Кіріспе

Америкалық төрт дөңгелекті карета.

Буги – бір немесе кейде екі жылқымен тартылатын жеңіл төрт дөңгелекті карета. Американың жолдарында амиштердің кареталары әлі де кеңінен қолданылады. "Буги" сөзі Америкада "карета" деген жалпы атауға айналған. Тарихи тұрғыдан алғанда, Англияда буги екі дөңгелекті көлік болған.

Американдық көлігі

Бөгде – тікбұрышты үлгіде жасалған, төрт дөңгелекті америкалық арба, денесі жайнақ қорапқа ұқсас. Оның үстінде металл тіреуіш бар тік былғары тақта орналасқан. Қораптың ортасына екі адамға арналған бір орындық бекітілген, орындықтың артында багажға орын қалдырылған. Арба екі жақты эллипстік пружиналармен ілінген, біреуі алдыңғы осьте, екіншісі артқы осьте. Дөңгелектері шамамен тең, бірақ алдыңғы дөңгелектер артқы дөңгелектерге қарағанда сәл кіші. Оның бұрылу радиусы үлкен, алдыңғы дөңгелектер арбаның қабырғаларына тимей, тек тоқсан градусқа ғана бұрылады. Әртүрлі нұсқалары болған, мысалы, жиналмалы шатыр қосу. Автокреслолы бөгделердің орындығы иілген, ол ертедегі автокөліктердің орындықтарына ұқсас. Қарапайым және жеңіл американдық бөгделер көптеп өндірілді, арзанға сатылды және Америка Құрама Штаттарында кеңінен таралды. Ол Солтүстік Америкадағы ең көп таралған арбаға айналды. Стони Брук мұражайларының мәліметінше, "сауда журналдары америкалық жүйені мақтап, "әлемдегі ең арзан және ең жақсы жеңіл көліктерді" өндіруге мүмкіндік беретінін айтты және "біздің арамызда жылқы ұстауға шамасы жететін әр адам жақсы бөгдеге ие бола алады" деп мақтанды. Бөгде соншалықты кең таралғандықтан, "бөгде" сөзі АҚШ тілінде "арба" деген жалпы аталымға айналды. Осы "қорап тәрізді" стильде жасалған басқа американдық көліктеріне Суррей (екі немесе одан көп орындық, шатыры немесе капоты бар немесе онсыз) және көктемді вагон немесе жол вагон (бір немесе бірнеше орындық, ұзын денесі, артқы осьте бір жақты көктемнің орнына екі эллипстік көктем) жатады.

Амиш көлігі

XXI ғасырда арба әлі күнге дейін амиштер, ескі тәртіпті меннониттердің бір бөлігі, ескі тәртіптің бірнеше өзен бойындағы бауырлары, Латын Америкасындағы неміс тілді "орыс" меннониттері, сондай-ақ ескі тәртіптің неміс баптистері мен ескі бауырлары неміс баптистері (екеуі де консервативті Шварценеу бауырлары) сияқты анабаптистердің күнделікті көлік құралы ретінде қолданылады. Олардың арбаларының әр түрлі стильдері мен төбелерінің түстері (қара, сұр, қоңыр, сары, ақ) бір қауымды екіншісінен ажыратуға мүмкіндік береді, тіпті топтың өзіндік ерекшелігінің бір бөлігіне айналады. Амиштер күнделікті қажеттері үшін арба жасауды жалғастырады; ашық және жабық түрлері жасалады. Ашық үлгісі Америкадағы арбалардың бір ғасырдан астам уақыттан бергі жасалу тәсіліне ұқсас. Жабық нұсқасы олардың қауымдастықтарына тән, үш жағынан былғары экрандармен немесе төмен түсетін жалюзилермен жабылады. Амиш арбалары көбінесе түнгі уақытта жүру үшін шамдармен жабдықталады және әдетте бір атпен, көбінесе стандарт тұқымды аттармен айдалады.

Ағылшынша бау

Пари мен Уолронд (1979) Англияда былғарыдан жасалған бүгілетін шатыры бар экипажды кейде бауги деп атағандарын айтады. Фелтонның (1796) мәліметінше, бауги – бір адамды тасымалдауға арналған шана. Адамс (1837) "Буги" атауын, Станхоп пен Тилбери сияқты, Cabriolet және Vis à vis сияқты француз тіліндегі көптеген экипаж түрлерімен салыстырғанда, ағылшын тіліндегі сирек аталатын экипаждың бірі деп санайды.