Кіріспе

Көзді тексерушінің жазып берген тапсырысы

Көз айнегіне рецепт – бұл көзді тексерушінің, мысалы, оптометристтің жазып берген тапсырысы. Онда пациентке сәйкес түзету линзаларын жасау және/немесе тарату үшін қажет деп санайтын барлық параметрлердің мәндері көрсетілген. Көзді тексеру нәтижесінде түзету линзалары қажеттігі анықталса, тексеруші әдетте емтихан соңында пациентке көзілдірік рецептін береді. Көзілдірік рецептілерінде көрсетілген параметрлер әртүрлі болуы мүмкін, бірақ әдетте пациенттің аты-жөні, линзалардың күші, қажет болған жағдайда призма, оқушылар аралық қашықтығы, жарамдылық мерзімі және рецепт жазушының қолы қойылған болады. Рецепт әдетте рефракция кезінде фороптерді пайдаланып, пациенттен екі линзаның қайсысы жақсырақ екенін сұрау арқылы, немесе автоматты рефрактормен, немесе ретиноскопия әдісі арқылы анықталады. Көзілдірік жасаушы оптометрист жазып берген рецептті алып, содан кейін пациентке тарату үшін жақтауларды және линзаларды тапсырыс береді және/немесе жинайды.

Шар компоненті

Кез келген түзету линзасы рецептісіне диоптрлермен өлшенетін сфералық түзету кіреді. Конвергентті күштер оң болады (мысалы, +4,00 D) және жарықты шоғырландырып, алысқа көру қабілетінің нашарлауын (гиперметропия) түзетуге немесе науқасқа оқуды ыңғайлырақ етуге мүмкіндік береді (пресбиопия және бинокулярлық көру бұзылыстарына қараңыз). Дивергентті күштер теріс болады (мысалы, −3,75 D) және жарықты таратып, жақынға көру қабілетінің нашарлауын (миопия) түзетуге көмектеседі. Рецептте конвергенция да, дивергенция да қажет болмаса, нөлдік рефракциялық күшті көрсету үшін "плано" термині қолданылады. "Сфера" термині линзалардың геометриясынан туындайды. Линзалар өз күшін қисық беттерден алады. Сфералық линзаның оптикалық оське перпендикуляр барлық бағыттардағы қисықтығы бірдей болады. Астигматизм жоқ адамдар үшін сфералық линзалар жеткілікті түзету болып табылады. Астигматизмді түзету үшін "цилиндр" және "ось" компоненттері нақты линзаның, таза сфералық беттерден тұратын линзадан қалай ерекшеленетінін көрсетеді.

Оқпанның құрамдас бөлігі

Ось сфералық және цилиндрлік қуаттардың орналасуын анықтайды. "Ось" атауы осьтің айналасында түзу сызықты айналдыру арқылы цилиндр жасау тұжырымдамасынан туындаған. Осы цилиндрдің қисығы айналу осіне қатысты 90° бұрыш жасайды. Торикалық линзалармен жұмыс істегенде ось, ең тік және ең жазық қисықтардың көлденең және тік сызықтарға қатысты бағытын анықтайды. "3 сағат" позициясы нөл деп белгіленеді, ал 90-шы меридиан тік сызық болып табылады. Көлденең сызық нөлдік және 180-шы меридиандар арқылы өтеді. Конвенция бойынша көлденең ось 180 ретінде жазылады. Дұрыс торикалық линзада ең жазық және ең тік қисықтар 90° шамасында бөлінеді. Осының салдарынан цилиндрдің осі, жазылған сфералық қуатқа тең қуатқа ие меридиан болып табылады. Жоғарыда айтылғандай, цилиндрлік қуат – сфералық қуаттан ең көп айырмашылығы бар қуат. Олар бір-біріне қатысты анықталғандықтан, линзаның минус цилиндрлік нотацияда сипатталғанын білу маңызды, онда сфералық қуат ең жинақталған / ең аз шашыратылған қуат болып табылады. Плюс цилиндрлік нотация қолданылғанда, керісінше жағдай орын алады. Егер линза сфералық болса (цилиндрлік компоненті жоқ болса), онда ось қажет емес. Мұндай рецепт сфералық қуаттан кейін D.S. (диоптрия сферасы) деп жазылады (мысалы, −3.00 D.S.). Бұл рецепт шын мәнінде сфералық екенін растайды, цилиндрлік қуат қателікпен жіберіліп қалмаған.

Үлгі рецепті

−1,00 +0,25 × 180 рецепті көлденең қуаты −1,00 D және тік қуаты −0,75 D болатын линзаны сипаттайды. Тек офтальмологтар ғана + цилиндрмен рецепт жазады. Оптометрик рецептті (минус) цилиндрмен жазады. Барлық көзілдірік және контактты линзалар минус цилиндрмен жасалады. Сондықтан, жоғарыдағы рецепт −0,75 −0,25 × 90 деп жазылады.