Кіріспе

Американдық деректі фильм режиссері (1936–2024)

Элеонора Джесси Коппола (Нил; 4 мамыр 1936 – 12 сәуір 2024) – американдық деректі фильм режиссері, сценарист және суретші. Ол 1963 жылдан өмірінің соңына дейін режиссер Фрэнсис Форд Копполамен үйленген. Ол 1991 жылғы «Жүректегі қараңғылық: Фильм жасаушының апокалипсисі» деректі фильмімен, сондай-ақ күйеуі мен балаларының фильмдерін көрнектілеген басқа да деректі фильмдерімен ең көп танылды.

Ерте өмір

Элеонора Коппола 1936 жылдың 4 мамырында Лос-Анджелесте дүниеге келді. Оның әкесі Лос-Анджелес Экзаминер газеті үшін саяси карикатуралар салған суретші, ол Элеонора 10 жасқа толғанда қайтыс болды. Ол және оның екі бауыры анасы Дельфин Нил (қызметтегі аты – Лоугид) тарапынан Сансет-Бичте (Калифорния) тәрбиеленді. Оның ағасы Билл белгілі визуалды эффекттер жасаушы болды. Ол UCLA университетін қолданбалы дизайн мамандығы бойынша бітіріп, Alpha Chi Omega әйелдер бауырластығының (Alpha Psi бөлімі) мүшесі болды. 1963 жылы «Dementia 13» қорқыныш фильмінің түсірілімінде жұмыс істегенде болашақ күйеуі Фрэнсис Форд Копполамен танысты. Ол фильмде режиссерлік дебютін жасап жатқанда, Элеонора ассистент суретші болып жұмыс істеді. Олар бірнеше ай бойы кездескеннен кейін 1963 жылы Элеонора жүкті екенін білді. Бастапқыда Элеонора баласын асырап беруді ойлады, бірақ ол оны көндірді. Жұп 1963 жылдың 2 ақпанында Лас-Вегаста үйленді және алғашқы ұлдары Джан Карло Коппола дүниеге келді. Бірнеше жыл өткен соң Элеонора Роман мен София Копполаларды өмірге әкелді. Ол өзінің деректі фильмдерінде отбасының фильмдеріне қауіп төндіретін қиындықтарды, тіпті олар үлкен экранға шығар алмай тұрып жатқанда да, бейнеледі. Элеонора Коппола өзінің кино жұмысы арқылы фильмге қанша қаржы жұмсалатынын ғана емес, сонымен қатар фильм түсірудің камера алдындағы және артындағы адамдарға тигізетін эмоционалдық әсерін де көрсетуге мүкіндік алды.

Апокалипсис қазір

Кинодағы алғашқы жылдары ол күйеуінің түсірілімдеріне көбінесе бірге ілесіп, оған көп уақыт арнады. 1976 жылы ол "Апокалипсис қазір" фильмінің түсірілу процесін құжаттауға кірісті. Оның фильм түсірудің қарбалас процесі туралы жазбалары кейіннен 1979 жылы "Апокалипсис қазір фильмінің түсірілуі туралы жазбалар" атты мемуарларында жарияланды. Кітапта фильмнің өндірісіне келген қауіп, сондай-ақ актерлер мен түсірілім тобының сол кездегі стрессі туралы айтылады. Бұл Фрэнсис Форд Копполаның "Апокалипсис қазір" фильмінің түсірілуін құжаттауға жасаған жалғыз әрекеті болмады, өйткені ол осы фильм негізінде деректі фильм түсіруге шешім қабылдады. "Жүректеріңдегі қараңғылық: Кинорежиссердің апокалипсисі" атты деректі фильмді Элеонора Коппола, Факс Бар және Джордж Хикенлупер бірлесіп режиссерлік етті. Фильмде Элеонора марапатқа ие болған фильмнің түсірілуімен байланысты сынақтар мен қиындықтарды баяндады, себебі проблемалар студиямен ғана емес, сол кезде жұмыс істеген актерлер мен түсірілім тобымен де туындады. Камераға түсірілген оқиғалардың ішінде фильмнің бас рөліндегі Мартин Шиннің нервтік күйзелісі, сондай-ақ Фрэнсис Форд Копполаның қымбат декорациялар қирағандағы қиындықтары бар. Бұл деректі фильм 1991 жылы шықты және "Ең үздік жеке жетістік – ақпараттық бағдарлама – режиссура" номинациясы бойынша Эмми сыйлығы сияқты бірнеше марапаттарды жеңіп алды. Сонымен қатар, фильм 1991 жылы Америка кинорежиссерлер гильдиясының (DGA) деректі фильмдер сыйлығына ұсынылды.

Ұзын фильмдер түсіру

Коппола 2016 жылы «Париж күте алады» атты романтикалық комедиясымен толықметражды фильм режиссері ретінде дебют жасады, онда Диана Лейн бай кинопродюсердің әйелі, ал Арно Виард оны Канннан Парижге дейін жеткізетін сүйкімді француз рөлінде ойнады. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 2016 жылғы Торонто халықаралық кинофестивалінде болды. 2020 жылы Коппола екінші толықметражды фильмін – үш жұптың өрілген махаббат оқиғалары туралы «Love Is Love Is Love» фильмін шығарды.

Жазушы

Коппола екі сәтті кітап жазды. Оның алғашқы кітабы, "Апокалипсис қалай жасалды" деген жазбалары, 1976 жылдан 1979 жылға дейінгі фильмнің түсірілу жолын баяндады. Ол өміріндегі маңызды оқиғаларды жинап, жазып отырып, өмірінің басқа да салаларында мұқият жазбалар жасауды жалғастырды. 30 жылдық жазбалар негізінде ол "Өмір жайындағы жазбалар" кітабын жазды.

Өмір туралы жазбалар

"Өмір туралы жазбалар" мемуары Элеонора Копполаның өмірінің отыз жылын қамтиды, ол балаларын тәрбиелеумен және Франсистің фильм түсіру кезінде отбасын бір жерден екінші жерге көшіруіне қолдау көрсетумен күреседі. Кітапта оның үлкен ұлы Джан Карло Копполаның 22 жасында қаза болуынан басталып, бірнеше айдан кейін немересі Джияның дүниеге келуінен құралған күнделікті қысқа жазбалар бар. Джан Карло Копполаның өлімі кітаптың бойына тұрақты қайғы ретінде өтеді. Кітап оның жеке көзқарасымен баяндалады, және ол айналасындағыларға қатысты белгілі бір оқиғаларды, мысалы Францистің Софияны "Крест әкесінің үшінші бөліміне" түсіру туралы шешімін қоршаған дауды айтады, бірақ мемуары сол кездегі отбасының ішкі күресі мен қиындықтарын көрсетеді.

Өлім

Коппола 2024 жылдың 12 сәуірінде Калифорния штатының Рутерфорд қаласында 87 жасында дүние салды.