Кіріспе
Ал-Узза (العزى ALA немесе Ежелгі араб тілінде) – Исламға дейінгі Арабия дініндегі үш бас құдайдың бірі. Исламға дейінгі арабтар оны әл-Лат және Манатпен бірге құлшылық еткен. Нахла маңындағы (Меккеге жақын) тас текше оның культінің қасиетті бөлігі саналған. Ол Құранның 53:19 аятында адамдардың құлшылық еткен құдайларының бірі ретінде еске алынады. Ал-Узза, Хұбал сияқты, исламға дейінгі Құрайыштар тарапынан қорғаныш сұрау үшін шақырылған. 624 жылы "Ухуд шайқасында" Құрайыштар: "Уззаның адамдары, Хубалдың адамдары!" деп ұран салған. Әл-Узза кейін Ибн Исхақтың "Шайтандық аяттар" деп аталатын әңгімесінде де кездеседі. Ал-Уззаға арналған ғибадатхана мен ондағы мүсін 630 жылы Нахлада Халид ибн әл-Валид тарапынан қиратылды.
Al ʻUzzā (العزى ALA or Old Arabic, ) was one of the three chief goddesses of Arabian religion in pre Islamic times and she was worshipped by the pre Islamic Arabs along with al Lāt and Manāt. A stone cube at Nakhla (near Mecca) was held sacred as part of her cult. She is mentioned in Qur'an 53:19 as being one of the goddesses who people worshipped. Al ʻUzzā, like Hubal, was called upon for protection by the pre Islamic Quraysh. "In 624 at the 'battle called Uhud', the war cry of the Qurayshites was, "O people of Uzzā, people of Hubal!". Al ‘Uzzá also later appears in Ibn Ishaq's account of the alleged Satanic Verses. The temple dedicated to al ʻUzzā and the statue was destroyed by Khalid ibn al Walid in Nakhla in 630 AD.
Ғибадатхананың қирауы
Меккеге қол жеткізгеннен кейін көп ұзамай Мұхаммед исламға дейінгі дәстүрлерді еске түсіретін соңғы құлшылық бейнелерін жоюға кірісті. Ол Халид ибн әл-Уәлидті 630 жылы Рамазан айында (8 а.х.) Құрайш және Кинаха тайпаларының әл-Уззаға табынған жеріне – Нахлаға жіберді. Қасиетті орынды Бани Шайба тайпасы күзетіп тұрды. Әл-Узза аймақтағы ең маңызды құдай деп есептелді. Араб мұсылман тарихшысы Ибн әл-Калби (шамамен 737-819 жж.) Мұхаммедтің Халид ибн әл-Уәлидке үш ағаштың бірінде мекендейтін исламға дейінгі араб құдайы әл-Уззаны өлтіруді бұйырғанын айтады: Халид бірінші ағашты жойып, Мұхаммедке хабарлады. Мұхаммед оқиғаның қандай да бір ерекшеліктері болды ма деп сұрады, бірақ Халид жоқ деді. Екінші ағаш кесілгенде де осылай болды. Халид соңғы ағашқа шабуыл жасағанда, әл-Уззаның күзетшісі әл-Сулами «әл-Узза» деп атаған, шашы ұзын әйел пайда болып, Халидті өлтіруге бұйрық берді. Халид әйелді қылышымен ұрып құлатты, басын шауып тастады, сосын ол күл үйіндісіне құлап түсті. Халид Сүламиді өлтіріп, соңғы ағашты кесіп тастады. Ол Мұхаммедке қайтып келгенде, Мұхаммед осы әйелдің әл-Узза болғанын және енді оған ешқашан табынуға болмайтынын айтты.
Khalid destroyed the first one, returned to Muhammad to report. Muhammad replied, asking whether something eventful happened, which Khalid denied. The same thing happened after cutting down the second tree. When Khalid was about to destroy the last tree, a woman with wild hair appeared, who is called "al Uzza" by al Sulami the custodian of al Uzza, and ordered [ ] to kill Khalid. Khalid struck the woman down with his sword, and chopped her head off at which she fell down in a pile of ashes. Khalid went on to kill Sulami and cut the last tree. When he returned to Muhammad, Muhammad is supposed to have said that the woman was al Uzza, and she shall never be worshiped again.
Бақ-бақшаны
Истонның Киелі кітап сөздігінде айтылғандай, Ұза – Манаса мен Амонның жерленген бағы болған (2 Патшалар 21:18, 26). Бұл бақ, Иерусалимдегі патша сарайының жанында орналасқан немесе сарай аумағының бір бөлігі болған болуы мүмкін. Манаса оны осы аттас адамнан сатып алған болуы ықтимал. Тағы бір пікір бойынша, бұл патшалар бұзық дінге бет бұрып, Езекиелдің назарын өзіне аударған.