Кіріспе

Selkirk локомотивтері – Канадалық Тынық мұхит темір жолы үшін Монреаль, Квебек қаласындағы Монреаль локомотивтер зауытында салынған 2-10-4 дөңгелекті конфигурациясы бар 36 бу локомотиві.

Тарих

Алғашқы үлкен локомотивтердің бірі, 2-10-4 дөңгелекті құралыммен жасалған, 1929 жылдың шілде айында салынды. Осы жылдың соңына дейін барлығы 5900-ден 5919-ға дейін нөмірленген жиырма локомотив құрастырылды. Канадтық Тынық мұхиты темір жолының классы T1a болды. Бұл локомотивтер толық жүктелген күйде салмағы зор болды. Олар Британ империясындағы ең үлкен және қуатты локомотивтер еді. Көптеген басқа 2-10-4 локомотивтері Техас штатының атымен аталып, ал бұл локомотивтер олардың өтетін Селкирк тауларының атымен аталды. Олардың (темір жол) шыңы Роджерс асуының астындағы Коннахт туннелінің батыс жағында орналасқан. Монреаль локомотив зауыты 1938 жылдың қараша және желтоқсан айларында осы табысты Селкирк локомотивтерінің тағы ондарын жасады. Канадтық Тынық мұхиты темір жолы оларға T1b класын берді. Олар 5920-дан 5929-ға дейін нөмірленді. Жаңарулар T1b локомотивтерін он тоннаға жеңілдетіп, бу қысымын арттырды. 1949 жылы Монреаль локомотив зауыты T1c кластық тағы алты Селкирк локомотивін жасады. Олар Канада темір жолы үшін Канадада салынған соңғы стандартты кеңдіктегі бу локомотивтері болды. Олар T1b локомотивтеріне ұқсас болды, бірақ бірнеше жетілдірулер енгізілді, соның ішінде ауа тежегіш жүйесін жылдам зарядтау үшін екі көлденең құрама ауа компрессоры орнатылды. Кейбір ағымдағы сыртқы элементтері сақталмады. Түтін жинағышының айналасындағы ағымдағы қаптама енді болмады, сондай-ақ сынып шамдарының тамшы тәрізді пішіні де жойылды. Сонымен қатар, кабиналардың ішкі бөлігі бұрынғы кластардағыдай жабықталмады немесе оқшауланбады. (Бұрынғы кластар суық ауа райында кабинаны жақсы оқшаулап, локомотив экипажына ыңғайлырақ болды.) Олардың барлығы бустермен жабдықталды (кейбіреулері салынғаннан кейін көп ұзамай) және барлық Селкирк локомотивтері (5900-ден 5935-ке дейін) мұнаймен жұмыс істейтін болып салынды. Су және отынға арналған тендерлерге сыйымдылығы болды. Тендердің жалпы салмағы зор болғандықтан, олар алты дөңгелекті екі жұп тіреуші доңғалақтармен жабдықталуы керек еді. T1a класынан шыққан алғашқы Селкирк локомотивтері ауыр көрінетін, ағымдағы сыртқы пішінімен ерекшеленді және ауыр бу күшінің жақсы үлгісі болды. Олардың бастапқы, жеткізілген артқы құм күмбездері қызмет ету мерзімінің басында алынып тасталды. Кейінгі T1b және T1c класындағы локомотивтердің барлығы жартылай ағымдағы болды және олардың жүріс тақталарының қабырғалары, кабина терезелерінің астында және тендерлердің қабырғаларында алтын жапырақпен (алғашқыда) шекараланған CPR Тоскана қызыл панельдерімен боялды (кейіннен "дулюкс алтынына" ұқсас сары түске ауыстырылды). T1a класының кейбір Селкирк локомотивтері де осы бояу схемасын алды (бірақ жүріс тақталарының қабырғаларында тар панельдермен, олар локомотивтің нөмірін көрсету үшін ортасында кеңейтілді). Барлық 36 Селкирк локомотивтері (5900-ден 5935-ке дейін) бастапқыда Калгари мен Ревелстоук арасындағы жүк және жолаушы пойыздарын тасымалдауға тағайындалды, бұл арақашықтық 262 миль (422 км) құрады. Олар сондай-ақ 23 миль (37 км) қашықтықта Ревелстоуктан батысқа қарай (көтерілген жолмен) Тафт қаласындағы қосылғышқа дейін түрткіш қызметін атқарды, жүк және жолаушы пойыздарының локомотивтеріне осы тік жотаға көтерілуге көмектесті. Лагган бөлімшесі олардың тағайындалған аумағының шығыс бөлігін қамтыды, 137 миль (220 км) және Филд Хилл мен Спиральді туннельдерді қамтыды, ал олардың негізгі, тағайындалған аумағының батыс бөлігі қалған 126 мильді (203 км) қамтыған Тау бөлімшесінен тұрады және Роджерс асуын, Коннахт туннелін және Стони Крик көпірін қамтыды. Кездескен еңбеу бұрышы 2,2% (1:45) болды, қисықтардың радиусы 12° немесе 480 фут (146 м) құрады. Тарту күшімен бағаланған, олар аз еңбеуде көмексіз және бустерді қоспай сүйреуге болады. Бустерлік қозғалтқыш қосымша тарту күшін қосты, ең жоғары жылдамдығы болды. Олардың ауырлығы соншалық болғандықтан, олар Тафттан батысқа қарай Ванкуверге қарай жүре алмады. 1950 жылдардың басында Калгари мен Ревелстоук арасында дизельдік локомотивтер жұмыс істей бастағанда, Селкирк локомотивтері Калгари мен Саскачеванның Свифт-Коррент арасындағы Брукс және Мейпл-Крик бөлімшелеріне қайта тағайындалды. Олар сондай-ақ жаңа Элит терминалынан солтүстікке қарай (Кальгариде) Эдмонтонға дейін жүк пойыздарын тасымалдауға пайдаланылды. Кем дегенде кейбір қайта тағайындалған Селкирк локомотивтері CPR Тоскана қызыл панельдері жоқ және сұр немесе "көк" металл қазандық жакеттері жоқ "барлығы қара" (жолаушылар емес) бояу схемасын алды; бірақ олар бұрынғы CPR Тоскана қызыл (қазір қара) панельдерінің айналасындағы сары жиекті сақтап қалды (бұрын "шекараланған" панельдермен боялған локомотивтерде). Соңғы Селкирк локомотивтері (5930-дан 5935-ке дейін) 1959 жылы қызметтен алынды.

Сақтау

Селкирк локомотивтерінің бар болғаны екеуі ғана сақталды, ал қалғандары бұзылып жіберілді. Аман қалған екі кластың екеуі де T1c класына жатады. Алдыңғы T1a және T1b кластарындағы локомотивтердің ешқайсысы сақталған жоқ. 5935 нөміріндегі локомотив Канада теміржол музейінде, Квебек штатының Сент-Констант қаласында сақтаулы. 5931 нөміріндегі локомотив (алғашқыда Калгари қаласының орталығында көрсетілген кезде қасақана түрде 5934 деп нөмірленген) Калгаридегі, Альберта штатының Heritage Park-ында қойылған.