы барысында, жанартаудың бетіндегі мұз ағындары Қоңыр таудың шыңын құрайтын тефрон конусын тоздырып, солтүстік-шығыс жағында кратерлі цирк құрады. Пеликан Буттың биіктігі 8036 фут (2449 метр) және ол көлбеу беткейлерімен ерекшеленеді. Кламат көліне жақын орналасқан Пеликан Буттың көлемі Маклауглиннен артық және ол базальттық андезиттен тұрады. Қоңыр тау сияқты, Пеликан Буттың да шыңында тефрон конусы бар, сонымен қатар солтүстік-шығыс жағында мұздық цирк пен шатқалдар қазылған. Бұл эрозияға ұшыраған аймақтарда лава ағындары араласқан пирокластикалық тау жыныстары байқалады, бұл Пеликан Буттың сынық ішкі бөлігін қоршаған блоктық және ʻаʻа лавалары сыртқы қабық құрады деген жорамалды көрсетеді. Мұздықтар жанартаудың жалпы биіктігін ондаған метрге төмендеткен. Sky Lakes Wilderness аймағында Big Bunchgrass Butte және Imagination Peak-те лава және лай ағындары, сондай-ақ солтүстік-шығыс бөлігіндегі Goosenest тауындағы соңғы жанартау белсенділігі сияқты басқа да жанартаулар кездеседі.

Бұрынғы атылу

Маклауглин тауы кем дегенде үш ерекше жарылыс кезеңінен өтті. Вулканның қазіргі белсенділігі мен деформациясы бақыланбайды. Ең жақын сейсмикалық бақылау станциялары оңтүстікке қарай Шаста тауы және Медицина көлі жанартауының жанында орналасқан.

Адамзат тарихы

Маклауглин мыңдаған жылдар бойы Американың түпкі тұрғындары үшін маңызды орын болды. Олар бұл жерді аң аулау және жидек жинау үшін пайдаланған. Сондай-ақ, ол карталарда Питт тауы, Симпсон тауы және Джексон тауы ретінде де көрсетілген. Бұл тау 1830 және 1840 жылдары американдық қоныс аударушыларға көмек көрсеткен Хадсон шығанағы компаниясының өкілі доктор Джон Маклауглиннің құрметіне аталған. Жергілікті тері саудасының маңызды тұлғасы болған Маклауглин "Орегонның әкесі" деп те танымал еді. Маклауглин тауының айналасын тері аулаушылар мен зерттеушілер жиі аралаған, бірақ олар ұзақ уақытқа қоныстанған жоқ. Техникалық қиындығы жоқ болса да, жолдың биіктігі шамамен 4000 футқа (1219 м) жетеді және бастапқы нүктеден соңғы нүктеге дейін кем дегенде алты сағат уақыт қажет. Жыл сайын бұл жол орташа деңгейден жоғары жүктемеге ие; шілде мен қыркүйек айларында тау басына жету оңай, өйткені жол басына көлікпен жетуге болады және жол бойында қар аз болады. Mt. McLoughlin Trailhead Орман жолының 3650-ші нөмірінде, Орегонның 140-шы бағытынан солтүстікке қарай 4 шақырым жерде орналасқан. Шамамен 2 шақырым жүргеннен кейін Mt. McLoughlin жолы Тынық мұхитының қыртыс жолымен 1,6 шақырымға (0,8 км) бірігіп, содан кейін орманды аймақтан өтіп, орман шегіне дейін шамамен 4 шақырым (2,5 миль) жетеді. Жолдың соңғы 1,6 шақырымы (1 миль) лава мен қиыршық тастардың үстінен өтеді және ағаш сызығынан жоғарыдағы жолдың шекарасы нашар белгіленген. Шыңнан Шаста тауы мен Кратер көлін көруге болады. Қыс мезгілінде тауға көтерілу үшін қарға бату аяқ киімдері, тісті қапсырмалар және мұз балтасы қажет, бұл жазғы маусымдағы қарапайым маршруттан әлдеқайда қиын. Орегонның 140-шы бағытынан кіретін жол қардың салдарынан жабылуы мүмкін, сондықтан қарға бату аяқ киімдерімен немесе тау шаңғысымен ұзақ жол жүру қажет болады. Соңғы жылдары тауда шаңғы тебу де танымал болды.