Кіріспе
Американдық астронавт (1943 жылы туған)
астронавт
Джон Эндрю Макбрайд (14 тамыз 1943 жылы туған) – зейнеткер NASA астронавты және американдық әскери-теңіз офицері. АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі қызметі барысында Макбрайд авиатор, истребитель ұшқышы, сынақ ұшқышы және авиациялық инженер болып жұмыс істеді. 1989 жылы зейнетке шыққанда капитан шеніне жеткен. Макбрайд сонымен қатар NASA астронавты болды, ол STS-41G миссиясын жүргізді және Challenger апатынан кейін миссия тоқтатылмаса, STS-61E миссиясының командирі болар еді.
Ерте өмір, білім және жеке өмірі
Джон Макбрайд 1943 жылғы 14 тамызда Батыс Вирджиния штатының Чарльстон қаласында дүниеге келді, бірақ Беклиді өзінің туған қаласы деп санайды. Ол 1960 жылы Батыс Вирджиния штатының Бекли қаласындағы Вудро Вильсон орта мектебін бітірді, содан кейін 1960-1964 жылдары Батыс Вирджиния университетінде оқыды. 1971 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің аспирантурасынан авиациялық инженерлік мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Пеппердин университетінде адам ресурстарын басқару саласында аспирантураны бітірді. Батыс Вирджиния университетінде оқығанда Макбрайд Phi Delta Theta студенттік ұйымының мүшесі болды. Макбрайдтың үш баласы бар: Ричард М. (1962 жылғы 3 наурыз – 1992 жылғы 14 қаңтар), Мелисса Л. (1966 жылғы 12 желтоқсан) және Джон А. (1970 жылғы 21 қазан). Оның 8 немересі бар: Меган, Коллин, Ричард, Остин, Кади, Бейли, Райан (1999–2021) және Кендалл.
Әскери мансап
Макбрайдтың әскери-теңіз қызметі 1965 жылы Флорида штатының Пенсакола әскери-теңіз әуе стансасында ұшу оқуымен басталды. 1966 жылдың тамызында әскери-теңіз авиаторы болып тағайындалғаннан кейін, ол Вирджиния штатының Океана әскери-әуе стансасында орналасқан F 4 Phantom II ұшақтарында оқу үшін 101-ші ұшақ эскадрильясына (VF 101) тағайындалды. Соңынан ол 41-ші ұшақ эскадрильясына (VF 41) тағайындалды, онда ол 3 жыл бойы ұшақ ұшқышы және дивизия офицері болып қызмет етті. Ол сондай-ақ VF 11 және VF 103 эскадрильяларында да қызмет еткен. Оңтүстік-Шығыс Азиядағы қызметі барысында Макбрайд Вьетнам соғысы кезінде 64 жауынгерлік миссияны орындады. Ол Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасында АҚШ Әуе күштерінің сынақ пилоттары мектебін (75А тобы) бітірді. Кейін Калифорниядағы Пойнт-Мугу әскери-әуе стансасында Әуе сынақ және даму эскадрильясының төртінші бөлімінде (VX 4) қызмет етті, онда ол техникалық қызмет офицері және Sidewinder жобасының жетекшісі болды. Ол 40-тан астам әскери және азаматтық ұшақ түрлерін ұшқан, сонымен қатар 1976, 1977 және 1978 жылдары өткен әуе шерулерінде әскери-теңіз күштерінің "Spirit of '76" атты мерейтойлық бояуы бар F 4J Phantom ұшағын пилоттады. Ол қазіргі Федералды авиация басқармасының (FAA) азаматтық коммерциялық ұшқыш куәлігіне (көп қозғалтқышты), құралдық жабдықтарды пайдалануға және планерге ие, бұрын сертификатталған ұшу нұсқаушысы (CFI) болып қызмет еткен. Ол 8800 сағаттан астам ұшу уақытын тіркеген, оның ішінде 4700 сағаты реактивті ұшақтарда және 600-дан астам әуе кемесіне қону.
NASA мансабы
1978 жылғы қаңтарда НАСА-ның астронавт кандидаты ретінде таңдалған Макбрайд 1979 жылғы тамызда астронавт атанды. Оның НАСА-дағы міндеттеріне Space Shuttle Columbia-ның тұңғыш сапарында жетекші ұшқыш, Shuttle Avionics Integration Laboratory (SAIL) бағдарламалық қамтамасыз етуін тексеру, STS 5, STS 6 және STS 7 миссиялары үшін капсула байланыстырушысы (CAPCOM), Ұшу деректері файлының (FDF) басқарушысы және орбиталық кездесу процедураларын әзірлеу кірді. Макбрайд 1984 жылғы 5 қазанда Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан Challenger орбиталық кемесімен ұшырылған STS 41 G миссиясының ұшқышы болды. Бұл жеті мүшеден тұратын алғашқы экипаж еді. Сегіз күндік миссия барысында экипаж мүшелері Жердің радиациялық бюджетіне арналған спутникті орбитаға шығарды, OSTA 3 платформасы және Үлкен форматты камера көмегімен Жерді ғылыми тұрғыдан бақылады, сондай-ақ EVA және гидразин беру арқылы спутниктерді жанармаймен толықтыру мүмкіндігін көрсетті. Миссия 197 сағатқа созылды және 1984 жылғы 13 қазанда Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығына сәтті қонды. Макбрайдтың келесі ұшуы 1986 жылғы наурыз айында STS 61 E экипажының командирі ретінде жоспарланған еді. Алайда, 1986 жылғы қаңтарда Challenger апатынан кейін бұл ұшу НАСА-ның бірнеше ұшуларын кейінге шегерді. 1987 жылғы 30 шілдеде Макбрайд НАСА штаб-пәтеріне Конгресспен байланыс жөніндегі көмекші әкімші болып тағайындалды. Ол НАСА-ның АҚШ Конгресімен қарым-қатынасын қамтамасыз етуге және штаб-пәтер мен филиалдардың Конгресс қолдау ұйымдарымен байланысын үйлестіруге жауапты болды. Ол 1987 жылғы қыркүйектен 1989 жылғы наурызға дейін бұл қызметті атқарды. 1988 жылы Макбрайд STS 35 (ASTRO 1) миссиясының экипажына командир ретінде тағайындалды, оның 1990 жылғы наурызда ұшуға жоспарланған еді, бірақ ол НАСА-дан зейнетке шығуды жөн көрді. 2011 жылғы 23 қыркүйекте НАСА-ның тәуелсіз тексеру және растау орталығы (IV&V) Батыс Вирджиния штатының Фермонт қаласындағы NASA бағдарламалық қамтамасыз ету зертханасын Батыс Вирджинияның тумасы Джон Макбрайдқа арнады. Зертхананың ресми атауы – Джон Макбрайд бағдарламалық қамтамасыз етуді сынау және зерттеу зертханасы, немесе JSTAR. JSTAR – НАСА IV&V-нің бейімделетін сынақ және модельдеу ортасы, ол НАСА миссияларындағы миссиялық және қауіпсіздікке маңызды бағдарламалық жасақтаманы сынау үшін қолданылатын құралдар мен әдістерді жетілдіруге бағытталған. Зертхана аналитикалық қатаңдық арқылы бағдарламалық қамтамасыз етуге байланысты миссияның сәтсіздік қаупін азайту мақсатында миссиялық ұшу бағдарламалық қамтамасыз етуін толық сынауға қолдау көрсетеді. 2012 жылғы қыркүйекте JSTAR-дың бір жылдығын тойлау кезінде НАСА-ның IV&V бағдарламасы JSTAR веб-сайтын іске қосты. JSTAR веб-сайты НАСА-ның IV&V орталығында JSTAR шаңырағы астында жүзеге асырылып жатқан барлық жұмыстарды көрсетеді.
Іскерлік мансап
1989 жылдың мамыр айында Макбрайд НАСА және АҚШ Әскери-теңіз күштерінен зейнетке шығып, кәсіпкерлік қызметпен айналысуға көшті. Ол Льюисбург, Батыс Вирджиниядағы Flying Eagle корпорациясының президенті және бас атқарушы директоры, сондай-ақ Батыс Вирджиния құрылысшылар еңбек кеңесінің (ауыр/көлік құрылысы меркегерлері) президенті болды.
Саяси мансап
1996 жылы ол Батыс Вирджиния штатының губернаторы лауазымына республикалық партияның тікелей сайлауында бақ сынасты, бірақ Сесил Х. Андервудқа ұтылып қалды. Келесі жылдары ол Батыс Вирджинияны тастап, Аризонада бизнес мүмкіндіктерін іздеуге кетті.
Кеннеди ғарыш орталығы және зейнеткерлік
2008 жылы Макбрайд зейнеткерлікке шығып, Флорида штатының Кокоа қаласының жанында тұратын болды. 2017 жылдың 20 қыркүйегінде өткен "Астронавтпен кездесу" іс-шарасында берген қысқа сұхбатында ол Space Shuttle Experience аттракционын жақсарту жөніндегі жұмыстармен де белсенді айналысып жатқанын айтты. Ол аттракцион үшін қону тізбегін әзірлеуге көмектесуді ұсынды. Макбрайд 2020 жылға дейін Кеннеди ғарыш орталығындағы "Астронавтпен түскі ас" бағдарламасын қолдаумен айналысып, келушілер орталығындағы қызметтен зейнетке шыққанын мәлімдеді.