Кіріспе

Американдық экономикалық және әлеуметтік теоретик (1945 жылы туған)

Джереми Рифкин (26 қаңтар 1945 жылы туған) – американдық экономикалық және әлеуметтік теоретик, жазушы, қоғамдық спикер, саяси кеңесші және белсенді. Рифкин экономикаға, еңбек ресурстарына, қоғамға және қоршаған ортаға ғылыми-технологиялық өзгерістердің ықпалы туралы 23 кітаптың авторы. Оның соңғы кітаптары: «Тәуелділіктің дәуірі» (2022), «Жасыл келісім» (2019), «Нөлдік маржиналды құн қоғамы» (2014), «Үшінші өнеркәсіптік революция» (2011), «Иемденушілік цивилизация» (2010) және «Еуропалық арман» (2004). Рифкин – жаһандық экономикалық дағдарыс, энергия қауіпсіздігі және климаттың өзгеруі сынды үш мәселені шешуге бағытталған «Үшінші өнеркәсіптік революция» ұзақ мерзімді экономикалық тұрақтылық жоспарының негізін қалаушы. Үшінші өнеркәсіптік революция (ТИР) 2007 жылы Еуропалық Парламент тарапынан ресми түрде мақұлданды. 2015 жылғы қазан айында «The Huffington Post» Пекиннен хабарлап, «Қытай премьер-министрі Ли Кэцян Джереми Рифкиннің «Үшінші өнеркәсіптік революция» кітабын оқып қана қоймай, оны тереңінен түсінген», – деп жазды. Ол және оның әріптестері осы кітаптан алынған идеяларды елдің он үшінші бесжылдық жоспарының негізгі қағияттарына енгізді. Рифкин 1995 жылдан бері Пенсильвания университетінің Уортон бизнес мектебінде атқарушы білім беру бағдарламасында дәріс оқып, бас директорлар мен жоғары басшылық қызметкерлерге бизнестің қызметін тұрақты экономикаға бейімдеуге көмектеседі. 2015 жылы «WorldPost / The Huffington Post» жүргізген «Әлемдегі ең ықпалды дауыстар» сауалында Рифкин 123-орынды иеленді және сауалға қатысушылардың пікірінше, ол ең ықпалды он экономикалық ойшылдың қатарына кіреді. Рифкин соңғы отыз бес жылда көптеген Fortune 500 компанияларының, жүздеген үкіметтердің, азаматтық қоғам ұйымдарының және университеттердің алдында лекция оқыды. Рифкин сонымен қатар TIR Consulting Group, LLC президенті болып табылады, бұл компания жаңартылатын энергия, электр энергиясын беру, сәулет, құрылыс, ақпараттық технологиялар (IT), электроника, көлік және логистика сияқты салалармен байланысты. TIR-дің жаһандық экономикалық даму тобы қалалармен, аймақтармен және ұлттық үкіметтермен бірлесіп, ынтымақтастық ортасы мен үшінші өнеркәсіптік революция үшін «Заттар интернеті» (IoT) инфрақұрылымын дамытуда. Қазіргі уақытта TIR Францияның Hauts-de-France аймағымен, Роттердам және Гаага метрополиясымен, сондай-ақ Люксембург Ұлы Герцогтығымен бірлесіп, олардың экономикасын өзгерту үшін үшінші өнеркәсіптік революцияның интеллектуалды инфрақұрылымын жобалау, құру және кеңейту жұмыстарын жүргізуде.

Жастар және білім беру

Рифкин Колорадо штатының Денвер қаласында Виветт Равел Рифкин мен пластик қаптар өндіруші Милтон Рифкиннің отбасында дүниеге келді. Ол Чикагоның оңтүстік-батыс жағында өсті. 1967 жылы Пенсильвания университетін бітірген түлектердің президенті болды, онда ол Уортон қаржы және сауда мектебінде экономика ғылымдарының бакалавры дәрежесін алды. Рифкин сонымен қатар Пенсильвания университетінің жалпы түлектер қауымдастығының 1967 жылғы "Құрмет белгісі" сыйлығының иегері атанды. Рифкин бейбітшілік қозғалысының белсенді мүшесі болды. Ол Тюфтс университетінің Флетчер заң және дипломатия мектебінде оқыды (MA, Халықаралық қатынастар, 1968), онда соғысқа қарсы қызметін жалғастырды. Кейін ол Америкаға қызмет етуші еріктілер (VISTA) қатарына қосылды.

1970 жылдар

1970 жылы Рифкин "Халықтың екі жүз жылдық комиссиясын" құрды. 1973 жылы Рифкин Бостон портында Бостон шай партиясының 200 жылдығын тойлау кезінде мұнай компанияларына қарсы жаппай наразылық акциясын ұйымдастырды. Мыңдаған адамдар наразылыққа қосылып, белсенділер бос мұнай бөшкелерін Бостон портына тастады. Бұл наразылық 1973 жылдың күзінде ОПЕК мұнай эмбаргосынан кейін бензин бағасының өсуіне байланысты болды. Кейін бұл оқиғаны баспасөз "Бостон мұнай партиясы" деп атады. 17-18 сәуірде топ Массачусетс штатының Конкорд көпіріне жиналып, 1775 жылы Minute Men-нің британдықтармен болған шайқасының 200 жылдығын атап өтті, бұл тәуелсіздігіміздің бастауы болды. Ақ үйдің құжаттарына сәйкес, олар президент Джеральд Р. Фордтың Minute Man ескерткішіне гүл шоғын қою рәсіміне кедергі келтіруге тырысты. https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/document/0067/7580533.pdf 4 шілдеде 1976 жылы "Халықтың екі жүз жылдық комиссиясы" Капитолий алаңында басқа екі жүз жылдық тойларға балама ретінде митинг өткізді. https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/document/0067/1563322.pdf 1977 жылы Тед Ховардпен бірлесіп, Рифкин қоршаған орта, экономика және климаттың өзгеруіне қатысты ұлттық және халықаралық мемлекеттік саясат мәселелерімен айналысатын Экономикалық үрдістер қоры (FOET) құрды. FOET жаңа үрдістерді және олардың қоршаған ортаға, экономикаға, мәдениетке және қоғамға тигізетін әсерін зерттейді, сондай-ақ өз мақсаттарын ілгерілету үшін сот процестеріне қатысады, халықты біліммен қамтамасыз етеді, коалициялар құрады және халықты ұйымдастыру жұмыстарын жүргізеді. 1977 жылы Рифкин "Кім Құдай рөлін атқаруы керек?" атты кітабын жариялағаннан кейін биотехнология индустриясының алғашқы сыншыларының бірі болды. 1978 жылы Джереми Рифкин мен Рэнди Барбер "Солтүстік қайтадан көтеріледі: 1980-жылдардағы зейнетақы, саясат және билік" атты кітапты бірлесіп жазды. Кітап және авторлардың Америка еңбек одақтары қозғалысымен, қаржылық қауымдастықтармен және азаматтық қоғам ұйымдарымен жүргізген белсенді жұмыстары Америкадағы қоғамдық және кәсіби зейнетақы қорларының әлеуметтік жауапкершілікпен инвестициялау дәуірін бастады. Нью-Йорк университетінің "Заң және әлеуметтік өзгерістер" журналындағы әлеуметтік жауапкершілікпен инвестициялау туралы мақалада "әлеуметтік жауапкершілікпен инвестициялау идеясы, бұрын тек арнайы топтарды ғана қызықтырған, 1978 жылы Джереми Рифкин мен Рэнди Барбердің "Солтүстік қайтадан көтеріледі" кітабы жарық көргеннен кейін кеңінен танылды" делінген. Кітап инвестициялардың қоршаған орта, қоғам және басқару (ESG) стандарттарының қағидаларына айналатын негізді қалауға көмектесті.

1980 жылдар

Рифкиннің 1980 жылы жарық көрген «Энтропия: жаңа дүниеге көзқарас» атты кітабында энтропияның физикалық ұғымы ядролық және күн энергиясына, қалалардың құлдырауына, әскери қызметке, білім беруге, ауыл шаруашылығына, денсаулық сақтауға, экономикаға және саясатқа қалай қатысты екендігі талқыланады. «Минеаполис Трибьюн» оны «толыққанды әлемдік көзқарас» және «Silent Spring, The Closing Circle, The Limits to Growth және Small Is Beautiful» кітаптарының лайықты мұрагері деп атады. Рифкиннің жұмысына Николас Жоржеску-Рогеннің 1971 жылғы «Энтропия заңы және экономикалық процесс» кітабындағы идеялары зор ықпал етті. Рифкиннің 1989 жылы қайта жаңартылған «Энтропия: парник әлеміне» басылымының «соңғы сөзін» Жоржеску-Роген жазды. 1980 жылы АҚШ Жоғарғы Соты алғаш рет генетикалық түрлендірілген тіршілік формасына патент беруге жақын шешім шығарды, 5 судья патентті қолдады, ал 4 судья қарсы дауыс берді. Джереми Рифкиннің кеңсесі – Халықтық іскерлік комиссиясы – АҚШ Патент және сауда белгілері кеңсесін қолдап, генетикалық түрлендірілген организмдерге патент беру АҚШ патент заңнамасымен қамтылмағанын дәлелдеді. Көпшілік пікірін білдірген Бас судья Уоррен Бергер өтініш берушілердің құжаттарын «қорқынышты жағдайлардың керемет шеруі» деп сипаттап, «маңызды айырмашылық тірі және өлі емес нәрселер арасында емес, табиғаттың өнімдері (тірі болсын, болмасын) және адам жасаған өнертабыстар арасында» екенін айтты. Азшылықтың пікірін білдірген судья Уильям Бреннан «патент заңдарының ауқымын кеңейту немесе тарылту – бұл соттың емес, Конгрестің құзыретінде» деді және «патенттеуге тырысылған [генетикалық түрлендірілген микроорганизм] құрамы қоғамдық маңызы бар мәселелерді ерекше қамтиды» деп қосты. 1984 жылдың 16 мамырында федералды округ сотының судьясы Джон Сирика гендік манипуляциялар арқылы өзгертілген организмдерді қоршаған ортаға бірінші рет қасақана жіберуге бағытталған экспериментті тоқтату туралы шешім шығарды. Сотқа жүгінген – Вашингтондағы Экономикалық трендтер қорының президенті Джереми Рифкин. Арыз беруші Ұлттық денсаулық институтының (NIH) генетикалық түрлендірілген организмді қоршаған ортаға жіберудің ықтимал тәуекелдері мен салдарына бағалау жүргізбей, «тестілеуге жасыл жарық бергені» үшін Ұлттық экологиялық саясат заңын (NEPA) бұзғанын мәлімдеді. «Science» журналы бұл шешім «көптеген сарапшыларды таң қалдырғанын» хабарлады. Өзінің шешімінде судья Сирика Рифкин мен оның заңгерлері «сотқа жүгінген ісінде сәтті бола алатынын жеткілікті дәлелдегенін» айтты. Сонымен қатар, «Science» журналы судья Сириканың NIH-ге «академиялық зерттеушілердің модификацияланған организмдерді шығарумен байланысты басқа эксперименттерін мақұлдамауын» бұйырғанын хабарлады. Сот шешімі АҚШ және әлем бойынша генетикалық түрлендірілген организмдерді қоршаған ортаға жіберуді реттеу процесін бастады деп есептеледі. 1989 жылы Рифкин 35 елден келген климат ғалымдары мен экологиялық белсенділерді Вашингтонда Глобалды парник желісінің алғашқы отырысына жинады. Сол жылы Рифкин жаһандық жылыну және осыған байланысты экологиялық мәселелер туралы кино, теледидар және музыка индустриясының өкілдері үшін Голливудта лекциялар сериясын өткізді, мақсаты – Голливуд қауымдастығын науқанға ұйымдастыру. Одан кейін көп ұзамай, Earth Communications Office (ECO) және Environmental Media Association сияқты екі экологиялық ұйым құрылды. Сондай-ақ 1989 жылы Рифкин экологтар тобымен бірге «Галилео» ғарыш зондын ұшыруы тиіс НАСА зымыранының ұшырылуын тоқтатуға тырысты, оның жарылу қаупі зор екенін және «өлшеусіз мөлшерде зиянды плутонийді» АҚШ аумағына шашыратуы мүмкін екенін мәлімдеді. Алайда, сотқа берілген талап қабылданбады және «Галилео» миссиясы сәтті аяқталды.

1990 жылдар

1992 жылы Рифкин «Бейонд биф» атты кітабын жариялады. «Вашингтон пост» басылымы кітапты «жаңаша ойлау және дұрыс негізделген аргументтер [және] сенімді зерттеулерді логикалық қорытындылармен үйлестіргені үшін» жоғары бағалады, сондай-ақ «[Рифкин] ашық ойлы кез келген адамды ет (тағамдық) дүкенінен өтуге көндіру үшін жеткілікті экономикалық, медициналық, экологиялық және этикалық аргументтер ұсынады» деп атап өтті.

Сол жылы Рифкин мен Экономикалық трендтер қоры барлық гендік инженерлік тағамдарды мемлекеттік түрде таңбалауды талап ету үшін «Таза тағам кампаниясын» бастады. Кампанияны елдің 1500-ден астам жетекші шеф-аспаздары бастап кетті. 1993 жылы Рифкин «Бейонд Биф кампаниясын» іске қосты, ол Greenpeace, Rainforest Action Network және Public Citizen сияқты алты экологиялық ұйымның коалициясы болып табылады. Кампанияның мақсаты – сиыр етін тұтынуды 50%-ға азайтуға шақыру болды, себебі малдан шығатын метанның жылу эффектісі көмірқышқыл газынан 23 есе артық. Оның 1995 жылғы «Жұмыстың соңы» атты кітабы кейбір сарапшылардың пікірінше, автоматтандыру, технологияның ығысуы, корпоративтік қысқарту және жұмыс орындарының болашағы туралы қазіргі әлемдік пікірталас қалыптасуына көмектесті. 2011 жылы «Экономист» журналы автоматтандыру мен технологияның ығысуына байланысты күшейіп келе жатқан дау-дамай туралы хабарлағанда, Рифкиннің 1996 жылы «Жұмыстың соңы» кітабын жарыққа шығарғанда бұл үрдіске назар аударғанын атап өтті. Содан кейін «Экономист» «машиналар жұмыс істей алатын деңгейге жеткенде не болады? Яғни, капитал еңбекке айналғанда не болады?» деп сұрады. «Экономист» «Бұл – әлеуметтік сыншы Джереми Рифкиннің 1996 жылы жарық көрген «Жұмыстың соңы» атты кітабында айтқан ойлары» деп мәлімдеді. Рифкин қоғамның жаңа кезеңге еніп жатқанын, онда барлық тауарлар мен қызметтерді өндіру үшін азаятын жұмыс күші қажет болатынын болжады. Ол: «Алдағы жылдары, озық бағдарламалық технологиялар өркениетті еңбекке мұқтажсыз әлемге жақындатады. Бұл процесс қазірдің өзінде басталды» деп жазды. Оның 1998 жылы жарық көрген «Биотехнология ғасыры» атты кітабында генетикалық коммерцияның жаңа дәуірімен байланысты мәселелер қарастырылған. «Нейчер» журналы кітапты қарап шығып, «Рифкин генетикалық технологиялардың көбейіп жатқан нақты және әлеуеттік қауіп-қатерлері мен этикалық дилеммаларына назар аударуда ең жақсы жұмыс істейді. Ғылыми институттар ғылымды түсінуде қиындықтарға тап болған кезде, Рифкиннің ғылыми және технологиялық үрдістерді халыққа жеткізудегі табысынан көп нәрсе үйрене алады» деп жазды. «Биотехнология ғасырында» Рифкин «Гендік инженерия – ең жоғалған құрал» деп мәлімдейді. «Гендік технология арқылы біз өмірдің өзінің тұқым қуалайтын жоспарларын бақылаймыз. Мұндай беспрецеденттік күштің қауіпсіздігіне ешқандай күмән болмайды деп есептеуге бола ма?» Ол атап өткен өзгерістердің бірі – репликацияның көбеюді жартылай алмастыруы; және «Гендік тұрғыдан бейімделген және көптеп өндірілетін жануарлардың клондары адамдарға арналған арзан химиялық заттар мен дәрі-дәрмектерді қан мен сүтке бөліп шығару үшін химиялық фабрика ретінде пайдаланылуы мүмкін». Рифкиннің биологиялық ғылымдардағы жұмысына жануарлардың құқықтарын қорғау және әлем бойынша жануарларды қорғауды қолдау кіреді.

2000 жылдар

Рифкиннің 2000 жылы жарық көрген «Қолжетімділік дәуірі» кітабы қоғамның нарықтағы меншік құқығынан желідегі қызметтерге қолжетімділікке қарай көшуін және осының нәтижесінде ортақ экономиканың пайда болуын алғаш рет талқылады. «Journal of Consumer Research» журналында айтылғандай, «қолжетімділік құбылысын Rifkin (2000) алғаш рет танымал бизнес баспасөзінде сипаттады, ол көбінесе бизнес-бизнес секторын зерттейді және біздің заманымыздың қолжетімділік дәуірі екенін, онда меншік құқығы жеткізушілер желілері басқаратын активтерді қысқа мерзімді және шектеулі пайдаланумен сипатталатын жүйелерге ауысқандығын атап өтеді». 2002 жылы Рифкин «Сутек экономикасы: әлемдік энергия желісінің құрылуы және Жердегі билікті қайта бөлу» кітабын жариялады. Сол жылы, сол кезде Еуропалық Комиссияның президенті Романо Продидің кеңесшісі болған Рифкин мырза, Еуропалық Одақты жасыл сутек экономикасының үлгісіне айналдыратын, миллиардтаған еуролық ғылыми-зерттеу және даму жоспарына міндеттеме беретін стратегиялық ақ парақ әзірледі. Рифкин 2002 жылдың қазан айында Еуропалық Одақтың конференциясында «Еуропаның жанар майға тәуелділіктен 21-ші ғасырдағы бірінші «сутек экономикасы» супердержавасына айналуы үшін келісілген, ұзақ мерзімді жоспар» туралы мәлімдеді. Президент Продидің сөзіне қарағанда, Еуропаның болашағы үшін ЕО-ның сутек саласындағы ғылыми-зерттеу бастамасы 1960-1970 жылдардағы АҚШ-тың ғарыш бағдарламасы сияқты маңызды болады. 2004 жылы жарық көрген «Еуропалық арман» кітабы халықаралық бестселлер атанды және 2005 жылы Германиядағы «Corine» халықаралық кітап сыйлығының жеңімпазы болды. «BusinessWeek» журналы кітап туралы жазған рецензиясында «Рифкин [еуропалық] көзқарастың дұрыстығын көрсетеді, ол, оның айтуынша, әлемдік идеал ретінде американдық арманды ығыстырып жатыр – бұл американдық және еуропалық психология арасындағы айырмашылықтарды зерттейтін қызықты оқу» деп атап өтті. 2009 жылы Рифкин «Иемденушілік өркениет: дағдарыстағы әлемде жаһандық санаға ұмтылыс» кітабын жариялады. «Huffington Post» газетінде кітапқа жазылған рецензиясында Ариана Хаффингтон былай деп жазады: «Рифкин – сирек кездесетін, жоғалуы жиі және дұрыс қайғыға батыратын қоғамдық зиялы. Рифкин жаңа ғылыми жаңалықтарға назар аударады, олар адамдардың табиғи түрде агрессивті, иемденуге құмар және өзіне бейім емес, «негізінен иемденушілікке қабілетті түр» екенін көрсетеді – Рифкин бұл Homo empathicus деп атайды. «Иемденушілік өркениет» – бұл адам табиғатының дәстүрлі көзқарасына батыл түрде қарсы шығатын және осы көзқарасты адамзаттың өзін ортақ және өзара байланысты әлемде өмір сүретін кеңейтілген отбасы ретінде қарауға мүмкіндік беретін қарсы тұжырыммен алмастыруға тырысатын қызықты кітап».

2011-2012 жылдар

2011 жылы Рифкин "Үшінші өнеркәсіптік революция; Энергияны, экономиканы және әлемді қалай латеральді күш өзгертеді" атты еңбегін жариялады. Бұл кітап New York Times-тың ең сатушы кітаптары тізіміне енді және 19 тілге аударылды. 2014 жылға қарай Қытайда ғана шамамен 500 000 данасы басылып шықты. Рифкин 2012 жылдың 10 мамырында Жасыл жаһандық саммитте негізгі баяндама жасады. Конференцияны Корея Республикасының Үкіметі және Жасыл өсімнің жаһандық институты (GGGI), Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ) және Біріккен Ұлттар Ұйымының Қоршаған ортаны қорғау бағдарламасы (ЮНЕП) бірлесіп ұйымдастырды. Оңтүстік Кореяның президенті Ли Мён Бак та конференцияда сөз сөйлеп, жасыл экономиканы дамыту үшін үшінші өнеркәсіптік революцияны қолдады. 2012 жылдың желтоқсан айында Bloomberg Businessweek басылымы Қытайдың жаңа сайланған премьер-министрі Ли Кэцянның Рифкиннің жанкүйері екенін және "өз мемлекеттік ғалымдарына Рифкиннің "Үшінші өнеркәсіптік революция; Энергияны, экономиканы және әлемді қалай латеральді күш өзгертеді" атты кітабына ерекше назар аударуды тапсырды" деп хабарлады. Рифкин 2012 жылы Италия-АҚШ қорының Америка сыйлығын алды. Қазіргі уақытта ол Вашингтон қаласының маңындағы Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы кеңседе жұмыс істейді.

2013-2014 жылдар

2014 жылдың сәуірінде Рифкин "Нульдік шекті шығын қоғамы: заттар интернеті, ынтымақтастық ортақ пайдалану және капитализмнің баяулауы" атты кітабын жариялады. Fortune журналы бұл кітапты "көлемі жағынан таңғажайып, алдағы ұрпақтар үшін біздің экономикалық болашағымыз қандай болуы мүмкін екені туралы көңіл көтеріп, үміт сыйлайтын әңгіме" деп бағалады. Кітап он бес тілге аударылды.

2015 жыл

2015 жылдың көктемінде Рифкин Бельгиядағы Хассельт университетінен құрметті докторлық дәреже алды. Рифкин сондай-ақ 2015 жылдың күзінде Бельгиядағы Лиж университетінен де құрметті докторлық дәреже алды. 2015 жылдың қараша айында Huffington Post Бейжіңнен хабарлап, «Қытай премьер-министрі Ли Кэцян Джереми Рифкиннің «Үшінші өнеркәсіптік революция» кітабын оқып қана қоймай, оны терең ойлап, қабылдаған. Ол және оның әріптестері осы кітапты 29 қазанда Пекинде жарияланған елдің он үшінші бесжылдық жоспарының негізгі құралы етіп алды» деп жазды. Huffington Post бұл туралы «Қытайдың болашағына арналған бұл жоспар Маоның қайтысынан және 1978 жылы Дэн Сяопиннің реформалар мен ашылу саясатын бастауынан бергі ең маңызды бағыт өзгерісін білдіреді» деп қосты.

2017 жыл

2017 жылғы 31 қаңтарда Еуропалық орталық банк "Болашаққа қадам: Еуропаның цифрлық біріккен нарығы" тақырыбында конференция өткізді. Рифкин Еуропалық Одақты үшінші өнеркәсіптік революция парадигмасына өзгерту туралы негізгі баяндама жасады. 2017 жылғы 7 ақпанда Еуропалық комиссия және Еуропалық Өңірлер комитеті Брюссельде "Еуропаға инвестиция салу: үшінші өнеркәсіптік революцияға қарай ақылды қалалар мен өңірлердің коалициясын құру" тақырыбында конференция ұйымдастырды. Джереми Рифкин Еуропалық комиссияның вице-президенті Марос Шефкович және Еуропалық Өңірлер комитетінің президенті Марку Маркуламен бірге Еуропалық Одақтағы ақылды қалалар мен аймақтардың күн тәртібін таныстырды. Джереми Рифкин VICE Media өндірген "Үшінші өнеркәсіптік революция: радикалды жаңа бөлісу экономикасы" атты толық метражды деректі фильмнің атқарушы продюсері және басты рөлдегі актер. Он тоғыз тілде субтитрленген фильмнің тұңғыш көрсетілімі 2017 жылы Трибека кинофестивалінде өтті, ал 2018 жылдан бері YouTube желісінде қолжетімді. 2023 жылдың мамыр айына қарай фильм 8 миллион рет қаралыпты.

2019 жыл

2019 жылдың қыркүйегінде Рифкин "Жасыл жаңа келісім: неге 2028 жылға қарай қазба отын өркениеті құлдырап, Жер бетіндегі өмірді сақтаудың батыл экономикалық жоспары" атты кітабын жариялады. Forbes журналы кітап туралы жазған рецензиясында "[Джереми Рифкин] Еуропалық Одақтың ұзақ мерзімді экономикалық көрінісі – «Ақылды Еуропа» жобасының негізін қалаушы және Қытайдың Үшінші өнеркәсіптік революциясы тұжырымдамасының маңызды кеңесшісі. Оның «Жасыл жаңа келісім» кітабы, мәнінде, АҚШ-ты құлдырап бара жатқан 20 ғасырдың қазба отын дәуірінен оятуға жасалған тыраныс» деп атап көрсетті. Сол жылы Еуропалық комиссия және оның президенті Урсула фон дер Лайен 2050 жылға қарай Еуропаны "әлемдегі бірінші климаттық бейтарап континент" етуді көздеген Еуропаның жасыл келісімін жариялады. Еуропалық комиссия "Үшінші өнеркәсіптік революцияны жетекке алу" деген тақырып аясында Еуропа экономикасы мен қоғамын түбірінен өзгертуге бағытталған ұсыныстар, жобалар мен бастамалар топтамасын ұсынды.

2020 жыл

Рифкин 2020 жылдың желтоқсан айында климаттық өзгерістермен күресудегі жұмысы үшін 13-ші жылдық неміс тұрақты даму сыйлығының иегері атанды. Сыйлықты Германияның бұрынғы Сыртқы істер министрі, Вице-канцлер, Экономика министрі және Қоршаған ортаны қорғау министрі Зигмар Габриэль мақтау айту арқылы Рифкинге табыс етті.

2021 жыл

Джереми Рифкин, TIR Consulting Group, LLC және серіктестері 16 триллион долларлық, 20 жылдық Америка 3.0 орнықты инфрақұрылым жоспарын жариялады, ол Сенаттағы көпшілік көшбасшысы Чарльз Шумерге дайындалды және алғаш рет Bloomberg 29 шілдеде "Энергия сарапшысы АҚШ инфрақұрылымының азаюына қатты көңіл көншірді" деген мақаласында жарияланды. Америка 3.0 инфрақұрылымдық трансформациясы 2022-2042 жылдар аралығында 21-ғасыр экономикасы үшін ақылды цифрлық, нөлдік эмиссиялық үшінші өнеркәсіптік революция инфрақұрылымын кеңейту, енгізу және басқару үшін жасалған үлкен инвестицияларды егжей-тегжейлі сипаттайды. Жоспар 2022-2042 жылдар аралығында орташа есеппен 15-22 миллион жаңа жұмыс орнының ашылуын қамтамасыз етеді. Инвестицияланған әрбір доллар 2022-2042 жылдар аралығында ЖІӨ-ге 2,9 доллар көлемінде қайтарым береді деп күтілуде. Bloomberg мақаласында былай делінген: "Шамамен 20 жыл бойы американдық автор және климаттық белсенді Джереми Рифкин Еуропа мен Қытай үкіметтеріне олардың экономикасын үшінші өнеркәсіптік революция деп аталатын жағдайға бейімдеу үшін қалай қайта құру керектігі туралы кеңес беріп келеді".

2022 жыл

2022 жылдың қараша айында Рифкин "Төзімділік дәуірі: жабайы табиғатқа қайта оралу арқылы өмірді жаңаша елестету" атты кітабын жариялады. Financial Times газеті кітап туралы жазған рецензиясында: "Әсерлі американдық ойшыл адамзат табиғатпен және бір-бірімен қарым-қатынасын түбегейлі өзгерте алатын төзімділік дәуіріне бет бұрып келе жатқанын айтады. Рифкин өнімділікті қалпына келтіруге, жалпы ішкі өнімді өмір сапасының көрсеткіштерімен алмастыруға мүмкіндік беретін масштабты экономикалық және әлеуметтік өзгерістерді болжайды. Тұтынушылық, ірі корпорациялар және жаһандану ыдырай бастайды, ал "эко-басшылық", жоғары технологиялық кооперативтер мен "глокализация" гүлденеді. Бұл кітап көптеген оқырмандарды қызықтыратыны анық, бірақ кейбіреулерін ашуландыруы да мүмкін. Адамзат тудырған және әлі де шешуге күресіп жатқан қоршаған орта мәселелеріне қатысты ондаған жылдар бойы ескертіп келген автор үшін мұндай жағдай сирек емес."

Қабылдау

"Еуропалық энергияны талдау" журналында былай делінген: "Еуропалық Одақтың амбициялық климаттық және энергетикалық саясатына америкалық "көреген ойшыл" Джереми Рифкиннен артық әсер еткен автор немесе ойшыл болмағандай. АҚШ-та ол көптеген конгресс комитеттерінде куәлік берді және қоршаған орта, ғылым және технология салаларындағы түрлі мәселелер бойынша жауапты мемлекеттік саясатты қамтамасыз ету үшін сотта табысқа жетті. Қауіпкер ғалымдар одағы Рифкиннің кейбір жарияланымдарын тұтынушылар үшін пайдалы сілтемелер ретінде көрсетті, ал The New York Times бір кезде "Ғылыми, діни және саяси салалардағы басқалар Джереми Рифкинді кең ойлауға дайындығы, көкейкесті сұрақтарды қоюы және әлеуметтік және этикалық пророк ретіндегі қызметі үшін мақтады" деп жазды.

Сын

Рифкиннің жұмысы оның мәлімдемелерінде ғылыми қатаңдықтың жетіспеуі және өз көзқарастарын насихаттау үшін қолданған кейбір тактикалары салдарынан даулы. Бұған эволюция теориясының "19 ғасырдың өндірістік капитализмінің" өнімі деген талаптары және "қасаң қателіктерді" (strawman fallacy) жиі пайдалануы жатады. Рифкиннің 1984 жылғы "Алгень: Жаңа сөз, жаңа әлем" кітабына сілтеме жасап, Стивен Джей Гулд: "Мен 'Алгеньді' білімділік ретінде жасырылған зиялылыққа қарсы насихаттың шебер жасалған трактаты деп санаймын. Маңызды ойшылдардың маңызды ақыл-ойлық мәлімдемелері ретінде ұсынылған кітаптардың арасында мен одан нашаррақ ешқандай жұмыс оқыған емеспін. Бұл да өкінішті, себебі мәселе өте маңызды және Рифкиннің эволюциялық желінің тұтастығын сақтау туралы негізгі тілегімен келісемін. Бірақ алаялық әдістер жақсы мақсаттарға зиян келтіреді, сондықтан біз Рифкиннің адамгершілік қорытындысын оның өкінішті тактикасынан қорғауымыз керек." деді.

1989 жылы TIME журналында жарияланған мақалада Джереми Рифкин "ұлттың қоршаған ортаны ескермеуге қарсы ең белгілі қарсыласы" деп аталды. Рифкиннің жеке және қоршаған ортаның денсаулығын қорғау үшін генетикалық зерттеулерге қатысты нақты ережелерді іздеуі әбден орынды. Оның ғылыми пікірталасқа жұртшылықтың қатысуын күшейтуге шақыруы мақтауға лайық, бірақ, мүмкін, қоғамда мамандардың не істеп жатқанын түсінуге жеткілікті техникалық білімі жоқ адамдардың көп болуына байланысты іс жүзінде орындалуы қиын. Бірақ Рифкиннің ғалымдарды "есінен шыққан сиқыршылар" және доктор Странгеловтың адал шәкірттері деп айыптауының әділдігіне күмән тудыруға жеткілікті себеп бар. Рифкин ең табысты болған кезде, ол негізгі зерттеулерді баяулатуы, медициналық жаңалықтарды кешіктіруі, тіпті экономикаға зиян келтіруі мүмкін.