Кіріспе
Совет теңіз флотының ядролық су асты кемесі
{|
About one fifth of the reactor core had experienced inadequate cooling caused by uneven coolant flows. Hot spots in the reactor had ruptured, releasing nuclear fuel and nuclear fission products into the liquid metal coolant, which circulated them throughout her reactor compartment. K 27 was laid up in Gremikha Bay starting on 20 June 1968. The cooling off of the reactors and various experimental projects were carried out aboard the submarine through 1973. These included the successful restarting of the starboard reactor up to 40% of maximal power production. Plans were considered to slice off the reactor compartment and replace it with a new one containing standard VM A water cooled reactors. The rebuilding or replacement of the nuclear reactor was considered to be too expensive, and also to be inappropriate because more modern nuclear submarines had already entered service in the Soviet Navy.
Реактор өзегінің шамамен бестен бірі, салқындату сұйығының тепе-тең емес ағынынан туындаған жеткіліксіз салқындауға ұшырады. Реактордағы қызу ошақтары жарылып, ядролық отын мен ядролық бөліну өнімдерін сұйық металл салқындатқышқа шығарды, ол оларды реактор бөлімі бойынша таратты. К-27 кемесі 1968 жылғы 20 маусымнан бастап Гремиха шығанағында тұраққа қойылды. 1973 жылға дейін реакторларды салқындату және түрлі тәжірибелік жобалар су асты кемесінде жүргізілді. Олардың ішінде оң жақ реакторды максималды қуат өндірісінің 40% дейін қайта іске қосу табысты болды. Реактор бөлімін кесіп алып, оның орнына стандартты ВМ-А сумен салқындатылатын реакторларды қамтитын жаңа бөлім салу жоспарланды. Ядролық реакторды қайта жаңарту немесе ауыстыру тым қымбат деп есептелді, сондай-ақ, Кеңес теңіз флотында жаңа, заманауи ядролық су асты кемелері пайда болғандықтан орынсыз деп танылды.
{|
About one fifth of the reactor core had experienced inadequate cooling caused by uneven coolant flows. Hot spots in the reactor had ruptured, releasing nuclear fuel and nuclear fission products into the liquid metal coolant, which circulated them throughout her reactor compartment. K 27 was laid up in Gremikha Bay starting on 20 June 1968. The cooling off of the reactors and various experimental projects were carried out aboard the submarine through 1973. These included the successful restarting of the starboard reactor up to 40% of maximal power production. Plans were considered to slice off the reactor compartment and replace it with a new one containing standard VM A water cooled reactors. The rebuilding or replacement of the nuclear reactor was considered to be too expensive, and also to be inappropriate because more modern nuclear submarines had already entered service in the Soviet Navy.
Тарату
K-27 кемесі 1979 жылғы 1 ақпанда Ново-Земляның солтүстік-шығыс жағалауында ресми түрде қолдан шығарылды. Кеменің алдыңғы бөлігі теңіз түбіне батып, артқы бөлігі су бетінде қалды; теңіз құтқару буксирі оған соғылып, артқы балласт резервуарларын тесіп, кемені толық батыруға мәжбүр етті. Бұл суға батыру Халықаралық атом энергиясы агенттігінің ядролық қуатпен жүретін су асты кемелері мен су үсті кемелерін белгілі бір тереңдіктен кем емес тереңдікте батыру қажеттігі туралы талабына қайшы келді. 2006 жылдың қыркүйегінде Ресей Төтенше жағдайлар министрлігінің Қара теңізіне жасаған соңғы ғылыми экспедициясы суға батырылған жерді тексерді. Теңіз суының, теңіз түбінің және теңіз жануарларының көптеген үлгілері алынып, сарапталды. Соңғы есепте аймақтағы радиация деңгейінің тұрақты екендігі көрсетілді. 645 жобасынан алынған ядролық су асты кемелерін құрылысы және қауіпсіздік бойынша алынған сабақтар 705 және 705K жобаларында пайдаланылды. Бұл жобалар да осыған ұқсас сұйық металмен салқындатылатын реакторлармен жабдықталған.
The last scientific expedition of the Russian Ministry of Emergencies to the Kara Sea examined the site of the scuttling in September 2006. Numerous samples of the seawater, the seafloor, and the sealife were gathered and then analyzed. The final report stated that the radiation levels of the area were stable. Lessons in nuclear submarine construction and safety learned from Project 645 were applied in Projects 705 and 705K – that produced the Soviet s. These were equipped with similar liquid metal cooled reactors.
Қалпына келтіру жоспарлары
2012 жылы Ресей мен Норвегияның бірлескен миссиясы суасты кемесінің айналасындағы су мен топырақта алаңдатарлық деңгейдегі радиоактивтілікті анықтамаса да, егер суасты кемесі көтерілсе, ядролық реакторларды бөлшектеу мәселесін шұғыл түрде қарастыру қажет. Реакторлар сұйық металдармен салқындатылғандықтан, реакторлар тоқтатылғанда ядролық таяқшалар салқындатқышпен бірігіп кеткен, сондықтан реакторларды бөлшектеу үшін дәстүрлі әдістерді қолдану мүмкін емес. Дегенмен, Францияның Баламалы Энергия және Атом Энергиясы Комиссиясы Гремхихадағы арнайы құрғақ док (SD 10) үшін арнайы жабдық жобалап, сыйға тартты, ол осы конструкциялық ерекшелікті бөлісетін «Альфа» класындағы суасты кемелерін бөлшектеуге қолданылды. Алайда, соңғы «Альфа» реакторы 2011 жылы демонтаждалғандықтан, бұл жабдыққа қауіп төніп тұр. 2017 жылы 2022 жылға дейін суасты кемесін көтеру жоспарлары тағы да талқыланды. Санкт-Петербургтегі Крылов атындағы мемлекеттік ғылыми-зерттеу орталығы теңіз түбінен мұндай ауыр жүктерді көтере алатын катамарандық жүзбелі док жобаларын әзірлеуде екенін хабарлады. 2020 жылдың наурызында Ресей президенті Владимир Путин Баренц теңізінен «К-27» және советтік «К-159» суасты кемелерін және төрт реакторлық бөлімдерін көтеру туралы бастамаға қатысты жарлық жобасын жариялады.