Кіріспе

Америкалық әскери офицер және Құрылтайшы әке (1756–1820)

Уильям Ричардсон Дэви (20 маусым 1756 – 29 қараша 1820) – американдық мемлекет қайраткері, саясаткер, әскери генерал, АҚШ-тың Құрылтайшы әкесі, 1798 жылдан 1799 жылға дейін Солтүстік Каролина штатының 10-шы губернаторы болды. Федералист партиясының мүшесі Дэви Солтүстік Каролина штатының өкілі ретінде Конституциялық конвенцияға делегат ретінде қызмет етті. Ол сонымен қатар Солтүстік Каролина университетінің негізін қалаушылардың бірі.

Ерте өмір

Дэви Солтүстік-Батыс Англиядағы Камберленд графтығының Эгремонт қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Арчибальд Дэви 1790 жылғы халық санағында Оңтүстік Каролина штатының Честер қаласында тұратын болып тіркелген. 1764 жылы әкесі оны Оңтүстік Каролинадағы Ланкастер маңындағы Ваксау аймағына әкелген кезде ол Америка колонияларына көшіп келді. Ол анасының інісі, Оңтүстік Каролинадағы көрнекті пресвитериан пасторы Уильям Ричардсонның құрметіне аталған. Ричардсон қайтыс болғанда, Дэви одан 1 акр жер, бес құл және үлкен кітапхана мұраға алды. Осыдан кейін ол әрқашан ағасының құрметі үшін толық атын қолданды. Дэвиді жас пресвитериан мұғалімі Джозеф Александр Шарлоттадағы Королева мұражайында, кейін Либерти-холлда оқытты. Одан кейін ол Александр бітірген Нью-Джерси колледжіне (қазіргі Принстон университеті) түсіп, 1776 жылы бітірді. Принстондағы оның ұстаздарының бірі – сонымен қатар Каролиналық Уильям Черчилль Хьюстон болды. Дэви мен сыныптасы Джонатан Дейтон Хьюстонмен бірге Конституциялық конвенцияға делегат ретінде қатысты, ал тағы екі студент – Джеймс Мэдисон мен Гуннинг Бедфорд кіші де Конституцияны жасаушылардың қатарында болды.

Соғыстан кейінгі қызмет

Соғыстан кейін Дейви Солтүстік Каролина штатында аудандық сот адвокаты және шешен сөйлеуші болып жұмыс істеді. 1786 жылдан 1798 жылға дейін ол бірнеше рет Солтүстік Каролинаның Ұлы палатасына сайланды. 1787 жылғы Конституциялық конвенцияға делегат ретінде қатысып, Коннектикут штатының Оливер Эллсворттың аралыққа кісілігімен жасалған, Конгресте штаттардың өкілдігіне байланысты туындаған дауды шешуге зор үлес қосты, бұл «Ұлы Ұйлесім» деп белгілі болды. Дейви өз штатының делегациясын осы Ұйлесімді немесе 3/5 ережені қолдауға көндірді, бұл Палатада пропорционалды өкілдік пен Сенатта әр штатқа тең өкілдік құқығын қамтамасыз етті. Осылайша, көптеген штаттар келісімге келді және конвенцияның сәтсіз аяқталуынан сақталды. Дейви «Үштен бес ережені» ынталы түрде қолдады, себебі ол Гоуди мен Джонсқа, сондай-ақ олардың егістіктерін жұмыспен қамтамасыз етуге және үйлерін күтіп ұстауға құлдыққа түскен адамдарға тиімді болды. Дейви Конституцияға қол қойылмас бұрын Солтүстік Каролинаға оралды, бірақ 1788 және 1789 жылдары Солтүстік Каролина штатының конвенцияларында оның қабылдануы үшін күшпен талас жасады. 1798 жылы Солтүстік Каролинаның Бас Ассамблеясы Дейвиді Солтүстік Каролинаның губернаторы етіп сайлады. Оның басшылығымен штат батыста Оңтүстік Каролина және Теннессимен шекаралық дауларды реттеді. 1799 жылы президент Джон Адамс оны Франциямен бейбітшілік комиссиясына қатыстыру үшін шақырғанда, ол штат басшысы қызметінен кетті. Осы екіжақты келіссөздер 1800 жылғы келісімге әкелді. Ол сол кезде Солтүстік Каролинаның Ұлы ложасының Ұлы шебері болды. Ол университеттің негізін қалаушы ретінде танылады және 1789 жылдан 1807 жылға дейін оның қамқоршылар кеңесінде қызмет етті. Дейви сонымен қатар 1811 жылы институттың алғашқы құрметті ғылыми дәрежесін – LL.D. алды және «Университеттің әкесі» деген атаққа ие болды. Университет кампусындағы «Дэви Поплары» ағашы туралы аңыз бойынша, 1790-шы жылдардың басында Дейви осы ағашқа жылқысын байлап, штаттың алғашқы университеті үшін орынды таңдаған. Дейвидің портреті университеттегі ең көне студенттік ұйым – Диалектика қоғамының залында ілінген. 2013 жылдың қазан айында Дейвидің қылышы мен қалта сағаты АҚШ-тағы алғашқы мемлекеттік университет құрылысында масондардың рөлін еске алу шарасы аясында Солтүстік Каролина Университетінде (Чапел-Хилл) қойылды.

Кейінгі өмірі

Өкілдер палатасына үміткерлігі сәтсіз аяқталғаннан кейін, Дэви қоғамдық өмірден Оңтүстік Каролинадағы Тиволи деген жеріне зейнетке шықты. 1812 жылғы президенттік сайлау кезінде, демократ-республикандық Джеймс Мэдисонға қарсы наразы демократ-республикандық ДеУит Клинтонды қолдамаған Вирджиния федералистері, президенттік сайлаушыларды Руфус Кингке президенттікке, ал Дэвиге вице-президенттікке дауыс беруге міндеттеді. Бұл федералистердің тізімі үлкен айырмамен жеңіліске ұшырады. 1812 жылғы соғыс кезінде Дэви де армияда қызмет етті, бірақ президент Джеймс Мэдисонның американдық күштерге басшылық ету туралы ұсынысын қабылдамады. Дэви таза тұқымды жылқыларға қатты қызығушылық танытты. 1809 жылы ол Солтүстік Каролиналық Уильям Рэнсом Джонсоннан чемпиондық жарысқа қатысқан жылқыны сатып алды, ол американдық жарыс ортасында "Турфтың Наполеоны" деп белгілі болды. Ат, Сэр Арчи, Диомедтен туған және Маунт Эйриде өсірілген, Дэвиге сол кездегі үлкен сома – 5000 долларға түсті. Шамамен бір жарым ғасырдан кейін, 1955 жылы, бұл тайынша Нью-Йорк штатының Саратога-Спрингс қаласындағы Ұлттық жарыс мұражайы мен Даңқ залына енгізілген алғашқы жылқылардың қатарына кірді. Дэви 1820 жылы Оңтүстік Каролина штатының Честер округіндегі Тиволи иелігінде қайтыс болды. Одан бұрын, 1782 жылы үйленген әйелі, Аллен Джонстың қызы Сара Джонс дүниеден озған еді. Дэви Оңтүстік Каролинадағы Ескі Вакшоу пресвитериан шіркеуіне жерленген. 1802 жылы 39 жасында қайтыс болған Сара Солтүстік Каролина штатының Галифакс қаласындағы Ескі Колониялық зиратқа жерленген.

Мұра

1836 жылы құрылған Солтүстік Каролина штатындағы Дэви округі оның құрметіне аталған, сондай-ақ Дэви округі мен Роанок-Рапидс, Солтүстік Каролинадағы мектептер мен Солтүстік Каролина штатының Мекленбург округіндегі саябақ оның есімімен аталады. Оның Тиволи плантациясы қазір Оңтүстік Каролина штатының Честер округіндегі Ландсфорд канал мемлекеттік саябағының бір бөлігі. 1973 жылы Галифакстағы Уильям Р. Дэви үйі Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.