Кіріспе

Ирландия Парламентінің жоғарғы палатасы 1800 жылға дейін болды. Ирландия Лордтар палатасы – орта ғасырдан бастап 1800 жылдың соңына дейін болған Ирландия Парламентінің жоғарғы палатасы. Ол сонымен қатар Ирландия Корольдігінің соңғы апелляциялық соты болып табылды. Ол Англия Лордтар палатасының үлгісімен жасалған, Ирландияның теңдестері Ирландия Лордтарында отырды, дәл Англияның теңдестері Вестминстерде отырғандай. 1800 жылғы Одақ заңы Ирландия Парламентін жойған кезде, Ирландияның бір бөлігі теңдестер Біріккен Корольдіктің біріктірілген Парламентінің Лордтар палатасында Ирландияның өкілдік теңдестері ретінде отырды.

Тарих

Лордтар Ирландияның Лордтық аймағындағы барондар тобы ретінде қалыптасты, олар негізінен Дублин маңындағы, ағылшын заңдарының қолданылған Pale аймағымен шектелген, бірақ Ирландияның басқа бөліктеріне де тараған. Олар 1297 жылы Ирландия Парламентінің алғашқы отырысынан бастап жеке палата емес, топ ретінде отырды. 1542 жылы Ирландия Корольдігі құрылғаннан кейін, лордтарға капитуляция және қайтару саясаты бойынша көптеген жаңа галлик және нормандық лордтар қосылды. Діни бөлініс палатада көрінді, бірақ 1689 жылғы «Патриоттық парламентте» лордтардың көпшілігі рим-католиктер болып қалды, ал әкімшілік және Палатаның көпшілігі Англикандықтар, Ирландия шіркеуінің жақтастары болды. 1634 жылы «Жақсылықтарды» (The Graces) қамтамасыз ету күресі жекелеген нәтижелерге жетті. Осы католик лордтарының көпшілігі 1641 жылғы көтеріліс кезінде, әсіресе 1652 жылғы Кромвельдік қоныстану кезінде титулдарын жоғалтты. Осы мүліктен айырылған лордтарға 1660 жылғы жаңарудан кейін 1662 жылғы Елді мекендеу актісі бойынша олардың титулдары (жерлері әрқашан қайтарылмаған жағдайда) қайта берілді. Басқалары Ирландиядағы Вильям соғысында (1689–91) жеңілген тарапқа қосылды, ал олардың көпшілігі 18 ғасырда жерлерін қайта алды. 1790 жылдарға қарай лордтардың көпшілігі «Протестанттық үстемдікті» бейнеледі және оны қорғауға ұмтылды. 1800 жылы Ирландияның Лордтар палатасы таратылған кезде, кейбір титулдар өте көне болды, мысалы, 1397 жылы құрылған лордтар Кингсейл және 1478 жылдан бастап Горманстон виконттары. Килдардың алғашқы графы 1316 жылы құрылды. 1800 жылғы Одақ актісінен кейін Ирландияның жұртықтарының 28 адамы Ұлыбританияның Лордтар палатасына сайланды, олар «Ирландияның өкілдік жұртықтары» деп аталды. Бұл тәжірибе 1922 жылы Ирландия еркін мемлекеті құрылғанда тоқтатылды. Үндістанның Кливы, Карисфорт графы және Лорд Керзон сияқты жаңадан құрылған ирланд жұртықтары, егер олар өкілдік жұртық болмаса, Ұлыбританияның Өкілдер палатасына сайлауға қатыса алды (Ұлыбритания жұртықтары емес). Бұл Ұлыбритания парламентіне отыруды күтетін адамға бедел үшін титул берудің ыңғайлы тәсілі болды. Бүгінде Дублиндегі Колледж Гринде орналасқан 18 ғасырлық Ирландия Парламенті ғимараты Ирландия коммерциялық банкінің кеңсесі болып табылады, ал келушілер ғимарат ішіндегі Ирландия Лордтар палатасын көре алады.

Функция

Ирландия Парламенті екі палаталы заң шығарушы орган болды, және заң жобалары Палаталар палатасынан немесе Лордтар палатасынан бастау алатын. Заңға айналуы үшін екі палата да заң жобасын қабылдауы керек еді. Кез келген палата екінші палатаның ұсыныстарын өзгерте немесе қабылдамай қоя алатын. Пойнингс заңына сәйкес, Ирландия Парламенті қабылдаған мәселелер Ирландияның және Англияның Жеке кеңесінде мақұлданып, түзетулер енгізілуі мүмкін еді; осы кезеңге дейінгі негізгі пікірталастар техникалық түрде «заң жобаларының негізгі қағидалары» бойынша жүргізілді. Мақұлдағаннан кейін Ирландия Парламенті ресми аяқталған «заң жобасы» бойынша дауыс берді (оны өзгеріссіз қабылдау немесе қабылдамау мүмкін еді). Лордтар палатасы Англиядағы Лордтар палатасы сияқты Ирландиядағы жоғары сатыдағы апелляциялық сот болып табылды. Алайда, 1719 жылғы британдық Декларациялық актісі Вестминстердегі Лордтардың Ирландия Лордтарын қанағаттандырмау құқығын бекітті. Ирландиялық патриоттар партиясы 1782 жылғы Конституцияның бір бөлігі ретінде Декларациялық актінің күшін жойды. Лордтар палатасына Лорд-канцлер төрағалық етті, ол Англия, Ирландия және Шотландияның үш аймағынан алынған жүнмен толтырылған үлкен орындыққа отырды. Ирландия Парламентінің ашылу салтанатында Парламент мүшелері Палаталар палатасынан «Блэк Род» атты патшалық шенеунік арқылы Лордтар палатасына шақырылды, ол «Ердің атынан мүшелерге оған қатысуға бұйрық берді». Сессиялар Лорд-лейтенанттың сөзімен ресми түрде ашылды, ол қызыл барқыттан жасалған шатыр астындағы таққа отырды. Сессиялар әдетте 16-шы және 17-шы ғасырларда Дублин қамалында, 1730-шы жылдары Ирландия Парламенті ашылғанға дейін өткізілді.