Хаббл телескопын жөндеуге арналған STS-61 миссиясы

Кіріспе

1993 жылы Хаббл ғарыш телескобына американдық ұшқыштар тобының ғарышқа ұшуы STS-61 – НАСА-ның Хаббл ғарыш телескобына қызмет көрсету жөніндегі алғашқы миссиясы және «Эндевор» ғарыш шаттлының бесінші ұшуы. Миссия 1993 жылдың 2 желтоқсанында Флорида штатындағы Кеннеди ғарыш орталығынан (KSC) ұшырылды. Миссия жаңа негізгі камера мен түзету оптикалық құралын (COSTAR) орнату арқылы ғарыш обсерваториясының көру қабілетін қалпына келтірді (оның айнасындағы сфералық аберрация салдарынан бұзылған). Бұл түзету Хаббл телескобы 1990 жылдың сәуірінде STS-31 миссиясымен ұшырылғаннан кейін үш жарым жылдан астам уақыт өткен соң жасалды. Бұл ұшу телескопқа жаңа құралдарды жеткізіп, күн батареяларын жаңартты. Өте көп жұмыс көлеміне байланысты STS-61 миссиясы шаттл тарихындағы ең күрделі миссиялардың бірі болды. STS-61 миссиясы шамамен 11 күнге созылды, ал экипаж мүшелері бес рет ғарышқа шықты (жүргізуден тыс іс-шаралар (EVA)), бұл рекордтық көрсеткіш. Тіпті 1992 жылдың мамырында STS-49 миссиясымен Intelsat VI спутнигін қайта орналастыру үшін де тек төрт рет ғарышқа шығу қажет болды. Ұшу жоспарында тағы екі EVA қарастырылған, олардың арқасында жалпы саны жетіге жететін еді, бірақ соңғы екі резервтік EVA орындалмады. Миссияны тым шаршамай орындау үшін бес EVA екі жұп астронавттардың кезекпен алмасуы арқылы жүзеге асырылды. Ұшу барысында миссия маманы Джеффри А. Хоффман Ханука мерекесіне арналған дрейделді спутник арқылы тікелей эфирде көретін көрермендерге көрсетті.

Іске қосу

1993 жылғы 30 қазанда болған дауылдан кейін жүк алмастыру бөлмесінің ластануына байланысты «Эндевор» 39А алаңынан 39В алаңына көшірілді. Ішкі HST жүк жиынтығына әсер етілмеді, себебі ол герметикалық жабылып, ластану жақында жасалған Pad A модификациясынан шашылған құмның әсерінен туындаған болуы мүмкін. 1993 жылғы 18 қарашада «Эндевор» кемесінде elevon гидравликалық актuatorының датчиктерінің бірі бұзылды. Актuatorды ауыстыру үшін орбиталық өңдеу кешеніне (OPF) қайта оралу қажет болды, өйткені актuatorға кіру тек негізгі қону шассисінің дөңгелек құбыры арқылы ғана мүмкін еді. 4 delta P датчигі болғандықтан және ұшыру міндеттеме критерийлері (LCC) 4-тің 3-ін талап еткендіктен, датчик ажыратылып, ұшу барысында ескерілмеді. Ұшу экипажы 1993 жылғы 27 қарашада KSC шатлдың қону алаңына (SLF) келді, ал жүк бөлімінің есіктері 1993 жылғы 28 қарашада 20:20 UTC-де жабылды. 1993 жылғы 1 желтоқсандағы алғашқы ұшыру әрекеті шатлдың қону алаңындағы ауа райының нашарлауына байланысты тоқтатылды. Сондай-ақ, шектеулі теңіз аймағында үлкен кеме болғандықтан ұшыру мүмкін болмады. 1993 жылғы 2 желтоқсанда 09:26 мен 10:38 UTC аралығындағы ұшыру терезесімен 24 сағаттық дайындық жұмыстары жүргізілді. Ұшыру массасы болды, жүк массасы болды. Ұшырудан кейін астронавттар көлік құралын бірқатар тексерулерден өткізіп, ұшырылғаннан кейін жеті жарым сағаттан соң ұйықтады.

Ұшу күні 2

"Эндевор" шаттлы Хаббл ғарыш телескопына 95 минут сайын айналатын орбитамен жақындау үшін бірнеше жылдамдату маневрлерін орындады. Ұшу экипажы жүк бөлімін егжей-тегжейлі тексеріп, робот манипуляторын (Canadarm) және ғарыш костюмдерін сынап бақты. Экипаж кешкі кездесуге дайындық үшін толық күндік ұйқы алғанда, "Эндевордың" барлық жүйелері жақсы жұмыс істеді. 2-ші ұшу күнінің соңында "Эндевор" HST-ден кейін қалды және оған жақындады.

Ұшу күні 3

HST-ті астронавт Джеффри А. Хоффман бинокль арқылы байқады, содан кейін оң жақ күн батареясының 90° бұрышпен иілгенін анықтады. Еуропалық ғарыш агенттігі (ЕКА) ұсынған бұл күн батареяларын екінші ғарыш серуені кезінде алмастыру жоспарланған, себебі олар күніне 16 рет дірілдеді (телескоп Жердің қараңғы жағынан жарық жағына және керісінше өтетін кезде қызып, салқындағанда), бұл Хабблдің нақты бағытталған қалу мүмкіндігіне кедеріл келтірді. Жақындасу жылдамдығы келесі реакциялық басқару жүйесінің (RCS) қосылуына дейін, 1993 жылғы 4 желтоқсан күні сағат 02:34 UTC-де өзгеріссіз қалды. Бұл биіктік түзету ("NH" - "Номиналды биіктік") шаттлдың жылдамдығын өзгертті, Endeavour орбитасының ең жоғары нүктесін түзетті және оның бағытын HST-нің артындағы нүктеге қарай жақсартты. NC3 деп аталған орбиталық маневрлеу жүйесінің келесі іске қосылуы 03:22 UTC-ге жоспарланған және Endeavour жылдамдығын өзгертті, Endeavour-дың қуып жететін жылдамдығы орбита сайын шамамен тең болды және екі орбитадан кейін HST-нің артында қалды. 15:58 UTC-де орындалған үшінші итеру, NPC деп аталды және ғарыш аппаратының жердегі траекториясын нақты реттеуге арналған. Көп осьті RCS терминалдық бастау (TI) итеруі, Endeavour-ды HST-мен келісу траекториясына қойып, командир Дик Ковидің кездесудің соңғы кезеңдерін қолмен басқаруын қамтамасыз етті, ол 05:35 UTC-де орын алды. Кови Endeavour-ды бос қалқып жүзетін HST-ге дейін маневрледі, ал миссиялық маман Клод Николье Эндевордың робот манипуляторын телескопты 08:48 UTC-де ұстау үшін пайдаланды, ол кезде орбиталық аппарат Оңтүстік Тынық мұхиты үстінде Австралиядан бірнеше жүз шақырым шығысқа қарай болды. Николье телескопты 09:26 UTC-де шаттлдың жүк бөліміне орналастырды. Барлығы 04:52 UTC-ге жоспарланған алғашқы ғарыш серуеніне сәйкес келіп тұрды. Ұстағаннан кейін, ұзақ манипуляторлы қашықтан басқару құралының (Canadarm) камерасымен қосымша визуалды тексерулер жүргізілді. Күннің басында, Годдард ғарыш ұшу орталығының (GSFC) ғарыш телескопының операциялық басқару орталығы HST-нің екі жоғары күшейткіш антеннасын жинау командаларын жіберді. Бақылаушылар екі антеннаның телескоп корпусына дұрыс орналасқанын хабарлады, бірақ бір антеннаның екі құлпы мен екіншісінің бір құлпындағы микропереключательдер "құлыптауға дайын" сигналын жібермеді. Антенналар тұрақты күйде болғандықтан, құлпын жабуға тырыспауға шешім қабылданды. Бұл жағдай телескопты кездесуге, ұстауға және қызмет көрсетуге қатысты жоспарларға әсер етпеді деп күтілуде.

HST was sighted by astronaut Jeffrey A. Hoffman using binoculars, whereupon he noted that the right hand solar array was bent at a 90° angle. These solar arrays, provided by the European Space Agency (ESA), were scheduled to be replaced during the second spacewalk because they wobbled 16 times a day (as the telescope heated up and cooled off while passing from the nighttime side of the Earth to the daytime side and vice versa), thus disturbing Hubble's ability to maintain precise pointing. The closing speed remained the same until the next reaction control system (RCS) firing, at 02:34 UTC, December 4, 1993. This height adjusting ("NH" for "Nominal Height") burn changed the shuttle's velocity by , modified the high point of Endeavours orbit, and fine tuned its course toward a point behind HST. The next burn, an orbital maneuvering system firing designated NC3, was scheduled for 03:22 UTC and changed Endeavours velocity by Endeavours catch up rate was adjusted to about per orbit and put it behind HST two orbits later. A third burn of just , called NPC and designed to fine tune the spacecraft's ground track, was executed at 15:58 UTC. The multi axis RCS terminal initiation (TI) burn, which placed Endeavour on an intercept course with HST and set up commander Dick Covey's manual control of the final stages of the rendezvous, occurred at 05:35 UTC. Covey maneuvered Endeavour within of the free flying HST before mission specialist Claude Nicollier used Endeavours robot arm to grapple the telescope at 08:48 UTC, when the orbiter was several hundred kilometers east of Australia over the south Pacific Ocean. Nicollier berthed the telescope in the shuttle's cargo bay at 09:26 UTC. Everything was on schedule for the first planned spacewalk scheduled for 04:52 UTC. After capture, additional visual inspections were performed using the camera mounted on the long shuttle remote manipulator arm (Canadarm). Earlier in the day, controllers at the Goddard Space Flight Center (GSFC's) Space Telescope Operations Control Center uplinked commands to stow HST's two high gain antennas. Controllers received indications that both antennas had nested properly against the body of the telescope, but microswitches on two latches of one antenna and one latch on the other did not send the "ready to latch" signal to the ground. Controllers decided not to attempt to close the latches, as the antennas were in a stable configuration. The situation was not expected to affect plans for rendezvous, grapple and servicing of the telescope.

Ғарышқа шығу No1 (ұшудың 4-күнү)

Стори Маскрейв пен Джеффри А. Хоффман алғашқы EVA-ны жоспарланғаннан бір сағат бұрын, сағат 03:46 UTC-де жүк бөліміне кіріп бастады. Олар құралдарды, қауіпсіздік арқандарын және жұмыс платформаларын дайындады. Содан кейін Хоффман шатттың қашықтан басқару манипуляторының (Canadarm) соңына аяқ тіреу платформасын орнатты, сосын оны аяғына бекітті. Николиер манипуляторды шатттың ішінен басқарып, Хоффманды телескоптың маңында жылжытты. Осы уақытта Мусгрейв Хабблдің артқы жағындағы төмен күшейткіш антеннасына және ашық кернеу ұңғымасының қақпақтарына қорғаныш қақпақтарын орнатты. Содан кейін астронавттар телескоптың жабдық бөлімінің есіктерін ашып, телескоптың ішіне тағы бір аяқ тіреу орнатты. Масгрейв Хоффманға тіреуге көмектесті, ал Хоффман екі жылдамдық сезімталдық бірлігін (RSU) ауыстыруға кірісті. Бұл бірліктерде гироскоптар бар, олар Хабблді дұрыс бағытта ұстауға көмектеседі. 17:24 UTC-ге дейін Хоффман RSU 2-ні (гироскоптар 2–3 және 2–4) ауыстырды, содан кейін RSU 3-ті (гироскоптар 3–5 және 3–6) ауыстырды. Астронавттар екінші ғарыш серуеніне дайындалу үшін шамамен 50 минут уақыт жұмсады, содан кейін RSU 3 және RSU 1-ді басқаратын екі электрлік басқару блогын (ECU) (ECU 3 және ECU 1) ауыстырды. Сондай-ақ, астронавттар телескоптың электр тізбектерін қорғайтын сегіз сақтандырғышты ауыстырды. Хаббл енді толыққанды алты жұмыс істейтін гироскопқа ие болды. Астронавттар екі жаңа гироскопты орнатқаннан кейін, төрт гироскоп есігінің екі бекіткіші қайта орнатылмаған кезде қиындыққа тап болды. Жағдайды бағалаған инженерлер есіктер ашылып, жабылатын кезде температураның өзгеруі оларды кеңейтіп немесе тарылтып, бекіткіштердің қайта орнатылуына кедергі келтірген болуы мүмкін деп болжады. Endeavour жүк бөліміндегі шешімді астронавттардың және жердегі табанды инженерлердің күш-жігерінің арқасында екі ғарышкер есіктердің жоғарғы және төменгі бөлігінде бірдей жұмыс істегеннен кейін барлық төрт бекіткіш құлыпталды. Масгрейв есіктердің төменгі жағында жүк ұстағыш құрылғымен бекітілді, бұл оған есіктерге дене күшін қолдануға мүмкіндік берді. Робот манипуляторына бекітілген Хоффман есіктердің жоғарғы жағында жұмыс істеді. Екеуі бір мезгілде жоғарғы және төменгі бекіткіштерді құлыптағанда есіктер сәтті құлыпталды. Ғарышкерлер сондай-ақ екінші ғарыш серуені кезінде телескоптың екі күн батареясын алмастыруға дайындалып жатқан миссия мамандары Том Экерс пен Кэти Торнтон үшін жүк бөлімін де дайындады. Осы ғарыш серуенін күтіп, Мусгрейв пен Хоффман жүк бөлімінің алдыңғы бөлігінде орналасқан күн батареясын тасымалдаушыны дайындады және күн батареясын ауыстыруға көмектесу үшін телескопқа аяқ тіреу орнатты. Мусгрейв пен Хоффманның ғарыш серуені НАСА тарихындағы екінші ең ұзақ ғарыш серуені болды, ол 7 сағат 50 минутқа созылды. Ең ұзақ ғарыш серуені 1992 жылдың мамыр айында STS 49 миссиясы кезінде Endeavour алғашқы рейсінде болды. Бұл миссия кезінде ғарышқа шыққан экипаж мүшелері Томас Д. Акерс, Ричард Дж. Хиб және Пьер Дж. Туот болды. Кейіннен көптеген ғарыш серуендері бұл көрсеткішті басып өтті. (Ғарыш серуендері мен айға серуендердің тізімдерін қараңыз)

Story Musgrave and Jeffrey A. Hoffman started the first EVA about an hour earlier than scheduled by stepping into the cargo bay at 03:46 UTC. They began by unpacking tools, safety tethers and work platforms. Hoffman then installed a foot restraint platform onto the end of the shuttle's remote manipulator arm (Canadarm), which he then snapped into his feet. Nicollier drove the arm from within the shuttle and moved Hoffman around the telescope. Meanwhile, Musgrave installed protective covers on Hubble's aft low gain antenna and on exposed voltage bearing connector covers. The astronauts then opened the HST equipment bay doors and installed another foot restraint inside the telescope. Musgrave assisted Hoffman into the restraint and Hoffman proceeded to replace two sets of Rate Sensing Units (RSUs). These units contain gyroscopes that help keep Hubble pointed in the right direction. By 17:24 UTC, Hoffman had finished replacing RSU 2 (containing Gyros 2–3 and 2–4) and then replaced RSU 3 (containing Gyros 3–5 and 3–6). The astronauts then spent about 50 minutes preparing equipment for use during the second space walk and then replaced a pair of electrical control units (ECUs) (ECU 3 and ECU 1) that control RSU 3 and RSU 1. The astronauts also changed eight fuse plugs that protect the telescope's electrical circuits. Hubble now had a full set of six healthy gyroscopes. The astronauts struggled with the latches on the gyro door when two of four gyro door bolts did not reset after the astronauts installed two new gyro packages. Engineers who evaluated the situation speculated that when the doors were unlatched and opened, a temperature change might have caused them to expand or contract enough to keep the bolts from being reset. With the efforts of determined astronauts in Endeavours payload bay and persistent engineers on the ground, all four bolts finally latched and locked after the two spacewalkers worked simultaneously at the top and bottom of the doors. Musgrave anchored himself at the bottom of the doors with a payload retention device which enabled him to use some body force against the doors. Hoffman, who was attached to the robot arm, worked at the top of the doors. The duo successfully latched the doors when they simultaneously latched the top and bottom latches. The spacewalkers also set up the payload bay for mission specialists Tom Akers and Kathy Thornton who would replace the telescope's two solar arrays during the second spacewalk. In anticipation of that spacewalk, Musgrave and Hoffman prepared the solar array carrier which is located in the forward portion of the cargo bay, and attached a foot restraint on the telescope to assist in the solar array replacement. Musgrave and Hoffman's spacewalk became the second longest spacewalk in NASA history, lasting 7 hours 50 minutes. The longest spacewalk occurred on STS 49 in May 1992 during Endeavours maiden flight. Spacewalking crew members during that flight were Thomas D. Akers, Richard J. Hieb and Pierre J. Thuot. A number of spacewalks have since surpassed these. (See Lists of spacewalks and moonwalks)

Массивтегі қиылысқа қарамастан (соңынан шамамен бір жарым панель), HST бағдарламасының басшылары бағалағаннан кейін ұшу бақылаушылары ұшу алдындағы жоспарды жалғастыруға және бірінші EVA соңында күн массивтерін орауға және жинауға тырысуға шешім қабылдады. Күн массивтерін жинау екі кезеңді процесс, алғашқы кезеңде күн массивтерін орау, ал екінші кезеңде массивтерді телескопқа қарсы бүктеу қарастырылған. Әрбір массив 4 футтық тіреуде тұр, ол ұзындығы мен ені кері тартылатын күн панельдерінің қанатын ұстайды. Олар телескопты 4,5 кВт қуатпен қамтамасыз етеді.

Ғарышқа шығу #2

Ұшудың 5-күндізі 1993 жылғы 6 желтоқсанда сағат 15:35 UTC-де басталды. Астронавттар Томас Д. Акерс және Кэтрин С. Торнтон екінші жоспарланған EVA кезінде HST-нің күн батареяларын ауыстырды (Торнтонның ғарыш киіміне қызыл сызықты жолақтары болса, Том Акерстің диагональды қызыл сызықты жолақтары болды, бұл ұшуды басқарушыларға екі ғарышкерді бір-бірінен ажыратуға көмектесті). EVA басталғанда Торнтонның желдеткіш киіміндегі қысым қалыпты қысымның орнына болды. Бұл костюмнің құбырындағы мұз тығынынан болуы мүмкін, ол жақын арада еріді. Содан кейін Торнтон костюмін толықтырды. Торнтонның EVA костюмімен байланысты басқа да мәселелер болды. Оның байланыс қабылдағышы істен шығып, ол Акерске хабарласа алды, бірақ Хьюстонның Миссиялық басқару орталығына емес. Экипаж Торнтонға барлық командаларды Акерс арқылы жеткізу әдісін пайдалануға шешім қабылдады, резервтік байланыс арнасына ауысудың орнына. Резервтік арна костюмнің биомедициналық телеметриясы үшін қолданылады және Миссиялық басқарудың осы телеметрияны бақылау мүмкіндігін шектеуі мүмкін еді. Акерс EVA-ны Торнтон үшін Canadarm-ға аяқ тіреуін орнату арқылы бастады, содан кейін үш электр жалғауышын және күн батареясының қысқышын ажырата бастады. Ол қысқыш құрамында шағын қиындыққа тап болды, бірақ 04:17 UTC-де жалғауларды ажыратты. Торнтон массивті орнында ұстады, оның ажыратылғаннан кейін еркін қозғалмауы үшін. Күн батареялары бүктелген кезде салмағы және ұзындығы болады. Астронавттар зақымдалған массивті Сахараның үстінде 04:40 UTC-де (электрлік белсенділікті азайту үшін түнгі өту кезінде) түсірді, ал Торнтон массивті келесі күндізгі өтуге дейін (шамамен 12 минут) Сомалидің үстінде 04:52 UTC-де лақтырып жіберді. Күндізгі уақытта түсіру астронавттар мен ұшуды басқарушыларға оның орнын және салыстырмалы жылдамдығын дәл анықтауға мүмкіндік берді. Торнтонның босатуы массивке нөлдік жылдамдық берді, содан кейін орбиталық аппарат массивтен қашықтау үшін шағын күйді жасады. Endeavour-дан алыстаған массив, әр орбитада шамамен бөлінді. Экипаж содан кейін жаңа массивті орнатты (шамамен 06:40 UTC-де аяқталды) және телескопты 180° бұрды. Олар кейін ЕКА-ға қайтару үшін сақталған екінші күн батареясын ауыстырды. 6,5 сағатқа созылған EVA-дан кейін Ғарыш телескопының Операциялық басқару орталығы (STOCC) HST-нің алты гироскобының төртеуінде сәтті функционалдық сынақтар жүргізді. Гироскоптар 1 және 2 телескоптың бағытына байланысты сынауға мүмкіндік бермеді және экипаж ұйықтаған уақытта дүйсенбі күні түнде (1993 жылғы 6 желтоқсан) сыналды.

Flight Day 5 began on Monday afternoon (December 6, 1993) at 15:35 UTC. Astronauts Thomas D. Akers and Kathryn C. Thornton replaced HST's solar arrays during the second planned EVA (Thornton had red dashed stripes on her spacesuit while Tom Akers had diagonal red dashed stripes, which helped flight controllers tell the two spacewalkers apart). At the start of the EVA, the pressure in Thornton's vent garment was instead of the normal pressure of This was due to a possible ice plug in the suit's plumbing which shortly melted. Thornton then topped off her suit. There were also other problems with Thornton's EVA suit. Her communications receiver malfunctioned in a way that allowed her to communicate to Akers but not to Mission Control Center, Houston. The crew decided to use a technique of relaying all commands for Thornton via Akers instead of switching to the backup comm channel. The backup channel is used for suit biomedical telemetry and would have limited Mission Control's ability to monitor that telemetry. Akers started the EVA by installing a foot restraint on the Canadarm for Thornton and proceeded to begin disconnecting three electrical connectors and a clamp assembly on the solar array. He had a slight problem with the clamp assembly but had the connectors demated by 04:17 UTC. Thornton held the array in place so that it would not drift freely after being detached. The solar arrays weigh and are long when folded. The astronauts dismounted the damaged array at 04:40 UTC above the Sahara (during a nighttime pass to minimize electrical activity), and Thornton held the array until the next daylight pass (approximately 12 minutes) before throwing it overboard at 04:52 UTC over Somalia. The jettison during daylight allowed the astronauts and flight controllers to accurately track its position and relative velocity. The release by Thornton imparted zero velocity to the arrays and then the orbiter did a small burn to put some distance between it and the array. The array, moving away from Endeavour at , separated about each orbit. The crew then installed a new array, (finishing around 06:40 UTC) and rotated the telescope 180°. They then replaced the second solar array which was stowed away for return to ESA. After the 6.5 hours EVA, successful functional tests were performed by the Space Telescope Operations Control Center (STOCC) on four of HST's six gyros. Gyros 1 and 2 were not able to be tested due to the orientation of the telescope and were tested during the crew sleep period Monday night (December 6, 1993).

Ғарышқа шығу #3 (ұшудың 6-шы күні)

Үшінші EVA 1993 жылғы 7 желтоқсанда, 03:34 UTC-де Endeavour Австралия үстінде болған кезде басталды. Хоффман кең өріс және планеталық камераға (WF/PC, көбінесе "Whiffpick" деп аталады) бағыттаушы шпилькаларды орнатты және WF/PC-ді алып тастауға дайындады, ал Масгрейв жұмыс платформасын құрып, WF/PC-нің жағдай индикаторларын бақылауға арналған кіру есігін ашуға кірісті. Хоффман WF/PC-ге қолдау тұтқасын бекітті және Клод Николлиердің манипулятордағы көмегімен, ал Story Musgrave бос кеңісте жүзу арқылы, түнгі сағат 04:41 UTC-ден бастап WF/PC-ді алып тастады. WF/PC телескоптан 04:48 UTC-де толығымен алынып, сақтау контейнеріне қайтарылды. Жаңа Wide Field and Planetary Camera 2 (WFPC2) қорғаныш қаптамасы алынды (оның нәзік сыртқы айнасын қорғайтын), содан кейін WFPC2 06:05 UTC-де орнатылды. Жердегі басқару орталығы тірі екенін тексеруді жүргізді және 35 минуттан кейін жаңа камера бастапқы сынақтарын сәтті аяқтады деп хабарлады. Жаңа Wide Field and Planetary Camera 2 бұрынғы модельге қарағанда жоғары көрсеткішке ие болды, әсіресе ультракөк сәуле диапазонында, және өзінің сфералық аберрацияны түзету жүйесін де қамтыды. WFPC2 орнатылғаннан кейін Хоффман HST бортындағы екі магнитометрді ауыстырды. Телескоптың үстіңгі бөлігінде орналасқан магнитометрлер спутниктің "компасы" болып табылады. Олар HST-нің Жердің магнит өрісіне қатысты бағытын анықтауға мүмкіндік береді. Екі бастапқы құрылғы да фондық шуға ұшырады. Орнату кезінде магнитометрлерден екі бөлік ажырап түсті. EVA 6 сағат 47 минутқа созылды.

#4 ғарышқа шығу (ұшудың 7-күнү)

Төртінші EVA 1993 жылғы 8 желтоқсанда басталды, ал Endeavour Торнтон мен Акерспен бірге Мысыр үстінен 03:13 UTC-де ұшып бара жатқанда. EVA-ның басты міндеті – HST-нің Жоғары Жылдамдық Фотометрін (HSP) Corrective Optics Space Telescope Axial Replacement (COSTAR) жүйесімен алмастыру болды, ол HST-нің негізгі айнасының сфералық аберрациясын WFPC2 камерасынан басқа барлық құралдар үшін түзететін еді, себебі WFPC2 камерасының өзіне түзеу оптикасы орнатылған. Акерс ХСТ-нің V2 артқы қақпаларын ашуға 22:45 EST-де рұқсат алды. Есіктерді түнгі өту кезінде ашу жоспарланған, бұл температуралық өзгерістерді азайту және оптиканы ластауы мүмкін компоненттердің газ шығаруын азайту үшін жасалды. Жоғары Жылдамдық Фотометр (HSP) 03:54 UTC-де тоқтатылды және есіктерді ашу 03:57 UTC-де басталды. Есікті жартылай ашқаннан кейін, астронавттар есікті қайта жабуды жаттықты. Есікті жабу кезіндегі қарсылық, бұрынғы EVA кезінде басқа есіктерде байқалғандай болды. Есіктер 04:00 UTC-де толық ашылды және HSP-ден төрт қуат және деректер қосылысы мен бір жерге қосылатын сым ажыратылды. HSP 04:27 UTC-де алынып, COSTAR орнату үшін қайта орнатылды. HSP жүк бөлімінің қабырғасына қойылды, ал COSTAR сақтау орынынан алынып, шамамен 05:35 UTC-де HST-ге сәтті орнатылды. Астронавттар HST жабдық бөлімінің есігін жабып, HSP-ні сақтады. 07:25 UTC-де олар қосымша компьютерлік жад және копроцессорды қамтитын электрондық жиынтыққа бекітіп, HST-нің борттық компьютерін жаңарта бастады. Компьютерлік жүйе қайта іске қосылды және 09:41 UTC-де функционалдық сынақтан өтті. EVA 100% сәтті аяқталды және 6 сағат 50 минутқа созылды. Ұшқыш Кеннет Д. Боверсокс Endeavour RCS жүйесін пайдаланып, екі орбиталық маневр жасады және HST-ні 02:14 UTC-де орбитадан дөңгелек орбитаға көтерді. COSTAR-дың функционалдық сынақтары да аяқталды. HST DF 224 компьютерінің және жақында орнатылған жад пен копроцессордың жағдайына қатысты алаңдаушылықтар болды, себебі жадты көшіру сәтсіз аяқталды. GSFC командасының көптеген талдауларынан кейін, көшірудің сәтсіз аяқталуына ғарыш кемесі мен Жер арасындағы байланыс желісіндегі шу себеп болғаны анықталды.

The fourth EVA began on December 8, 1993, while Endeavour was flying over Egypt at 03:13 UTC with Thornton and Akers. The primary task of the EVA was to replace HST's High Speed Photometer (HSP) with the Corrective Optics Space Telescope Axial Replacement (COSTAR) system which would correct HST's spherical aberration of the main mirror for all instruments except the WFPC2 camera, which had its own built in corrective optics. Akers received a go for the opening of HST's V2 aft shroud doors at 22:45 EST. The doors were scheduled to be opened during a night pass to minimize thermal changes and reduce the possibility of out gassing of components that could contaminate the optics. The High Speed Photometer (HSP) was powered down at 03:54 UTC and the door opening started at 03:57 UTC. Shortly after partially opening the door, the astronauts practiced reclosing the door. The door exhibited the same reluctance upon closing that was experienced on different doors during previous EVAs. The doors were fully opened by 04:00 UTC and four power and data connectors plus one ground strap were disconnected from the HSP. The HSP was removed at 04:27 UTC and then reinserted to practice for the COSTAR installation. HSP was then parked on the side of the payload bay while COSTAR was removed from stowage and successfully installed in the HST by about 05:35 UTC. The astronauts closed the HST equipment bay doors and stowed the HSP. At 07:25 UTC they started upgrading HST's onboard computer by bolting on an electronics package containing additional computer memory and a co processor. The computer system was then reactivated and passed its functionality tests at 09:41 UTC. The EVA was 100% successful and lasted for 6 hours 50 minutes. Pilot Kenneth D. Bowersox, using Endeavours RCS system, performed two orbital maneuvers and boosted HST from a orbit to a circular orbit at 02:14 UTC. COSTAR functional tests were also completed. There was some concern about the health of the onboard HST DF 224 computer and recently installed memory and co processor when a memory dump failed. After much analysis by a team at the GSFC, it was determined that the dump failure was due to noise on the communications link between the spacecraft and the ground.

Ғарышқа шығу #5 (ұшудың 8-күнү)

Бесінші EVA 1993 жылғы 9 желтоқсанда, 03:14 UTC-де Үнді мұхиты үстінде шлюздің қысымын төмендетуге рұқсат берілді, және Мюсгрейв пен Хоффман EVA-ны жүзеге асырды. Мюсгрейвтің EVA костюмі алғашқы герметизация тексеруінен өтпеді, содан кейін Мюсгрейв төтенше жағдайлар тізіміндегі қадамдарды орындады. Ол EVA костюмінің төменгі қол буындарын бұрып, костюм екі кезекті герметизация тексеруінен өтті. EVA UTC сағат 10:30-да басталды және 7 сағат 21 минутқа созылды. Мюсгрейв пен Хоффманның алғашқы міндеті Күн батареялық дискілік электрониканы (SADE) ауыстыру болды, және олар SADE операциясын бастады, ал жердегі басқару орталығы күн батареяларын жаюдың бірінші қадамын бастады, Бірінші жетек механизміне (PDM) команда берді. Endeavour күн батареяларын бұзуы мүмкін RCS импульстарын болдырмау үшін еркін қозғалысқа жіберілді, ал PDM моторлары UTC сағат 03:48-де іске қосылды. Блокаторлар ашылды, бірақ панельдер орналасу позициясына бұрыла алмады. Ешқандай қозғалыс байқалмады, және STOCC екі мотормен бір панельді қозғауға команда жіберді, бірақ нәтиже болмады. Соңында, ғарышкерлер қолмен жаю механизмін іске қосты, және жаю сәтті аяқталды. SADE ауыстырылғаннан кейін, экипаж UTC сағат 08:30-да Годдардтың жоғары ажыратымды спектрографына электрлік қосылымды орнатты, және ол функционалдық тестінен өтті. Содан кейін экипаж Клод Никольер мен Кеннет Д. Боверсокс жасаған магнитометрлерге қақпақтар орнатты. Бұл қақпақтар ультракүлгін сәуледен зақымданған ескі магнитометрлерден қалған қалдықтарды жинауға арналған. EVA UTC сағат 05:51 EST-де аяқталды, бұл миссияның жалпы EVA уақытын 35 сағат 28 минутқа жеткізді. Осы ұшу күні Хоффман Ханука мерекесіне арналған тікелей эфирде дрейделді айналдырды және саяхаттық Ханука менорасын әкелді. HST жоғары күштендірілген антеннасы (HGA) UTC сағат 11:49-да орналастырылды және UTC сағат 11:56-да аяқталды. HST-ні босату уақыты UTC сағат 07:08-ге белгіленді.

Хаббл телескопын шығару және жерге қону

Ұшудың 9-күні 1993 жылғы 9 желтоқсанда басталды, бірақ ғарыштық телескоптың (HST) борттағы төрт деректер интерфейсі бірлігінің (DIU) біріне қатысты алаңдаушылықтар босатуды кешіктірді. Әрбір DIU, HST-нің негізгі компьютері, күн батареялары және басқа да маңызды жүйелер арасында деректерді тасымалдайды. DIU #2-нің А жағындағы ақаулық, токтың тұрақсыз ауытқуына және деректердің кейбір бөліктерінің жоғалуына әкелді. STOCC және миссиялық басқару орталығының мамандары мәселенің көлемін анықтау үшін диагностикалық процедура жасады. HST ішкі қуат көзіне ауыстырылды және 04:43 UTC-де қуат кабелінен ажыратылды. Бақылаушылар DIU-дың арналарын А жағынан В жағына, содан кейін қайта А жағына ауыстырды. HST-ні босатуға болатыны шешілді. Жаңа күн батареясының барабанды тежегіштері, болашақ байқаулар кезінде дірілдің алдын алу үшін қолданылды. Клод Никольер спутникті "КанадАрм" арқылы ұстады. Спутник содан кейін "Эндевор" ғарыш кемесінен алыстатылды. Телескоптың линза есігі қайта ашылды (33 минуттық процедура) және 10:26 UTC-де босатылды. Командир Дик Кови және ұшқыш Кеннет Д. Боверсокс "Эндевор" шаттлының шағын маневрлік қозғалтқыштарын іске қосып, ғарыш кемесін HST-ден ақырындап алшақтатты. Шаттл 1993 жылғы 13 желтоқсанда Кеннеди ғарыш орталығының 33-ші ұшу-қону жолағына 05:26 UTC-де қонды.

Құтқарушылардың қонудан кейінгі көрінісі

STS 61 экипажы американдық «Home Improvement» телешоуының бір бөлімінде пайда болды. 3-маусымның 24-шы эпизоды «Реальность байттары» деп аталды және 1994 жылдың 18 мамырында көрсетілді. Хабблды жөндеу тобы «Құрал уақыты» атты ойдан шығарылған сегментте пайда болып, ғарышта қолданған құралдарының бір бөлігін көрсетті. Соңғы титрлер кезінде Кови «Home Improvement» актерлері мен түсірілім тобына ту, экипаж таңбасы және бірнеше фотосуреттер орналасқан жақтау сыйлады. Ту және таңба ғарышта шамамен 4 миллион шақырымға ұшқан.