Кіріспе

Валенсия қауымдастығының өзін-өзі басқару институттары жиынтығы

Валенсияның Испания автономды аймағы саяси тұрғыдан ұйымдастырылған түрлі өзін-өзі басқару институттарын қамтитын жалпы атау – Generalitat Valenciana. Ол жеті институттан тұрады, оның ішінде Corts Valencianes (немесе автономды парламент), Generalitat президенті немесе автономды үкімет (немесе Consell). Оның функциялары Валенсияның автономиялық статутымен реттеледі. Валенсия қауымдастығының түрлі қалаларында да болғанымен, автономды парламент, Generalitat президенті және Consell негізгі мекенжайлары Валенсия қаласында орналасқан. Generalitat Valenciana тағайындаған Еуропалық Одақ алдындағы лоббилік жұмыстарды жүргізетін кеңсе Брюссельде де бар.

Generalitat президенті

Валенсияның қазіргі Генералитат президенті – Валенсия қауымдастығының Халық партиясының (Халық партиясы) Карлос Мазон. Ол 2023 жылдың шілдесінде президенттік лауазымын атқара бастады және сол айда Лес-Кортста ПП мен Vox партиялары арасындағы коалицияның басшысы ретінде қызметке кірісті.

Тарих

Валенсияның генералитеті 1418 жылы құрылды. Ол Арагон тажының басқа территорияларымен ортақ монархпен бірге Валенсия Корольдігін басқарушы орган ретінде қызмет етті. Алғашқыда оның лауазымдары үш жылдық мерзімге тағайындалған. 1510 жылы лауазымдарды тағайындау процесі қайта ұйымдастырылды, бұл процестің автоматтандырылуы артып, сайлау жолымен тағайындалу мүмкіндігі азайды. Бұл қайта ұйымдастыру 1709 жылға дейін өзгеріссіз сақталды, содан кейін Испания мұрагерлік соғысы және одан кейінгі «Nueva Planta» жарлықтары салдарынан, Валенсия Корольдігінің басқа да артық құқықтарымен бірге таратылды. Валенсияның генералитеті 1982 жылғы тиісті Валенсия Автономиялық Ережесі бекітілгеннен кейін ғана қайта құрылды.

El Consell (Кеңес)

El Consell сегіз мүшеден тұрады, олардың әрқайсысы бір мекеменің басшысы. Бұл мекемелер: білім беру, мәдениет және спорт – білім беру, формалды оқыту, университеттер, ғылым, мәдени мұраны ілгерілету, тіл саясаты және спорт салаларына жауапты. Қаржы және мемлекеттік басқару – қаржы, Валенсияның кәсіпкерлік секторы, мемлекеттік қызмет, ақпараттық технологиялар және басқару коммуникациялары үшін жауапты. Денсаулық сақтау – денсаулық сақтау қызметтері мен халық денсаулығына жауапты. Жоспарлау және қоршаған орта – қоғамдық жұмыстар, жерді және жағалауды жоспарлау, тұрғын үй және құрылыс сапасы, көлік, порттар мен әуежайлар, қоршаған орта, ландшафт және климаттың өзгеруіне жауапты. Әлеуметтік әл-ауқат – әлеуметтік қызметтерге, тәуелділікке, мүгедектерге, отбасыға, балаларға, бала асырап алуға, жастарға, әйелдерге және иммиграцияға қатысты саясаттар үшін жауапты. Үкімет және әділет – азаматтық қорғау, Валенсияға бекітілген Ұлттық полицияны басқару, өрттердің алдын алу және сөндіру, төтенше жағдайларды басқару, нормативтік құжаттарды әзірлеу, консультациялар, кәсіби бірлестіктер және нотариаттық тіркемелерге жауапты. Экономика, өнеркәсіп және жұмыспен қамту – экономика, кәсіпкерлік сектор, ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, қолөнер, ішкі және сыртқы сауда, тұтынушылардың құқықтары, технология және энергияны зерттеу мен инновациялауға жауапты. Ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы, азық-түлік және су – басқа Еуропалық Одақ елдерімен, басқа да автономиялық аймақтармен, жергілікті әкімшіліктермен және азаматтармен қарым-қатынас орнату және оны сақтау үшін жауапты.

Валенсиялық соттар

Валенсия парламенті – Кортс Валенсиана. Ол Валенсия халқын парламент мүшелері арқылы көрсетеді. Бұл мүшелер жалпыға бірдей, тікелей, еркін және құпия дауыс беру арқылы сайланады. Ол автономиялық статутпен және дауыс беру арқылы анықталған 75-100 мүшеден тұрады. Автономиялық статут сондай-ақ, бір орынға үміткер болып табылатын кез келген кандидаттың "барлық автономиялық қауымдастықта берілген дауыстардың 5%-дан астамын алатын партия немесе коалициядан сайлануы керек" деп талап етеді. Орынды бөлу үшін Д’Хондт әдісі қолданылады. VIII шақырылымда Парламентке 35 депутат Аликанте округінен, 24 депутат Кастельон округінен және 40 депутат Валенсия округінен сайланды. Автономиялық статут ІІІ тармақтың ІІ тарауын Валенсия Парламентіне арнаған, онда парламенттің құрамы, сайлау жүйесінің негізгі қағидалары, олардың тиісті міндеттері және Парламент мүшелерінің статутының жалпы сипаттамасы баяндалған. Осы мекеменің ұйымдастырылуы мен жұмыс істеуін реттеу үшін Автономиялық статутқа қосымша Валенсия Парламентінің Ережесі әзірленді. 1983 жылдың 4 наурызында Валенсия Парламентінің Ережесінің алғашқы жобасы Көшкінші кезеңде бекітілді. Одан бері ол бірнеше өзгерістерге ұшырады, олар Валенсия Парламенті 2006 жылдың 18 желтоқсанында мақұлдады. Қазіргі Кортс Валенсиана сол атпен тарихи аналогынан ерекшеленеді. Бұрынғы Кортс Валенсиана үш тармаққа бөлінген – Діни, Әскери және Корольдік – олардың міндеттері бүгінгі Кортстың міндеттерінен өзгеше болған.

Валенсия мәдениет кеңесі

Валенсияның Мәдениет Кеңесі (Consell Valencià de Cultura) – Валенсияның мәдениетіне қатысты мәселелер бойынша Валенсияның Generalitat үкіметіне консультациялық және кеңес беруші орган. Ол аймақтың мәдени және тілдік құндылықтарын қорғайды және насихаттайды. Кеңестің бас кеңсесі Валенсия қаласында орналасқан, бірақ Кастелло-де-ла-Плана, Алакант, Морелла, Элькс және Вилафамес сияқты Валенсияның басқа да муниципалитеттерінде де отырыстар өткізілді.

Экономикалық және әлеуметтік комитет

Экономикалық және әлеуметтік комитет – экономикалық, әлеуметтік, еңбек және жұмыспен қамту мәселелері бойынша кеңес беретін үкімет органы. Ол сондай-ақ Валенсияның қоғамдық институттарының құрамына кіреді.

Есептер одағы

Синдикатура де Контес, немесе ағылшын тілінде Аудит кеңсесі, Валенсия қауымдастығындағы мемлекеттік сектордың экономикалық және қаржылық қызметінің сыртқы аудитіне жауапты. Бұл Generalitat мекемесі Валенсия Корттарына, немесе Валенсия Парламентіне есеп береді, бірақ функционалдық тәуелсіздігін сақтайды.

Валенсия тіл академиясы

Валенсия Тіл академиясы 1998 жылы құрылған. Бұл – аймақтың туған тілі – валенсия тілінің ресми басқару органы. Sindicatura de Comptes сияқты, бұл мекеме функционалдық тәуелсіздігін сақтайды, бірақ Валенсия Корттарының (Corts Valencianes) бағынысында жұмыс істейді. Академияның мақсаты – тіл білімі ережелерін анықтау және жасау, сондай-ақ валенсия тілін оның лексикографиялық және әдеби дәстүрі, қолданыстағы тілдік жағдайы және 1932 жылы бекітілген Кастелло нормалары (Normes de Castelló) негізінде қорғау.

Греуждің синдигі

Валенсия аймағының Омбудсмені 11/1988 заңы арқылы құрылды. Бұл кеңсе Испания Конституциясында және Валенсияның Өзін-өзі басқару Ережесінде танылған негізгі құқықтар мен қоғамдық бостандықтарды қорғайды. Омбудсмен бес жылға сайланады және қайта сайлануға құқығы бар.

Заң кеңестері

Валенсия үкіметінің Заң кеңесі – Consell, өңірлік басқару және жергілікті билік органдарының құқықтық мәселелер бойынша кеңес алатын жоғарғы органы.

Generalitat-тың борышы

2014 жылы үкімет қарызды тоқтату және Generalitat қарызын теңестіру мақсатымен жекешелендіруді күштеңдіруге тырысады. Қарызды азайту үшін Consell активтерді сатады және қалдықтарды өңдеу зауыттарын, сарқынды суларды тазарту қондырғыларын, тұрғын үйлерді және инфрақұрылымды табыс көзі ретінде аутсорсингке береді. Мақсаты – 300 миллион доллар көтеріп, оның проблемаларын шешу, ең алдымен, Generalitat қарызын өтеу, ол бюджеттен шығып кеткен департаменттердің бірі. Generalitat – санитария және білім беруден кейін бюджеттен шығып кеткен үшінші департамент. Білім беру сияқты кейбір салаларға бөлiнетiн қаржы қысқартылады. Әділет және әлеуметтік қамсыздандыру сияқты басқа ведомстволардың бюджеті шамалы өседі.