Кіріспе

Австралиялық агробизнес компаниясы Elders Limited, бұрын Elder, Stirling & Co., Elder Smith and Co. және Elder Smith & Co. Ltd деп белгілі болған, Австралиядағы негізгі өндірушілерге ауыл шаруашылығы тауарлары мен қызметтерін ұсынатын австралиялық агробизнес.

Ерте тарихы (18391939)

Оңтүстік Австралияның жаңадан құрылған колониясы үш жасқа толғанда, Александр Ланг Эльдер 1839 жылғы қаңтарда капитан Дэвид Рид басқаратын отбасылық шхуна «Минерва» арқылы Порт Мизерриге (қазіргі Порт Аделаида) жалғыз кабиналық жолаушы ретінде келді. Ол отбасының шотландиялық сауда және кеме жүргізу бизнесі үшін мүмкіндіктер іздеу үшін барған. Александрдың ағалары Уильям, Джордж және Томас оған қосылды. Төрт бауырдың ішінде тек Томас Австралияда қалды. Томас 1854 жылы Аделаидаға көшіп, Джорджпен бір жыл жұмыс істеді. Джордж кеткеннен кейін Томас Эдвард Стирлинг, Роберт Барр Смит және Джон Тейлормен бірге «Эльдер, Стирлинг және Ко» компаниясын құрды. 1863 жылы Стирлинг пен Тейлор зейнеткерлікке шыққаннан кейін Барр Смит пен Томас Эльдер «Эльдер Смит және Ко» компаниясын құрды. 1888 жылы «Эльдер Смит және Ко» компаниясы өзінің еншілес компаниясы «Эльдерс Вул энд Продюс Ко. Лтд.» компаниясымен біріктірілді, ал Питер Уэйт жаңа компанияның директорлар кеңесінің төрағасы болды, ол «Эльдер Смит және Ко. Лтд.» деп аталды. Қазір сексенге жуып қалған Барр Смит «Эльдерс Трастee энд Экзекьютор Лимитед» компаниясын құрды және Мельбурнда «Эльдерс Метал энд Меркантайл» компаниясын ашты. «Эльдерс» компаниясының табысы 1918 жылдан 1928 жылға дейін екі еседен астам өсті, Питер Уэйт 1922 жылы қайтыс болғанға дейін төрағалық етті, содан кейін Роберттің ұлы Том Эльдер Барр Смит төраға болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі кезең (19391962)

1939 жылы «Ежелгілердің» 100 жылдығы Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуымен бірге келді, сол кезде өте бәсекелі жүн сату бизнесі үкімет бақылауына алынды. Соғыс барысында жүн аукционы жүйесі жабық күйінде қалды және Ұлыбритания үкіметі Австралияның барлық жүн өнімдерін сатып алды. 1941 жылы Ұлыбритания үкіметі «Ежелгілерге» бүгінгі шамамен 3 миллиард доллар, ал келесі жылы 4 миллиард долларға жуық төледі. 1946 жылы ашық аукцион жүйесіне оралу жүннің бес жылдық тамаша өсуінің басталуын білдірді. Ұлттық жүннен түсетін кірістер бейбітшіліктің алғашқы екі толық жылында тиісінше 29% және 64% артты. 1950 жылдардың басында Норман Джайлс компанияның «Ежелгілер» WA филиалынан Аделаида филиалына ауысты, екі жылдан кейін басқарушы директор болды. 1962 жылы Джайлс «Елдэр Смит» және «Голдсбро Морт» компанияларының бірігуі туралы хабарлады, жаңа корпоративтік кеңсесі Аделаидада орналасқан. 1970 жылы Джайлс «Ежелгілерді» «Гоув Алюмина» және «Роб өзені» кен орындарына кеңейтіп, «Ежелгілер Қаржы және Инвестициялар» компаниясын құрды. Сэр Норман Джайлс 1975 жылы «Ежелгілер» компаниясында 54 жыл қызмет еткеннен кейін зейнетке шықты.

Құрылымдық өзгерістер және ауыл шаруашылығынан тыс кеңейту (1970-2009)

1976 жылы Elders Pitt Son & Badgery Ltd компаниясын сатып алды, ол Сиднейде орналасқан, шотландтық Marra тобының бұрынғы еншілес компаниясы еді. 1982 жылы Elders Henry Jones IXL джем өндіруші компаниясымен бірігіп, Elders IXL болып құрылды. 2009 жылы Futuris Corporation өзінің атын Elders Limited деп өзгертті және конгломераттық холдингтік компания құрылымынан бас тартып, өзінің негізгі бизнесі – Elders компаниясының айналасындағы меншік иесіне бағытталған, бірыңғай интеграцияланған компанияға айналды. Эллисонның Elders компаниясын қайта құруының орталық бөлігі – «Сегіз пункттік жоспар» болды, ол 2017 қаржы жылына дейін Elders компаниясын тұрақты өсімге қайтару мақсатын қойды. 2016 жылы Elders QBE компаниясынан Elders Insurance компаниясының 20%-ын және StockCo компаниясының 30%-ын сатып алды. 2017 жылы Elders тікелей экспорт бөлімшесі – Солтүстік Австралиялық ірі қара мал компаниясы (NACC) және Индонезиядағы Feedlot and Abattoir компаниясын сатты, ал алынған қаражатты Ace Ohlsson және Kerr & Co Livestock сияқты бірқатар жаңа сатып алуларға жұмсады. 2017 жылы Elders артықшылықты гибридтік акцияларды сатып алуды аяқтады. 2017 жылдың желтоқсанында Elders акционерлеріне тоғыз жылдан бері алғашқы дивиденд төледі және 850 миллион долларлық нарықтық капитализацияға жетті, бұл «Австралияның корпоративтік тарихындағы ең ірі өзгерістердің бірі» деп танылды. 2018 жылдың мамырында Elders Titan Ag компаниясын, ауылшаруашылық химиялық заттарын өндіруші және жеткізуші компанияны сатып алды. Elders 2019 жылдың шілдесінде 187 миллион долларлық ұсыныс жасағаннан кейін тікелей бәсекелес – Австралиялық тәуелсіз ауылдық бөлшек сауда желісі (AIR) компаниясын сатып алуға кірісті.

Агенттіктер қызметі

Елдерс негізгі тауар өндірушілерге жүн, астық және мал өнімдерін сатуға көмектесетін қызметтер ұсынады. Компанияның мал шаруашылығы агенттері мен қызметкерлерінің желісі бүкіл Австралия бойынша жұмыс істейді, оның ішінде мал аукциондары (физикалық және онлайн), сондай-ақ мал азырақтау орындарына және мал экспорттаушыларына тікелей сату қызметтері бар. Елдерс тарихи тұрғыдан Австралиядағы майлы жүннің ең ірі сату агенттерінің бірі болған. Компания жүн өндірушілерге делдалдық қызметтер мен астық сатумен де айналысады. Ауылдық агенттіктер негізінен фермаларды, ранчоларды және шаруашылық емес жылжымайтын мүлікті сатумен айналысады. Компанияның меншігіндегі және франшизалық кеңселер желісі арқылы ірі қалалар мен аймақтарда тұрғын үй-жайларға қатысты қызметтер, оның ішінде агенттік және мүлік басқару қызметтері ұсынылады. Елдерс сондай-ақ ипотекалық несие беру және су брокерлік қызметтерімен де айналысады. Компания Қытайға жоғары сапалы австралиялық ет импорттап, өңдеп, таратумен де шұғылданады. AIRR 2006 жылы ауыл шаруашылығы тауарлары, үй жануарлары және мал өнімдері дүкендері үшін тәуелсіз сатып алу және маркетингтік топ ретінде құрылды. Бизнесте Австралия бойынша 240 тәуелсіз мүше дүкен және 100 Tuckers Pet & Produce дүкені бар. Алқыны 2019 жылдың 13 қарашасында аяқталды.