Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ғарышкер (1948–2014)
American astronaut (1948–2014)
Дейл Аллан Гарднер (8 қараша 1948 – 19 ақпан 2014) – NASA ғарышкері, сондай-ақ 1980-жылдардың ортасында екі ғарыш шаттл миссиясына қатысқан әскери-теңіз күштерінің ұшқыш-офицері.
Dale Allan Gardner (November 8, 1948 – February 19, 2014) was a NASA astronaut, and naval flight officer who flew two Space Shuttle missions during the mid 1980s.
Жеке мәліметтер
1948 жылы 8 қарашада Миннесота штатының Фэрмонт қаласында дүниеге келген Гарднер Шерберн (Миннесота штаты) және Саванна (Иллинойс штаты) қалаларында өсті. Ол өзінің туған қаласы деп Айова штатының Клинтон қаласын есептейтін, онда оның анасы Элис Гарднер тұрады. Өмірінің соңына дейін ол екінші әйелі Шерримен бірге Колорадо штатының Голден және Дивайд қалаларында тұрды. Гарднер 2003 жылы Ұлттық жаңартылатын энергия зертханасында жаңартылатын отын ғылымы және технологиясы жөніндегі директордың орынбасары болып тағайындалды және 2013 жылдың қаңтарында зейнетке шықты.
Born on November 8, 1948, in Fairmont, Minnesota, Gardner grew up in Sherburn, Minnesota, and Savanna, Illinois. He considered his hometown to be Clinton, Iowa, where his mother, Alice Gardner, resides. He lived with his second wife Sherry in Golden, Colorado and later in Divide, Colorado until his death. Gardner became the Associate Director for Renewable Fuels Science and Technology at the National Renewable Energy Laboratory in 2003, and retired in January 2013.
Ғарыш ұшу тәжірибесі
STS 8 1983 жылғы 30 тамызда Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылды. Challenger ғарыш кемесінің экипажында Ричард Трули (ғарыш кемесі командирі), Дэниел Бренденштейн (ұшқыш) және миссия мамандары Гвион Блуфорд пен Уильям Торнтон болды. Бұл Orbiter Challenger аппаратының үшінші ұшуы және Шаттл бағдарламасының алғашқы түнгі ұшыру және қону миссиясы еді. Ұшу барысында STS 8 экипажы Үндістанның ұлттық спутнигін (INSAT 1B) орбитаға шығарды, Канадада жасалған қашықтан басқару жүйесінің (RMS) робот манипуляторын сынап, көптеген жер ресурстарын зерттеу және ғарыш ғылымы тәжірибелерін жүргізді. STS 8 1983 жылғы 5 қыркүйекте Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасына қонды, бұл кезде Жерді 145 сағат ішінде 98 рет айналып шықты. STS 51 A, Шаттл бағдарламасының он төртінші ұшуы, 1984 жылғы 8 қарашада (оның туған күні) ұшырылды. Space Shuttle Discovery экипажында Фредерик Хоук (ғарыш кемесі командирі), Дэвид Уокер (ұшқыш) және миссия мамандары Джозеф Аллен мен Анна Фишер болды. Бұл Discovery-дің екінші ұшуы болды. Осы миссия кезінде экипаж екі спутникті – Канаданың Anik D 2 (TELESAT H) және Hughes компаниясының LEASAT 1 (Syncom IV 1) спутниктерін орбитаға шығарды, олар қазір АҚШ Әскери-теңіз күштерінде пайдаланылуда. Сонымен қатар, экипаж бұрын қате орбитаға шығарылған Индонезияның Palapa B 2 және Western Union компаниясының Westar VI байланыс спутниктерін кездестіріп, ғарыштан қайтарды. Гарднер мен Аллен 12 сағатқа созылған екі ғарыш серуеніне қатысты және құтқару операциясы кезінде адаммен басқарылатын маневрлік құрылмын (MMU) пайдаланды. STS 51 A 1984 жылғы 16 қарашада Кеннеди ғарыш орталығына қонды, бұл кезде Жерді 127 рет айналып шықты.
STS 8 launched from the Kennedy Space Center, Florida on August 30, 1983. The crew aboard Space Shuttle Challenger included Richard Truly (Spacecraft Commander), Daniel Brandenstein (Pilot), and fellow Mission Specialists Guion Bluford and William Thornton. This was the third flight of the Orbiter Challenger and the first night launch and landing mission of the Shuttle program. During the flight, the crew of STS 8 deployed the Indian National Satellite (INSAT 1B), operated and tested the Canadian built Remote Manipulator System (RMS) robot arm, and performed numerous earth resources and space science experiments. STS 8 completed 98 Earth orbits in 145 hours before landing at Edwards Air Force Base, California on September 5, 1983. STS 51 A, the fourteenth flight of the Shuttle program, launched on November 8, 1984 (his birthday). The crew aboard Space Shuttle Discovery included Frederick Hauck (Spacecraft Commander), David Walker (Pilot), and fellow Mission Specialists Joseph Allen and Anna Fisher. This was the second flight of Discovery. During this mission the crew deployed two satellites, Canada's Anik D 2 (TELESAT H) and the Hughes' LEASAT 1 (Syncom IV 1), now in service with the U. S. Navy. In a dramatic salvage effort, they also rendezvoused with and returned from space two satellites previously launched into improper orbits, the Indonesian Palapa B 2 and the Western Union Westar VI communication satellites. Gardner and Allen completed two spacewalks totaling 12 hours and flew the Manned Maneuvering Unit (MMU) backpack during the salvage operation. STS 51 A completed 127 orbits of the Earth before landing at the Kennedy Space Center on November 16, 1984.
Ұйымдар
Гарднер Phi Eta Sigma, Sigma Tau және Tau Beta Pi ұйымдарының мүшесі, сондай-ақ Америка Астронавтикалық қоғамының стипендиясының иегері болды.
Gardner was a Member of Phi Eta Sigma, Sigma Tau, and Tau Beta Pi, and a fellow of the American Astronautical Society.
Арнайы марапаттар
Гарднерге Қорғаныс жоғары қызмет медалі (1984, 1989, 1990); Ерекше ұшқыш кресі (1989); Ұжымдық еңбегі үшін мақтау (1976); Гуманитарлық қызмет медалі (1979) және Теңіз қызметі орналасу лентасы (1984) табыс етілді. Оның басқа наградалары: NASA ғарыш ұшу медалі (1983 және 1984); Master Space Badge (1989); және Лондонның Lloyd компаниясының Құрметті қызмет медалі (1984). 2017 жылдың қараша айында Саванна, Иллинойс және Сабула, Айова қалаларын Миссисипи өзені арқылы байланыстыратын көпір, мемлекетаралық ынтымақтастық аясында Дейл Гарднер мен АҚШ ардагерлерінің құрметіне Дейл Гарднер ардагерлерінің ескерткіш көпірі ретінде салынды. Бұл жаңа 80,6 миллион долларлық көпір 86 жылдық Саванна-Сабула көпірінің орнына салынды.
Gardner was awarded the Defense Superior Service Medal (1984, 1989, 1990); the Distinguished Flying Cross (1989); the Meritorious Unit Commendation (1976); the Humanitarian Service Medal (1979) and the Sea Service Deployment Ribbon (1984). His other honors included the NASA Space Flight Medal (1983 and 1984); the Master Space Badge (1989); and the Lloyd's of London Meritorious Service Medal (1984). A bridge connecting Savanna, Illinois & Sabula, Iowa over the Mississippi River was built through interstate collaboration in dedication to Dale Gardner and US Veterans in November 2017 as the Dale Gardner Veterans Memorial Bridge. This new $80.6 million bridge was constructed as a replacement to the 86 year old Savanna Sabula Bridge.
Өлім
Гарднер 2014 жылдың 19 ақпанында үйінде геморрогиялық инсульттан кейін қайтыс болды. Ол 65 жасқа толыпты.
Gardner died on February 19, 2014, after suffering a hemorrhagic stroke at his home. He was 65.