Томас Робинсон: Англиялық композитор және музыка мұғалімі

Кіріспе

Томас Робинсон (шамамен 1560 – шамамен 1610) – ағылшын Ренессанс дәуірінің композиторы және музыка мұғалімі, 1600 жылдар шамасында шығармашылығының шарына жеткен. Ол лютня, цитра, орфарион, бандра, виола және дауысқа арналған музыканы оқытқан және жазған.

Өмірбаян

Робинсонның өмірі туралы өте аз мәлімет белгілі, бірақ оның еңбектерінің арнау беттерінен шешінді жасау мүмкін. Ол және оның әкесі Сесил әулетінің қызметінде болды: Робинсонның әкесі Солсберидің 1-ші графы Роберт Сесилге қызмет етсе, ал Робинсон Роберт Сесилдің інісі Эксетердің 1-ші графы Томас Сесилдің қызметінде болды. Сесил әулеті сол кезде бірнеше суретшілерді, оның ішінде Уильям Бёрд пен Орландо Гиббонсты қолдады. 1589 жылға дейін Робинсон Данияның Эльсинор қаласында ханшайым Аннаның (1574–1619) және королева Софияның (1557–1631) жеке музыка мұғалімі болды. Ханшайым Анна Дания королі Фредерик II-нің (1559–1588) қызы еді. Робинсон сол кезде жиырма жаста болған болуы керек, сондықтан оның туған жылы шамамен 1560 жылға жуық деп есептеуге болады. Дания сарайы, басқа сарайлар сияқты, Даниядан және Англия, Франция, Германия, Нидерланды сияқты елдерден көптеген танымал музыканттарды жұмысқа алды. Джон Дауленд – қазіргі кездегі ең белгілі Ренессанс дәуірінің лютниші – 1598 жылдан 1606 жылға дейін Дания сарайында лютниші болып жұмыс істегені мәлім. Робинсон өзінің сол жерде жұмыс істегенін айтса да, оны растайтын ресми құжаттар жоқ. 1603 жылы Робинсон өзінің алғашқы кітабын – Medulla Musicke – жариялады, алайда оның бір данасы да сақталған жоқ. Тіпті, ол мүлде жарияланбаған деген болжам да бар (Уорд JM, «Әдебиет» деген сілтеме), бірақ Робинсон екінші кітабының алғашқы беттерінде оған сілтеме жасайтын сияқты: «…». 1603 жылы Робинсон екінші кітабын – «Музыка мектебін» – шығарды, ол лютня және басқа да аспаптарды үйренуге арналған оқулық болды. Ол 1574 жылғы Джон Альфордтың «Қысқаша және оңай нұсқау» кітабын (Адриан Ле Руаның «Қысқаша және оңай нұсқау» кітабының ағылшын тіліне аудармасы) Англиядағы ең маңызды лютня оқулығы ретінде ығыстырды. 1609 жылы Робинсонның үшінші кітабы – «Жаңа цитар сабақтары» – жарық көрді. Ол бастауыш және жетілген оқушыларға арналған цитар оқулығы еді. Робинсонның еңбектері көбінесе оның өзінің шығармаларынан тұрады. Бірақ басқа да музыкалық шығармалардың аранжировкалары да бар, олардың кейбіреулері әлі де танымал: мысалы, «Ми Лорд Уиллоуби үйге оралуы» («Музыка мектебінде») немесе «Ол менің кінәмді кешіре ала ма?» («Жаңа цитар сабақтары») – екеуі де Джон Даулендке тиесілі. 1609 жылдан кейінгі Робинсонның өмірі туралы қосымша мәліметтер жоқ.

Very little is known about Robinson's life, but it is possible to draw conclusions from the dedicatory pages of his works. He and his father were in service of the Cecil family: Robinson's father worked for the 1st Earl of Salisbury, Robert Cecil, and Robinson was in the service of the 1st Earl of Exeter, Thomas Cecil, who was Robert Cecil's brother. The Cecil family fostered several artists in these days, amongst others William Byrd and Orlando Gibbons. It was before 1589 that Robinson became Princess Anne's (1574–1619) and Queen Sophie's (1557–1631) private music teacher at Elsinore, Denmark. Princess Anne was the daughter of the King of Denmark, Frederick II (1559–1588). It is presumed that Robinson must have been in his twenties then, so that his birth can be dated back to around 1560. The Court of Denmark, like other courts, employed many well recognized musicians from Denmark and other countries, like England, France, Germany and the Netherlands. It is known that John Dowland – the most famous Renaissance lutenist nowadays – worked as a court lutenist in Denmark from 1598 to 1606. Besides Robinson's own mention of his employment there, no official record of it exists. In 1603, Robinson published his first book, Medulla Musicke, of which no copy survived. It was even suggested (Ward JM, see "Literature"), that it was never published at all, although Robinson seems to be referring to it in the first pages of his second book: "." From: "The Schoole of Musicke", 1603

Also in 1603, Robinson brought out his second book, The Schoole of Musicke, a tutor for lute and other instruments. It displaced John Alford's book A Briefe and Easye Instruction from 1574 (an English translation of Adrian Le Roy's Briefve et facile instruction pour apprendre la tabulature) as the most important lute tutor in England from then on. In 1609 Robinson's third book, New Citharen Lessons, was published. It was a cittern tutor for beginners and advanced learners. Robinson's works for the most part consist of his own compositions. But there are also arrangements of other pieces of music, some of which are still rather popular: for instance "My Lord Willoughby's Welcome Home" (in: The Schoole of Musicke) or "Can she excuse my wrongs?" (in New Citharen Lessons) – both originally composed by John Dowland. There is no further information available about Robinson's life after 1609.

Музыкалық миы

Медулла Музикк (The Stationer's Company, Лондон, 1603) – қазіргі таңда жоғалып кеткен музыкалық оқулық еді. Онда Уильям Бёрд және Альфонсо Феррабосконың өңдеулерінен кейін сол кезде кең таралған Miserere псалмының жазық әніне арналған 40 канон болған деп саналады.

Музыка мектебі

Музыка мектебі (Тхо. Эсте, Лондон, 1603) лютня, бандора, орфарион, виола және ән салу бойынша оқулық болды.

Жаңа цитра сабақтары

New Citharen Lessons, (Лондон, 1609) – бастауыш және озық деңгейдегі оқушыларға арналған цитра оқулығы. Онда 53 шығарма бар, алғашқы 47-сі төрт тартылдырылған цитраға (e' d' g b) арналған, 48-ден 53-ке дейінгі шығармалар он төрт тартылдырылған цитраға (e' d' g bb f d G F E D C BBb AA GG) арналған.