Кіріспе

Ауған ислам сектасының негізін қалаушы (шамамен 783 жылы қайтыс болған) Әл-Муқанна (المقنع "Жамылған", шамамен 783 жылы қайтыс болған, ол киім тігуші еді). Ол Аббасид халифаларының билігінде Үлкен Хорасан провинциясын басқарған Әбу Мүслимнің қолбасшысы болды. 755 жылы екінші Аббасид халифасы әл-Мансурдың бұйрығымен Әбу Мүслим өлімге кесілгеннен кейін Хашим өзін Құдайдың кірмесі деп жариялады. Ол өзінің сұлулығын жасыру үшін жамылғы киетін, ал оның ізбасарлары Аббасид билеушілерінің қара түсіне қарсы ақ киім киетін. Ол ізбасарларын жинау үшін сиқыр мен кереметтер жасаған деп есептеледі. Бертольд Шпулердің сөзіне сәйкес, Муқанна мен оның ізбасарлары әйелдерді ортақ пайдалануды енгізген. Хашим Пак-Хоррам-Дин басқарған Хоррам-Дин әскерлерін құруда маңызды рөл атқарды. Бұл араб билігін құлату мақсатымен жасалған парсылардың көтерілісі болды. Хашимнің ізбасарлары басқа мұсылмандардың қалалары мен мешіттеріне шабуыл жасап, мүлкін тонаған кезде, Аббасид халифасы көтерілісті басу үшін бірнеше қолбасшы жіберді. Хашим Аббасилерге қарсы тұрудың орнына, олар үйін өртеп тастағанда, өзін улауды жөн көрді. Хашим Кеш маңындағы парсы бекінісінде қайтыс болды. Хоррам-Дин әскерлері 12 ғасырға дейін күшін сақтап келді.

Мәдени сілтемелер

1787 жылы Наполеон Бонапарт Әл-Муканна туралы "Le Masque prophète" деп аталатын екі беттік қысқа әңгіме жазды. Томас Мурдың "Лалла Рух" (1817) поэмасының алғашқы өлеңі "Хорасанның бүркемелі пайғамбары" деп аталады, ал Моканна кейіпкері Әл-Муканна үлгісінде жасалған. 1877 жылы Чарльз Вильерс Стэнфордтың "Бүркемелі пайғамбар" операсы, Томас Мурдың "Лалла Рух" кітабындағы Моканна туралы әңгімеге негізделген. 1878 жылы Сент-Луис кәсіпкерлері Томас Мурдың өлеңін сілтеме етіп, "Бүркемелі пайғамбар ұйымын" құрды және оның негізін қалаушы ретінде Моканна туралы аңыз ойлап тапты. Ұйым көп жыл бойы "Бүркемелі пайғамбар жәрмеңкесі" деп аталатын жыл сайынғы жәрмеңке мен шеру өткізді, ол 1992 жылы "Сен-Луис жәрмеңкесі" деп өзгертілді. Ұйым сондай-ақ, әр желтоқсанда "Бүркемелі пайғамбар балы" деп аталатын дебютанттар балын өткізді. "Сиқырлы әлемнің бүркемелі пайғамбарларының мистикалық ордені" (1889 жылы құрылған), көбінесе "Грот" деп танылатын, мүшелігі шебер масондармен шектелген әлеуметтік топ, және оның әйелдер бөлімі – "Моканнаның қыздары" (1919 жылы құрылған) да өздерінің аттарын Томас Мурдың өлеңінен алды. Аргентиналық жазушы Хорхе Луис Борхес 1934 жылы жарық көрген "Маскалы бояушы, Мерв хакимі" атты әңгімесінде, ал он бес жылдан кейін жазылған "Захир" әңгімесінде, аталған нысанның бұрынғы бейнесі ретінде, ойдан шығарылған Әл-Муканнаны басты кейіпкер ретінде пайдаланды. Сакс Ромер 1934 жылғы "Фу Манчудың бетпердесі" романы үшін эль Моканна аңызын негізге алды. Ирандық кинорежиссер Хосров Синай 1999 жылы Тегеранда жарық көрген "Сепиджәме" ("Ақ киімдегі адам") атты Әл-Муканна туралы сценарийді жазды.