Кіріспе
Оңтүстік Осетияның 2001-2011 жылдар аралығындағы президенті Эдуард Джабеевич Кокойт (; 1964 жылдың 31 қазанында туған) – жартылай мойындалған Оңтүстік Осетия мемлекетінің екінші президенті қызметін атқарған осетин саясаткері.
Eduard Dzhabeyevich Kokoyty (; born 31 October 1964) is an Ossetian politician who served as the second president of South Ossetia of the partially recognized state of South Ossetia from 2001 to 2011.
Ерте өмір
Эдуард Кокойти Грузия КСР-інің, сол кезде КСРО құрамында болған Цхинвали қаласында дүниеге келген. Ол Кеңес Одағының ұлттық күресу командасының мүшесі және чемпионы болды. 1989 жылға дейін ол Комсомолдың Цхинвали бөлімшесінің бірінші хатшысы қызметін атқарды. 1992 жылы Мәскеуге көшіп, капитализмді зерттегеннен кейін кәсіпкер атанды. 2001 жылы Оңтүстік Осетияға қайта оралды.
2001 жылғы президенттік сайлау
Кокойты 38 жасында 2001 жылдың қараша-желтоқсанындағы президент сайлауында көпшілік дауыспен президент болып сайланды. 2001 жылдың 18 қарашасында өткен сайлаудың бірінші турында ол 45% дауыс жинады, Станислав Кочиев 24%, ал қолданыстағы президент Людвиг Чибиров 21% дауыс жинады. Екінші және соңғы турда ол 6 желтоқсанда Станислав Кочиевтан 53% дауысқа қарсы 40% дауыс жинап жеңіске жетті. Кокойты 2001 жылдың 18 желтоқсанында қызметке кірісті. Кокойтының жеңісі күтпеген болып келді және оның себебі Оңтүстік Осетияның ең беделді отбасыларының бірі – Тедеев кланының қолдауы болды. Ол Альберт "Дик" Тедеев пен оның інісі Джамболаттан, сондай-ақ күрестен чемпион атанғаннан, Кокойтының сайлау науқанын ұйымдастырып, қаржыландыруда маңызды қолдау алды. Бұрын бұл клан Людвиг Чибировты қолдаған, бірақ ол оларға қарсы қимыл жасағаннан кейін қолдауын кері алды. Кокойты президент болып сайланғаннан кейін Тедеев кланының мүшелері республиканың кеден қызметіне және Транскавказ тас жолы арқылы жүк тасымалына жауапкершілікті жүктеді. Тас жолдан түсетін кіріс Оңтүстік Осетия үкіметінің бюджетінің көп бөлігін құрады. 2003 жылдың шілдесінде Кокойты Тедеевтерге қарсы шаралар қолданды. Ол Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы Альберт Тедеевті қызметтен босатып, олардың жеке қаруланған жасақтарын қарусыздандыруға бұйрық берді. Кокойтының сөзіне сүйенсек, Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы, сондай-ақ Қорғаныс және Қауіпсіздік басшыларының қылмыстық элементтермен байланысы болған. Бұл жағдай Цхинвалиде атыс-шабысқа әкеп соқты, бірақ ешкім зардап шеккен жоқ.
Төраға
Кокойт Грузиямен қайта бірігуге қарсы қатаң позиция ұстады, бірақ Оңтүстік Осетияны тәуелсіз мемлекет деп тану негізінде бейбіт келісімге келіссөздер жүргізуге дайын екенін мәлімдеді (бұл алғышартты Тбилиси үкіметі қабылдамады). 2004 жылдың шілдесінде орталық грузин үкіметімен шиеленіскен қақтығыстан кейін ол: «Грузия соғыс қалайды. Бірақ біз өзімізді қорғауға дайынбыз» деді. 2006 жылғы президенттік сайлауға дейін ол грузин-осетиялық қақтығыстың этникалық емес, Грузияның осетиялықтарға Батыс демократиясының нормаларын таңу ниетінен туындаған саяси қақтығыс екенін айтты, себебі бұл нормалар Кавказдың дәстүрлі заңдарынан жоғары бола алмайды. Ол сондай-ақ аймақтағы Еуропалық қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) миссиясын бірнеше рет сынап, ұйымды бейтараптық танытпаумен айыптады және оның қызметін «Грузияның арнайы қызметтерінің» қызметімен теңеді. 2006 жылғы президенттік сайлаудан кейін 12 қарашада ол қайта сайланды. Сол күні Грузияның қолдауымен, Грузия бақылайтын немесе Оңтүстік Осетия үкіметінің бақылауындағы аумақтарда балама сайлау ұйымдастырылды. 2001 жылы Кокойт тарапынан қызметтен босатылған Оңтүстік Осетияның бұрынғы премьер-министрі Дмитрий Санакоев қарсы президенттік үміткер болып сайланды. 2011 жылдың 10 желтоқсанында ол Оңтүстік Осетия президенті лауазымынан кетті. Премьер-министр Вадим Бровцев 2012 жылдың 25 наурызында президент сайлауын қайта өткізуге дейін міндетін атқарушы президент болды. Эдуард Кокойты конституциялық түрде үшінші мерзімге сайлануға құқығы жоқ еді. Конституцияны өзгерту үшін референдум өткізуге әрекеттер жасалғанымен, Жоғарғы Сот оны тоқтатты. Кокойт өзінің үшінші мерзімге үміткер болу ниеті жоқ екенін мәлімдеді және барлық адамдарды оған үшінші мерзімге мүмкіндік беруге бағытталған бастамалардан бас тартуға шақырды. Көптеген сайлаулар мен дауыс беру кезеңдерінен кейін Леонид Тибилов 2012 жылдың 8 сәуірінде президент болып сайланды.