Кіріспе

Америка құрылтайшысы және саудагер Генри Лоуренс (8 желтоқсан 1792) – Америка құрылтайшысы, саудагер, құл саудагері және Оңтүстік Каролина штатындағы күріш өсіруші, Революциялық соғыс кезінде саяси лидер болды. Екінші Континенттік Конгрестің делегаты болған Лоуренс Джон Хэнкоктің президенттік лауазымын иеленді. Ол Конфедерация мақалаларына қол қойды және президент ретінде оның қабылдануына төрағалық етті. Лоуренс Солтүстік Америкадағы ең ірі құл сауда фирмасының серіктесі ретінде зор байлыққа ие болды – «Остин және Лоуренс». Тек 1750 жылдары осы Чарльстон фирмасы 8 мыңнан астам африкалық құлдың сатылуын қадағалады. Лоуренс бір кезде Оңтүстік Каролинаның вице-президенті және Революциялық соғыс кезінде Нидерландыдағы АҚШ өкілі қызметін атқарды. Ол британдықтар тарапынан теңізде тұтқындалып, Лондон мұнарасында бір жылдан астам уақытқа қамауға алынды. Оның үлкен ұлы Джон Лоуренс Джордж Вашингтонның жеке хатшысы және Континенттік армияның полковнигі болды.

Ерте өмір және білім

Лоранның ата-тегі 1685 жылы Нант жарлығы жойылғаннан кейін Франциядан қашқан гугеноттар болған. Оның әкесі Андре Лоуренс 1682 жылы ертерек Америкаға келді, алдымен Нью-Йорк қаласына, содан кейін Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына қоныстанды. Андренің ұлы Джон Грассеге (немесе Эстерге) үйленді, ол да гугенот босқыны еді. Генри олардың үшінші баласы және үлкен ұлы болды. Джон Лоуренс ершік жасаушы болды, ал оның бизнесі ақырында колониялардағы осындай іспен айналысатындардың ең ірісіне айналды. 1744 жылы Лоуренс бизнесін дамыту үшін Лондонға жіберілді. 1747 жылы оның әкесі қайтыс болды, 23 жасар Генриге мол мүлік қалдырды. Элеонора 1770 жылы соңғы баласын дүниеге келтіргеннен кейін бір айдан кейін қайтыс болды. Лоуренс үш ұлын Англияға білім алуға апарып, үлкен ұлы Джон Лоуренске құқық тануды оқуға кеңес берді. Бірақ Джон Лоуренс оқуын аяқтамай, 1776 жылы Америка Құрама Штаттарына оралып, Америка Тәуелсіздік соғысында қызмет етті.

Саяси мансап

Лоренс өз заманында көптеген қабілетті ерлер сияқты ополчениеде қызмет етті. Ол 1757–1761 жылдары француз және үндістер соғысы (жеті жылдық соғыс деп те аталады) кезінде чероки үндістеріне қарсы жорықтарда подполковник шеніне көтерілді. 1757 жылы Оңтүстік Каролинаның колониялық ассамблеясына сайланды. Лоренс революция ассамблеяны уақытша үкімет ретінде штаттық конвенциямен алмастырғанға дейін әр жыл сайын қайта сайланды. 1773 жылы ол ұлдарының білімі үшін Англияға барды. 1764 және 1768 жылдары колония кеңесіне тағайындалды, бірақ екі рет те бас тартты. 1772 жылы Филадельфиядағы Америка философиялық қоғамына қосылып, басқа мүшелермен кеңінен хат алмасты. Америка революциясы жақындағанда Лоренс бастапқыда британдық тәжбен келісуді қолдауға бейім болды. Бірақ жағдай нашарлаған сайын, ол американдық позицияны толық қолдауға көшті. Каролина революциялық үкімет құруды бастағанда, Лоренс 1775 жылдың 9 қаңтарында алғашқы рет шақырылған провинциялық конгреске сайланды. Ол Қауіпсіздік комитетінің төрағасы және 1776 жылдың маусымынан наурызына дейін осы конгрестің төрағасы болды. Оңтүстік Каролина толық тәуелсіз үкімет құрғанда, ол 1776 жылдың наурызынан 1777 жылдың 27 маусымына дейін Оңтүстік Каролинаның вице-президенті болып қызмет етті. Лоренс алғаш рет 1777 жылдың 10 қаңтарында Континенттік конгреске делегат ретінде тағайындалды. Ол 1780 жылға дейін Конгресте қызмет етті. Ол 1777 жылдың 1 қарашасынан 1778 жылдың 9 желтоқсанына дейін Континенттік конгрестің президенті болды. 1779 жылдың күзінде Конгресс Лоренсті Нидерландыдағы өкілдігіне тағайындады. 1780 жылдың басында ол осы лауазымға кірісіп, соғысқа голландтардың қолдауын алу үшін сәтті келіссөздер жүргізді. Бірақ ол күзде Амстердамға қайтып бара жатқанда, британдық фрегаты оның кемесі, «Меркурий» континенттік пакетін Ньюфаундленд жағалауында тоқтатты. Оның хаттары суға тасталса да, британдықтар оларды тауып алды, олар 1778 жылы Уильям Ли және Амстердам банкирі Жан де Неввилльдің Экс-ла-Шапельде дайындаған АҚШ пен Голландия арасындағы ықтимал келісімнің жобасын тапты. Бұл Ұлыбританияның Голландия Республикасына соғыс жариялауына себеп болды, ол Төртінші ағылшын-голландия соғысы ретінде белгілі болды. Британдықтар Лоренсті мемлекетке опасыздық жасады деп айыптап, Англияға алып барып, Лондон мұнарасына қамады (ол мұнарада тұтқынға алынған жалғыз америкалық). Оның тұтқындалуына американдықтар наразылық білдірді. Әскери майданда тұтқындардың көпшілігі соғыс тұтқындары ретінде қарастырылды, және жағдайлар көбінесе қорқынышты болғанымен, тұтқындарды алмастыру және почта артықшылықтары қабылданған практика болды. Түрмеде отырған кезінде Лоренске оның бұрынғы бизнес серіктесі және Сьерра-Леоне өзеніндегі құл саудасының аралдық базасы Бунс аралының иесі Ричард Освальд көмектесті. Освальд Лоренс үшін британ үкіметімен келіссөздер жүргізді. Ақырында, 1781 жылдың 31 желтоқсанында ол генерал лорд Корнуоллиспен алмастырылып босатылды және Амстердамға сапарын аяқтады. Ол американдықтардың күш-жігеріне қаржы жинауға көмектесті. Лоренстің үлкен ұлы, полковник Джон Лоренс 1782 жылы Комбахи өзенінің шайқасында революциялық соғыстың соңғы құрбандарының бірі ретінде қаза тапты. Ол соғыс үшін құлдарды жалдауды және босатуды қолдады және әкесіне оның мұрагерлік міндетінен бастау үшін 40 құлды ұсынды. 1783 жылы Лоренс Париж шартына әкелген келіссөздер үшін бейбітшілік комиссарларының бірі ретінде Парижге жіберілді. Ол негізгі келісімге қол қоймаса да, Нидерланды мен Испанияға қатысты мәселелерді шешкен екінші келісімдерге қол қоюда маңызды рөл атқарды. Ричард Освальд, Лоренстің құл саудасындағы бұрынғы серіктесі, Париж бейбітшілік келіссөздері кезінде британдықтардың басты келіссөзшісі болды. Лоренс 1784 жылы қоғамдық өмірден шықты. Ол Континенттік конгреске, 1787 жылғы Конституциялық конвенцияға және штаттық жиналысқа қайта оралуға шақырылды, бірақ ол осы лауазымдардың барлығынан бас тартты. Ол 1788 жылы штаттық конвенцияда қызмет етті, онда ол АҚШ Конституциясын ратификациялауға дауыс берді. Британдық әскерлер Чарльстонды басып алған кезде, соғыста Лоренстің Мепкиндегі үйін өртеп жіберді. 1784 жылы Лоренс отбасымен бірге қайтып келгенде, үлкен үй қайта салынып жатқан кезде олар қосымша ғимаратта тұрды. Ол өмірінің соңына дейін осы меншікте тұрып, революция оған шамамен 40 000 фунт стерлинг шығын келтіргенін қалпына келтіруге тырысты.

Өлім және мұра

Лоранс 40 жасынан бастап подаградан зардап шекті, және бұл ауру оның қалған өмірі бойына қинады. Лоренс 1792 жылдың 8 желтоқсанында Оңтүстік Каролинадағы Мепкин мүлігінде қайтыс болды. Өсиетімен, оны кремациялауды және күлін мүлігінде жерлеуді өтінген. Ол АҚШ-та алғашқы еуропалықтың мәйіті кремацияланған, себебі тірідей жерленуден қорқыпты. Кейін мүлік бірнеше қолынан өтті. Мүліктің үлкен бөлігі бүгінге дейін сақталған. Мүліктің бір бөлігі 1949 жылы Рим-католик шіркеуіне сыйға тартылды және қазір Мепкин аббаттығының орны, қатаң тәртіпті цистерциандықтар (траппист монахтары) орденінің монастыры. Оңтүстік Каролина штатындағы Лоренс қаласы және оның округі оның құрметіне аталған. Нью-Йорк штатындағы Лоренс қаласы мен ауылы да оның есімімен аталады. Джорджия штатындағы Лоренс округі оның ұлы Джонның есімімен аталған. Лоренсқа кеңсе қызметкері болып жұмыс істеген және оған жақын дос болған генерал Лаклан Макинтош Огайодағы Форт-Лоренс бекінісіне оның есімін берді.