Кіріспе

дромаэозавридтер туысы
Қытайдағы жалған динозавр жаңалығы

"Археораптор" – 1999 жылы National Geographic журналында жарияланған Қытайдан табылған палеонтологиялық химераның бұрынғы атауы. Журнал бұл қазбаның құстар мен құрлықтағы теропод динозаврлары арасындағы "көтерілген буын" екенін мәлімдеді. Бұл жарияланбадан бұрын-ақ қазбаның түпнұсқалығына күмән туды. Келесі ғылыми зерттеу оның әртүрлі түрлерге жататын нақты қазбалардың бөліктерінен құрастырылған жалған екенін көрсетті. Чжоу және авторлар басы мен денесінің жоғарғы бөлігінің примитивті қазба құсы Янорниске тиесілі екенін анықтады. 2002 жылғы зерттеу нәтижесінде құйрықтың 2000 жылы аталған шағын қанатты дромаэозавр Микрорапторға жататыны белгілі болды. Аяқтары мен табандары әлі белгісіз жануарға тиесілі. Оқиға Қытайдағы заңсыз қазба саудасына назар аударды. "Археораптор" жалған болғанымен, қауырсынды динозаврлардың көптеген нақты мысалдары табылып, құстар мен басқа тероподтардың эволюциялық байланысын көрсетеді.

Ашулы оқиға

"Археораптор" 1999 жылдың қазан айында "National Geographic" журналының өткізген баспасөз конференциясында таныстырылды. Сол баспасөз конференциясында бұл қазбаны Қытай билігіне қайтару жоспарлары жарияланды, себебі ол заңсыз жолмен экспортталған еді. 1999 жылдың қараша айында "National Geographic" журналы Кристофер Слоан жазған мақаласында осы қазба туралы мәлімет жариялады. Мақалада қауырсынды динозаврлар және құстардың тегі туралы әңгіме болды. Онда бұл қазбаның "құрлықтағы динозаврлар мен ұша алатын құстар арасындағы жоғалған буын" екені айтылды және ол бұл қазбаны "Archaeoraptor liaoningensis" деп атады, сондай-ақ оны кейін ресми түрде осылай атау жоспарланғанын хабарлады. Бұл атау "Ляониннің ежелгі жыртқышы" деген мағынаны білдіреді. Бұл факт Вашингтондағы Ұлттық табиғи тарих мұражайының құстар кураторы Сторрз Л. Олсонның наразылығын тудырды. Ол "Backbone" журналында, өз мұражайының ақпараттық бюлетенінде, ғылыми атаудың қарапайым журналда, рецензиясыз жариялануын "қорқынышты жағдай" деп айтты. 2000 жылдың 3 ақпанында "National Geographic" бұл қазбаның жиынтық болуы мүмкін екенін және ішкі тергеу басталғанын мәлімдеді. Сол айда "National Geographic" редакторы Билл Аллен "Nature" журналына бұл қазбаның жалған болуы мүмкін екенін білгенде "ашуға ішін тыйып тұра алмағанын" айтты. Наурыз айындағы "Форум" бөлімінде доктор Сюй Синнің хатында қазбаның құйрық бөлігінің жоғарғы дене бөлігімен сәйкес келмейтіні көрсетілді. 2000 жылдың қазан айында "National Geographic" журналы Пулитцер сыйлығының иегері, тергеуші журналист Льюис М. Саймонс жазған мақаласында тергеу нәтижелерін жариялады. Саймонс бұл қазбаның жиынтық екенін және жобаға қатысқан барлық адамдар белгілі бір қателіктер жасағанын мәлімдеді.