Кіріспе

Американдық саясаткер Эдвард Бишоп Дадли (15 желтоқсан 1789 – 30 қазан 1855) – АҚШ Солтүстік Каролина штатының 28-ші губернаторы, 1836-1841 жылдары қызмет еткен. 1829-1831 жылдары ол Эндрю Джексонның қолдаушысы ретінде АҚШ Өкілдер палатасында жұмыс істеді.

Ерте өмір

Солтүстік Каролина штатының Джексонвилл қаласының жанында, бай фермер және кәсіпкер Кристофер Дадли мен Маргарет Снидтің ұлы болып дүниеге келді. Дадли өмірінің басынан-ақ саясатқа қатысты. 1811 жылы, жиырма бір жасында, ол Онслоу округынан штат заң шығарушы органының төменгі палатасына сайланды. 1812 жылы қайта сайланды, ал 1814 жылы Солтүстік Каролина штатының Сенатына сайланды. 1812 жылғы соғыс кезінде, заң шығарушы органдағы қызметтері арасында, ол Онслоу округынан құрылған полктің бас штаб офицері болды. Полк Уилмингтон қаласында орналасқан еді, ол бұл аймаққа ұнады және соғыс аяқталғаннан кейін осы жерге тұрақты қоныстанды. 1815 жылы ол Элиза Хейвудқа үйленді, олардың алты баласы болды. Элизаның қайтысынан кейін генерал Джон Коуэннің жесіріне үйленді.

Саясатта

1816 жылы Дадли Вилмингтон ауданынан штат заң шығарушы органының төменгі палатасына сайлауда жеңіске жетті және 1817 жылы қайта сайланды. Дадли Солтүстік Каролинаның басым саяси фракциясы – «Ескі республикашылармен» жұмыс істемеді, керісінше, «Халық партиясы» тізімін құрған мүмкіндік іздеушілер тобына белсенді түрде қосылды. 1824 жылы Дадли сайлаушы болып сайланды. «Халық партиясы» жеңіске жетіп, өз дауысын Эндрю Джексонға берді. 1828 жылы «Ескі республикашылар» да Джексонды қолдағаннан кейін Дадли тағы да Джексонның сайлаушысы болды, және Джексон штатты оңай жеңіп алды. Дадлидің Джексонды қолдауы көп ұзамай аяқталады. Дадлидің округінен конгрессмен Габриэль Холмс қайтыс болды, ал 1829 жылы Дадли оны алмастыру үшін өткізілген арнайы сайлауда жеңіске жетті. Конгрестегі жалғыз мерзімінде Дадли көбінесе Джексонның партиясына қарсы дауыс берді және қайта сайлануға түсуден бас тартты. 1831 және 1832 жылдары Дадли бұрынғы Әскери-теңіз министрі Джон Бранч басқарған топта белсенді болды. Бұл топ Мартин Ван Бюренды сынап, Джексонды қолдайтындарын айтса да, Дадли Джексонға қарағанда Ван Бюренге әлдеқайда қарсы болды. Топ Джексонды президенттікке, ал Филип П. Барбурді вице-президенттікке ұсынды. Дадли сайлаушы ретінде қызмет етті, бірақ Джексон-Барбур тізімі ауыр жеңіліске ұшырады. Дегенмен, бастапқыда Ұлттық республикашылдардан қолдау алған Ван Бюреннің бұл қарсыластарының коалициясы 1830 жылдары Дадли мүшесі болған Виг партиясы ретінде қайта құрылды. 1833 жылы штат бойынша инфрақұрылымды жақсарту мақсатында екі партиялық қозғалыс құрылды, және Дадли оның ең белсенді көшбасшыларының бірі болды. Ралиде өткен және Дадли төрағалық еткен штаттағы жиналыста мемлекеттік қолдаумен теміржол жүйесін құру талабы қойылды. Дадли Вилмингтон және Роли теміржолын ұйымдастырудағы жетекші инвестор болды, және 1834 жылдың қаңтар айында ол мемлекеттен теміржолдың алғашқы жарғысын алды. Ол жеке өзі 25 000 доллар инвестициялады, ал жалпы сома 113 000 долларға жетті. 1836 жылдың наурыз айында акционерлер алғашқы жиналысын өткізді, және Дадли жылына 2 000 доллар жалақымен теміржолдың бірінші президенті болып сайланды. Теміржол құрылысы 1836 жылдың қазан айында басталды.

Әкім

1835 жылы Солтүстік Каролинаның ескі конституциясы жаңасына алмастырылды. Дадли, екі партияның басқа да шығыс Каролина саяси лидерлерімен бірге, Батысқа шектеулі жеңілдіктер жасауға келісті, ал жаңа конституция губернаторды тікелей сайлауды көздеді. Дадли штаттық конвенцияда партияның бірауыздан жақтаған үміткері ретінде ұсынылды. Ол номинацияны қабылдап, Ван Бюренды «жан-жағынан, принциптерімен және іс-қимылдарымен солтүстік адамы» деп мәлімдеді (Рейли Регистр, 23 ақпан 1836). Оңтүстікке бөлінушілік – Уигтердің маңызды мәселесі болды, ал партияның мемлекеттік жерлерді сатудан түскен табысты штаттарға бөлуді қолдауы, Джексон вето салған шара, Дадлиге үлкен көмек тигізді. Ол сайлауда қолданыстағы губернатор Ричард Доббс Спейтті шамамен 4000 дауыспен жеңіп, жеңіске жетті. Дадли Солтүстік Каролинаның халықтың тікелей дауысымен сайланған тұңғыш губернаторы болды. Бірінші мерзімінде Дадли мен оның партиясы штатты толық бақылауға ала алмады. Арнайы сайлауда демократтардың жеңісі демократтарға заң шығарушы органның көпшілігін берді. Уиг сенаторы Уилли П. Магнум демократпен алмастырылды, ал 1836 жылдың қараша айында Солтүстік Каролина сайлаушылары Ван Бюренды қолдады. Штат федералдық үкіметтің «депозит» заңынан шамамен 1,5 миллион доллар алды. Дадли қолдаған, теміржолдар мен мемлекеттік банктерді дамытуға ақшаның басым бөлігін жұмсау жоспары демократтар тарапынан күрт өзгертілді, ал демократтардың жоспары қабылданды. Бұл жоспар штаттың ішкі жақсарту жоспарының нағыз бастамасы болды, бірақ Уигтер жүйеге толыққанды үлес қосты деп мәлімдеді, ал Дадли штат ішінде «ішкі жақсартулардың әкесі» атанды. Дадли 1838 жылы қайта сайланды. Уэйк округы демократтарының отырысында көп жағынан Уиг партиясын құрушы Бранч ұсынылды, бірақ ол өзін демократ деп жариялады. Көптеген демократтар кандидатураны мойындамай, сайлауға қатыспады. Дадли 64 пайыз дауыс алып, соғысқа дейінгі кезеңде губернаторлыққа кандидаттардың ең үлкен көрсеткішін тіркеді. Ол ішкі жақсартуларға және мемлекеттік мектептерге көбірек көмек көрсетуге шақырды, бірақ негізінен Шығыс пен Батыс арасындағы бөлінушілікке байланысты, көп нәтижеге жете алмады. 1840 жылы Дадли әлі де танымал болғанымен, штат конституциясы оны қайта сайлануға қатысудан тыйым салды. Ол 1837 жылы Уилмингтон және Роли теміржолының президенті лауазымынан кеткенімен, 1841 жылы теміржол президенті болып қайта сайланды және 1847 жылға дейін осы лауазымда қалды. Ралиге ешқашан жетпеген теміржол өзінің атын Уилмингтон және Уэлдон теміржолы деп өзгертті және бір кезде әлемдегі ең ұзын теміржол болды.

Кейінгі өмірі

1847 жылы Дадли теміржол саласындағы жетекшіліктен зейнеткерлікке шықты. Ол бай адам және виг партиясының жақтаушысы болып қала берді, сондай-ақ АҚШ Мемлекеттік хатшысы Дэниел Вебстер мен сенатор Генри Клей сияқты қонақтарды қабылдады. Дадли маңызды теміржол құрылысшысы және виг партиясының белгілі бір өкілі болды, бұл партияның бизнес мүдделерін көрсетеді. Ол 1855 жылы Уилмингтондағы үйінде дүние салды.