Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тұруға, тамақтандыруға және сусын ұсынатын мекеме.
Establishment providing lodging, food and drink
Қонақ үйлер – саяхатшылардың тоқтауға, әдетте тамақ пен сусын іздеуге болатын мекемелер немесе ғимараттар. Қонақ үйлер көбінесе елді мекендерден тыс немесе жол бойында орналасқан. Моторлық көліктер пайда болғанға дейін, олар жылқыларға да баспана берген. Қонақ үйдің иесі – қонақ үйді басқаратын адам.
Inns are generally establishments or buildings where travelers can seek lodging, and usually, food and drink. Inns are typically located in the country or along a highway. Before the advent of motorized transportation, they also provided accommodation for horses. An innkeeper is the name of a person who runs an inn.
Тарих
Еуропадағы қонақ үйлердің пайда болуы, мүмкін, 2000 жыл бұрын римдіктер өздерінің римдік жолдар жүйесін салған кезде басталған. Еуропадағы көптеген қонақ үйлер бірнеше ғасырлық тарихқа ие. Саяхатшылардың қажеттіліктерін қанағаттандырумен қатар, қонақ үйлер дәстүрлі түрде қоғамдық жиын орындары ретінде танымал болған. Тарихи тұрғыдан алғанда, қонақ үйлер тек тамақ пен тұруға ғана емес, сонымен қатар саяхатшылардың жылқыларына арналған қора мен шөп-жемін де ұсыған. Лондонның мәшһүр қонақ үйлерінің мысалы – «Джордж» және «Табард». Дегенмен, қонақ үй мен басқа да мекемелер арасында қатаң айырмашылық жоқ: көптеген пабтар «қонақ үй» деген атты пайдаланады, себебі олар ұзақ жылдар бойы құрылып, бұрынғыда пошталық қонақ үйлер болған, немесе осы ат арқылы нақты бір бейнені ойға келтіруге тырысады. Қонақ үйлер жатақхана сияқты болған, қоғамдық асханасымен, оны қалалық жиналыстар өткізуге немесе тойлар ұйымдастыруға жалдауға болады. Қонақ үйдің жолға қараған жағы әдемі және саяхатшыларды құшақ жаратын болған. Артында саяхатшылар жылқыларын қоюға арналған кем дегенде бір қорасы болған. Қазіргі қонақ үйлердегідей вестибюль болмаған, керісінше, қонақ үй иесі әрбір келгенге есікті ашып, кімді орналастыруға болатынын шешкен, сондықтан қонақтар қонақ үй иесін өздерін қабылдауға көндіруге тырысқан. Кейбір ағылшын қалаларында заңмен қонақ үй иелері барлық келгендерге төсек ұсынуға міндетті болған. Көптеген қонақ үйлер жай ғана қосымша бөлмелері бар үлкен үйлер еді. 14 ғасырдағы Англияда қонақ үйлердің аулалары көбінесе тас төселмеген, тегіс жер немесе саздан жасалған. Бұл қонақ үйлер екі қабатты, ағаштан салынған, тік шатыры бар ғимараттар болған. Қонақ үйдің артқы ауласындағы жылқы қорасын ат бағып күтушілер басқарған, онда жылқылар суарылып, тамақтандырылған. Әдеттегі тағамдарға пивомен бірге кастрюль, нан мен ірімшік кірген. Кейбір қалаларда қонақ үй иелеріне тек қонақтарға тамақ пен сусын ұсынуға рұқсат берілген. Жақсы басқарылатын қонақ үйлер еденге жаңа шөптер төсеген, оларды гүл жапырақтарымен, лавандрамен және түрлі шөптермен араластырған. Жарық аз болған, себебі шамдар қой майынан жасалған. Дене шығару үшін қонақ үйлер орындық пен шелек берген, олар әр таңертең тазартылған. Төсектерге бірнеше адам, кейде тіпті он екі адамға дейін сыйып отырған. Көлік құралдарының дамуымен туристік жатақханалар әрбір саяхатшының қажеттіліктеріне бейімделген. Пошталық дилижанс жол бойындағы қонақ үйлерде су, азық-түлік және жылқы алмастырып тұрған. Жолаушылар пойызы қала орталығындағы белгіленген стансаларда тоқтаған, олардың айналасында сәнді теміржол қонақ үйлері салынған. Ескі үлгідегі екі жолақты тас жолмен жүретін автокөліктер лагерьде, кабинада немесе мотельде тоқтауы мүмкін, ал тас жолмен жүретін автокөліктерге қалаға кіруге шектеу қойылған, сондықтан жол бойындағы қонақ үйлердің саны артып кеткен. Қонақ үйдің бастапқы функциялары қазір әдетте жеке мекемелер арасында бөліскен. Мысалы, қонақ үйлер, мотельдер және пансионаттар қонақ үйдің дәстүрлі функцияларын ұсынуы мүмкін, бірақ клиенттерді орналастыруға көбірек назар аударады; пабтар негізінен алкогольді сусындар ұсынады; ал мейрамханалар мен таверналар тамақ пен сусын ұсынады. (Қонақ үйлерде көбінесе толыққанды таңғы ас пен тамақ беретін мейрамханалар бар, осылайша дәстүрлі қонақ үйлердің барлық функцияларын қамтамасыз етеді. Экономикалық, қызмет көрсетуі шектеулі қонақ үйлерде әдетте ас үй мен бар болмайды, сондықтан олар континенталды таңғы аспен ғана қамтамасыз етеді.) «Қонақ үй» сөзінің мағынасы кейбір қонақ үй брендтерінде, мысалы, Holiday Inn, және Лондондағы құқық қызметкерлері үшін арналған Inns of Court атауында сақталған. Кейбір заңдарда жатақхана операторларын қонақ үй иелері деп атайды.
Inns in Europe were possibly first established when the Romans built their system of Roman roads 2,000 years ago. Many inns in Europe are several centuries old. In addition to providing for the needs of travelers, inns traditionally acted as community gathering places. Historically, inns provided not only food and lodging, but stabling and fodder for the travelers' horses, as well. Famous London examples of inns include The George and The Tabard. However, there is no longer a formal distinction between an inn and several other kinds of establishments: many pubs use the name "inn", either because they are long established and may have been formerly coaching inns, or to summon up a particular kind of image. Inns were like bed and breakfasts, with a community dining room which was also used for town meetings or rented for wedding parties. The front, facing the road, was ornamental and welcoming for travelers. The back also usually had at least one livery barn for travelers to keep their horses. There were no lobbies as in modern inns; rather, the innkeeper would answer the door for each visitor and judge the people whom he decided to accommodate, it was up to the visitors to convince the innkeeper for accommodation. In some English towns, bye laws would require innkeepers to offer all visitors a bed. Many inns were simply large houses that had extra rooms for renting. In 14th century England, the courtyards of the inns were often not paved or cobbled but rather flattened earth or mud. These inns would be made of two storey timber framed buildings with steep shingle roofs. Stableboys were in charge of stabling horses at the rear yard of the inn where they are watered and fed. Usual foods served included pottage, bread and cheese with ale for drinking. In some towns, innkeepers are only allowed to offer food and drinks to guests. The better managed inns would place fresh rushes on the floor, mixed with rose petals, lavender and herbs. Lighting would be dim, as candles were made of tallow. For toilet facilities, inns would simply provide a seat and a barrel which were emptied every morning. Beds would accommodate more than one man, sometimes even a dozen. As modes of transport have evolved, tourist lodging has adapted to serve each generation of traveller. A stagecoach made frequent stops at roadside coaching inns for water, food, and horses. A passenger train stopped only at designated stations in the city centre, around which were built grand railway hotels. Motorcar traffic on old style two lane highways might have paused at any camp, cabin court, or motel along the way, while freeway traffic was restricted to access from designated off ramps to side roads which quickly become crowded with hotel chain operators. The original functions of an inn are now usually split among separate establishments. For example, hotels, lodges and motels might provide the traditional functions of an inn but focus more on lodging customers than on other services; public houses (pubs) are primarily alcohol serving establishments; and restaurants and taverns serve food and drink. (Hotels often contain restaurants serving full breakfasts and meals, thus providing all of the functions of traditional inns. Economy, limited service properties, however, lack a kitchen and bar, and therefore claim at most an included continental breakfast.) The lodging aspect of the word inn lives on in some hotel brand names, like Holiday Inn, and the Inns of Court in London were once accommodations for members of the legal profession. Some laws refer to lodging operators as innkeepers.
Нысандар
Әлемде қонақ үйлердің басқа да түрлері бар. Олардың ішінде Жапониядағы хонджин мен риокан, Орта Азия мен Таяу Шығыстағы қараван-сарайлар, және ежелгі Қытайдағы Цзюгуань бар. Кіші Азияда, Сельджук және Османдық түріктер билігі кезінде, қонақүйлер ретінде пайдаланылатын әсерлі құрылымдар ([[:tr:Han (konaklama)) салынды, себебі қонақүйлер әлеуметтік тұрғыдан маңызды саналды. Бұл қонақүйлер адамдарға, олардың көлік құралдарына немесе жануарларына жатақ берді, сондай-ақ жаяу немесе басқа тәсілмен саяхаттайтындарға демалу орны болды. Бұл қонақүйлер қалалар арасында, егер елді мекендер арасындағы қашықтық бір күндік сапарға тым алыс болса, салынатын. Бұл құрылымдар, қараван-сарайлар деп аталатын, үлкен аулалары мен ішуге және басқа да қажеттерге жетерлік су қоры бар қонақүйлер еді. Оларда әдетте тамақ пен жем-шөппен қатар кафе де болды. Көшпенділер біраз сапардан кейін осы қараван-сарайларда демалып, көбінесе адамдар мен жануарларын демалдыру үшін түнеп қалатын.
Other forms of inns exist throughout the world. Among them are the honjin and ryokan of Japan, caravanserai of Central Asia and the Middle East, and Jiuguan in ancient China. In Asia Minor, during the periods of rule by the Seljuq and Ottoman Turks, impressive structures functioning as inns ([[:tr:Han (konaklama)) were built because inns were considered socially significant. These inns provided accommodations for people and either their vehicles or animals, and served as a resting place to those travelling on foot or by other means. These inns were built between towns if the distance between municipalities was too far for one day's travel. These structures, called caravansarais, were inns with large courtyards and ample supplies of water for drinking and other uses. They typically contained a café, in addition to supplies of food and fodder. After the caravans traveled a while they would take a break at these caravansarais, and often spend the night to rest the human travellers and their animals.
Терминнің қолданылуы
"Инн" термині тарихи тұрғыдан алғанда, саяхатшыларға жатақ, тамақ, сусын және жылқыларын қоюға арналған шалғайдағы қонақ үйді сипаттаған. Осы ностальгиялық бейнені пайдаланып, көбінесе төменгі және орта деңгейдегі заманауи мотель операторлары, ұқсас мотельдерден өзгешелену үшін, қызметтері мен жағдайларына қарамастан, өздерін "инн" деп атайды. Мысалдар: Comfort Inn, Days Inn, Holiday Inn, Knights Inn және Premier Inn. "Инн" термині мотельдер мен қонақ үйлерді реттейтін көптеген заңдарда тарихи мағынасында сақталған, олар көбінесе "инншілердің заңдары" деп аталады, немесе заңнамада мейрамхана және мотель операторларын "инншілер" деп атайды. Бұл заңдар әдетте инншілердің клиенттерге сеніп тапсырған мүліктері үшін жауапкершілігін анықтайды және инншілердің осындай тауарларға қатысты қандай да бір талап ету құқығы бар ма, жоқ па, соны белгілейді. Кейбір юрисдикцияларда "инншіні алдау" деп аталатын құқық бұзушылық, "кәнсіз қонақ үйде, қонақ үйде, пансионда немесе тамақтанатын жерде тамақ, жатақ немесе басқа да қызметтерді алаяқтықпен алуға" тыйым салады; осы контексте термин көбінесе анахронизм болып табылады, өйткені қазіргі заманғы мейрамханалардың көпшілігі жеке тұрған және бұрынғы ат қораларына немесе туристік жатақханаларға тікелей байланысты емес.
The term "inn" historically characterized a rural hotel which provided lodging, food and refreshments, and accommodations for travelers' horses. To capitalize on this nostalgic image many typically lower end and middling modern motor hotel operators seek to distance themselves from similar motels by styling themselves "inns", regardless of services and accommodations provided. Examples are Comfort Inn, Days Inn, Holiday Inn, Knights Inn, and Premier Inn. The term "inn" is also retained in its historic use in many laws governing motels and hotels, often known as "innkeeper's acts", or refer to hôteliers and motel operators as "innkeepers" in the body of the legislation These laws typically define the innkeepers' liability for valuables entrusted to them by clients and determine whether an innkeeper holds any lien against such goods. In some jurisdictions, an offence named as "defrauding an innkeeper" prohibits fraudulently obtaining "food, lodging, or other accommodation at any hotel, inn, boarding house, or eating house"; in this context, the term is often an anachronism as the majority of modern restaurants are free standing and not attached to coaching inns or tourist lodging.