Кіріспе

Көзбен көру қабілетін жақсартуға арналған линза түрі

Түзетуші линза – көзбен көру қабілетін жақсарту үшін көзге тағылатын оптикалық құрылғы. Оның ең көп тараған қолданысы – миопия, гиперметропия, астигматизм және пресбиопия сияқты рефракциялық қателерді емдеу. Көздік немесе "көздік" көздің алдында, бетте аз қашықтықта тағылады. Контактілік линзалар көздің қабырғасына тікелей тағылады. Көз ішілік линзалары көбінесе катарактаны жойғаннан кейін хирургиялық жолмен енгізіледі, бірақ олар таза рефракциялық мақсаттар үшін де қолданылуы мүмкін.

Түзету линзаларын тағайындау

Түзету линзаларын көбінесе офтальмолог немесе оптометрист тағайындайды. Рецепт линза жасау үшін қажетті барлық сипаттамаларды қамтиды. Рецепттерде әдетте әр линзаның (әр көз үшін) күшінің көрсеткіштері болады. Күштер көбінесе ширек диоптр қадамдарымен (0,25 D) тағайындалады, себебі көптеген адамдар кішірек қадамдарды (мысалы, сегізден бір диоптр қадамдары / 0,125 D) ажырата алмайды. Бұрыс түзету линзаларын қолдану тиімсіз болуы мүмкін, тіпті екі көзді көрудің бұзылуын күшейте де алуы мүмкін. Көз күтімі мамандары (оптометристер және офтальмологтар) ең айқын, ең қолайлы және ең тиімді көруді қамтамасыз ететін, екі көзді көруді болдырмай және бинокулярлық қабілетті барынша арттыратын нақты түзету линзаларын анықтау үшін оқытылады.

Концерттен тыс түзету

Дайын бір линзалы оқу көзілдіріктерінің көптеген атаулары бар, оның ішінде тікелей сатылатын көзілдіріктер, дайын оқу көзілдіріктері, көз алдаушылар, үлпергіштер, рецептсіз оқу көзілдіріктері немесе қарапайым оқу көзілдіріктері. Олар оқу сияқты жақын жұмыстың көз күшін азайту үшін жасалған. Олар көбінесе дәріханалар мен азық-түлік дүкендері сияқты бөлшек сауда орындарында сатылады, сонымен қатар кітап дүкендері мен киім дүкендерінде де таба аласыз. Олар +0,75-тен +3,50 диоптрияға дейінгі күштермен кең таралған оқу рецепттерінде қол жетімді. Бұл "үлпергіштер" көретін нысанның кескінін үлкейтуге көмектеседі, бірақ олардың негізгі артықшылығы – нысанды үлкейту емес, назарлау қабілетін жақсарту. Бұл көзілдіріктер әр адамның жеке қажеттіліктеріне қарай жасалмайды. Көздер арасындағы рефракциялық қателік айырмашылығы немесе астигматизмнің болуы ескерілмейді. Егер қашықтыққа көруді түзету қажеттілігі болмаса, мұндай көзілдіріктер жақын көру тапсырмаларын орындау кезінде жақсы көмектеседі. Бірақ егер адамның қашықтыққа көруді түзету қажеттілігі жоғары болса, онда тікелей сатылатын көзілдіріктер толыққанды тиімді болмауы мүмкін. Мұндай көзілдіріктер жалпы алғанда қауіпсіз деп есептелсе де, офтальмолог немесе оптометрист анықтаған және білікті оптик жасаған жеке рецепт көруді жақсырақ түзетуге, бас аурулары мен көздің шаршауын азайтуға көмектеседі. Мұндай көзілдіріктердің тағы бір кемшілігі – олар симптомдарды жеңілдетуі мүмкін, нәтижесінде адам тұрақты көру тексерулерінің басқа да пайдаларынан, мысалы, созылмалы ауруларды ерте анықтаудан бас тартады.

Өздігінен таңдалған түзету линзалары

Оптимистер мен офтальмологтар көзілдірлерді әдетте тағайындайтын болса да, дамып келе жатқан елдерде адамдарға өздеріне көзілдір таңдауға рұқсат етудің көп жағдайда жақсы нәтижелер беретіні және рецепт бойынша алынатын көзілдірлерге қарағанда он есе арзан екені дәлелденген.

Бір көзбен қарау

Бір көзді линзалар тек бір қашықтықты түзетуге арналған. Егер олар алысқа түзетілсе, адам жақын жерді көру үшін көзін бейімдеуі керек. Егер адам бейімделе алмаса, жақын қашықтықтар үшін жеке түзету немесе көп фокустық линза қажет болуы мүмкін (төменде қараңыз). Оқуға арналған көзілдірік – жақын жұмыстар үшін жасалған бір көзді линзалар, соның ішінде дүкенде сатылатын көзілдіріктер де осы санатқа жатады. Олардың екі негізгі түрі бар: толық жақтаулы, онда линзаның барлық бөлігі оқу рецепті бойынша жасалады, және жартылай көздік, мұрынға төмен орналасатын көзілдік түрі. Толық жақтаулы көзілдірікті қашықтықты анық көру үшін шешіп тастау керек, ал жартылай көздік көзілдіріктің үстінен қашықтықты анық көруге болады.

Бифокалды

Бифокаль – екі бөліктен тұратын, бір-бірінен сызықпен бөлінген линза (оң жақтағы суретті қараңыз). Әдетте, линзаның жоғарғы бөлігі алысқа қарау үшін, ал төменгі сегменті жақынға қарау үшін қолданылады. Линзаның жақын көруді қамтамасыз ететін аймағы – қосымша сегмент деп аталады. Қосымша сегменттің әртүрлі пішіндері, мөлшерлері және орналасулары бар, олар функционалдық ерекшеліктерге де, пациенттің көру қажеттіліктеріне де сәйкес таңдалады. Бифокаль көзілдіріктері пресбиопиясы бар адамдарға көзді бірнеше рет киіп-шешудің қажеті болмай, алыс және жақын жердегі заттарды анық көруге мүмкіндік береді.

Үш нүктелі

Үшфокалды линзалар екіфокалды линзаларға ұқсас, бірақ екі фокустық аймақ ортада үшінші аймақпен (орташа фокусқа түзетумен) бөлінеді. Бұл сегмент көзілдік тағып жүрген адамның көруін шамамен қолға созылған қашықтықтағы нәрселерге, мысалы, компьютер экранына қарағандағы қашықтыққа түзетуге көмектеседі. Бұл линзаның екі сегменттік сызығы бар, ол үш түрлі түзету аймағын бөліп тұрады.

Өте жоғары

Прогрессивті қосымша немесе варифокалды линзалар қашықтықты түзетуден жақынға түзетуге біртектік көшуді қамтамасыз етеді, сегменттік сызықтарды жояды және барлық қашықтықта, оның ішінде орташа қашықтықта (шамамен қолдың ұзындығындай) анық көруге мүмкіндік береді. Линза қуатының кенеттен өзгеруінің болмауы және линзаның біркелкі сыртқы түрі "сызықсыз бифокал" деген атқа себеп болады.

Көпфокустық

Көпфокусты контактты линзалар (мысалы, бифокалды немесе прогрессивті) екіфокалды немесе прогрессивті линзалары бар көзілдіріктермен салыстырады, себебі олар бірнеше фокустық нүктеге ие. Көпфокусты контактты линзалар көбінесе линзаның ортасы арқылы үздіксіз көру үшін жасалған, бірақ кейбір конструкциялар оқуға арналған күшке көшу үшін линзаның орнын өзгертуді қамтиды (бифокалды көзілдіріктер сияқты).

Бағдарлауды реттеу

Бағыттауыш пен ауыспалы фокустың қуаты мен фокустық қашықтығын киюшінің қажеттіліктеріне қарай өзгертуге болады. Мұндай линзаның кең таралған қолданылуы – кез келген қашықтықта анық көруді қамтамасыз ететін түзетуді қайта бағыттау. Бифокальдық линзалардан айырмашылығы, жақын көруді түзету бүкіл көру өрісінде, кез келген бағытта жүзеге асырылады. Алысқа және жақынға көруді ауыстыру линзаны қайта реттеу арқылы жасалады, ал көзді бұру және/немесе айналдыру арқылы емес. Адамның назары басқа қашықтықтағы нысанға ауысқанда линзаны үнемі реттеу қажеттігі – мұндай линзаның дизайнындағы қиындық. Қолмен реттеу екіфокалды немесе осыған ұқсас линзаларға қарағанда қиынрақ. Автоматтандырылған жүйелер электрондық жүйелерді, қуат көздерін және сенсорларды қажет етеді, бұл түзету құнын, көлемін және салмағын арттырады.

Плано

Нөлдік күші бар түзету линзасы плано линза деп аталады. Бұл линзалар бір немесе екі көздің де сыну қатесін түзету қажет болмағанда қолданылады. Көру қабілеті жақсы кейбір адамдар көзілдірікті әдемілік үшін киеді немесе көздерінің сыртқы түрін өзгерту үшін әртүрлі контактілік линзаларды пайдаланады.

Линзаның оптикалық профилі

Түзетуші линзалар көптеген түрлі пішінде жасалуы мүмкін, бірақ ең көп тарағаны – офтальмологиялық немесе дөңгелек-құуыс (convex-concave) линза. Офтальмологиялық линзада алдыңғы және артқы беттердің екеуінің де оң радиусы болады, нәтижесінде оң/жинақтыратын (convergent) алдыңғы беті және теріс/таратушы (divergent) артқы беті пайда болады. Алдыңғы және артқы беттер арасындағы қисықтық айырмашылығы линзаның түзету күшіне әкеледі. Гиперметропия (алысқашалық) кезінде жинақтыратын линза қажет, сондықтан жинақтыратын алдыңғы бет таратушы артқы беттен басым болады. Миопия (қысқашалық) кезінде керісінше: таратушы артқы бет жинақтыратын алдыңғы беттен үлкен болады. Пресбиопияны (қарттыққа байланысты көрудің нашарлауын) түзету үшін линза немесе линзаның бөлігі адамның қашықтыққа арналған линзасына қарағанда көбірек жинақтыратын немесе аздап таратушы болуы керек. Базалық қисықты (әдетте офтальмологиялық линзаның алдыңғы бетінің пішіні бойынша анықталады) линзаның бүкіл бетіндегі ең жақсы оптикалық және эстетикалық сипаттамаларды алу үшін өзгертуге болады. Оптометристер осы себептердің кез келгені үшін түзету линзасын тағайындағанда нақты базалық қисықты таңдауға құқылы. Көптеген математикалық формулалар мен тәжірибелі клиникалық білім оптометристер мен линза дизайнерлеріне көпшілік үшін идеалды стандартты базалық қисықтарды анықтауға мүмкіндік берді. Нәтижесінде алдыңғы беттің қисығы көбірек стандартталған, ал адамның жеке рецептін анықтайтын сипаттамалар көбінесе линзаның артқы бетінің геометриясынан туындайды.

Екі және үш фокустық көзілдірік

Бифокальдық және трифокальдық линзалар бірнеше беттерден тұратын күрделі линза профилін құрайды. Негізгі линза әдеттегі офтальмологиялық линзадан жасалады. Осылайша, негізгі қисық линзаның негізгі бөлігінің алдыңғы бетін анықтайды, ал артқы беттің геометриясы қажетті қашықтыққа қол жеткізу үшін өзгертіледі. "Бифокаль" – линзаның алдыңғы бетінде орналасқан үшінші шар сегмент, ол қосымша сегмент деп аталады. Негізгі қисықтан тік және жинақталған, қосымша сегмент артқы бетпен бірігіп, адамның жақын көруін түзетеді. Ескі өндіріс әдістері жеке линзаны алдыңғы бетке біріктірген, бірақ қазіргі заманғы процестер линза материалының бір бөлігіне барлық геометрияны кесіп шығарады. Қосымша сегменттердің орналасуы, профилі және мөлшері әртүрлі, олар әдетте сегмент түрі деп аталады. "Сегмент түрінің" мысалдары: Flat top, Kryptok, Orthogon, Tillyer Executive және Ultex A. Трифокальдар үш түрлі қашықтықта адамның көруін түзететін линзаны алу үшін екі қосымша сегментке ие. Қосымша сегменттің оптикалық центрі линза бетінде орналасуы мүмкін, немесе линза бетіне жақын бос кеңістікте орналасуы мүмкін. Бифокаль сегментінің беткі профилі шар тәрізді болғанымен, ол көбінесе линзаның жалпы бетінің кішкентай бөлігінде болуы үшін тік жиектерге ие болады.

Прогрессивті линза

Прогрессивті қосылу линзасы (PAL, сонымен қатар сызықсыз немесе варифокалды линза деп те аталады) би/трифокалды линзалардағы сызықты жояды және оның профилі өте күрделі. PAL – үздіксіз өзгеретін параметрлік бет, ол бір сфералық беттің негізгі қисығынан басталып, екіншісінде аяқталады, ал қисықтық радиусы бір беттен екіншісіне өткел жасағанда үздіксіз түрде өзгереді. Бұл қисықтық өзгерісі линзаның әртүрлі бөліктерінен әртүрлі күшті беруге мүмкіндік береді.

Бағаналық қашықтық

Көздің алдыңғы бөлігі мен линзаның артқы беті арасындағы қашықтық – бұл ұшы арақашықтығы. ±4.00D-ден аспайтын күштіліктегі көзілдіріктерде, ұшы арақашықтығы көзілдіріктің тиімді күшін өзгерте алады. Ұшы арақашықтығы қысқа болса, көру өрісі кеңейеді, бірақ ол тым кішкентай болса, кірпіктер линзаның артқы жағына тиіп, линзаны ластанып, көзілдірік киюшіге ыңғайсыздық тудыруы мүмкін. Кәсіби көзілдірік стилісі көзілдірік киюшіге сәнді көзілдірік өлшемімен ұшы арақашықтығының дұрыс тепелділігін таңдауға көмектеседі, осылайша эстетикалық көрініс пен көру өрісіне қол жеткізеді. Көзілдіріктің орташа ұшы 12-14 мм құрайды. Контактілі линза тікелей көзге орналасқандықтан, оның ұшы арақашықтығы нөлге тең болады.

Қалқыма көрсеткіші

Ұлыбритания мен АҚШ-та сындыру индексі әдетте сары He d Fraunhofer сызығына қатысты көрсетіледі, оны әдетте nd деп қысқартады. Линза материалдары олардың сындыру индексі бойынша келесідей жіктеледі:
Қалыпты индекс: 1,48 ≤ nd < 1,54
Орташа индекс: 1,54 ≤ nd < 1,60
Жоғары индекс: 1,60 ≤ nd < 1,74
Өте жоғары индекс: 1,76 ≤ nd

Бұл – жалпы жіктеме. Nd мәні ≥ 1,60 болатын индекстер, көбінесе маркетингтік мақсаттар үшін, жоғары индекс деп аталуы мүмкін. Сол сияқты, Trivex және басқа да қалыпты/орташа индексті материалдар орта индекс деп аталуы мүмкін.

Жоғары индекстердің артықшылықтары

Жіңішке, кейде жеңіл линзалар (төменде қараңыз). CR 39 және шыны линзалардан жақсырақ ультракүлгін сәуледен қорғау.

Жоғары көрсеткіштердің кемшіліктері

Аббе санының төмендеуі, басқа нәрселермен қатар, хроматикалық аберрацияның күшеюіне алып келеді. Жарық өткізгіштігі нашарлайды және артқы және ішкі беттердегі шағылысу күшейеді (Френельдің шағылысу теңдеуін қараңыз), бұл антирефлекстік жабынның маңыздылығын арттырады. Өндірістік кемшіліктер оптикалық сапаға күштірек әсер етеді. Теориялық тұрғыдан алғанда, осьтен алшақтағанда оптикалық сапа нашарлайды (қисайған астигматизм қатесі). Бірақ іс жүзінде бұл нашарлауды байқау қиын – қазіргі кездегі көзәйнек жақтауларының өлшемдері пациент бұл аберрацияны байқауы үшін қажетті өлшемнен әлдеқайда кішіді, себебі аберрация линзаның оптикалық центрінен (осьтен тыс) біршама қашықтықта пайда болады.

Қуаттандыру қатесі

Қуат қатесі – көз линзаның әртүрлі нүктелерінен қарағанда линзаның оптикалық күшінің өзгеруі. Әдетте, ол оптикалық орталықта ең аз болады және линза шеттеріне қарай қарағанда күшейе түседі. Қуат қатесінің нақты мөлшері рецепт күшіне, сондай-ақ линза жасау кезінде ең жақсы сфералық немесе оптикалық тұрғыдан оңтайлы асфералық форма қолданылған-жоққа байланысты. Жалпы, ең жақсы сфералық линзалар көз қисықтығын 4-тен 7 диоптрия аралығында ұстауға тырысады.

Көздіктің әсерінен пайда болған көлбеу астигматизм

Көздің қарауы түзету линзасының оптикалық орталығынан ауысқанда, линза тудырған астигматизмнің шамасы артады. Әсіресе, негізгі қисығы толық шар пішіндес болмаған, күшті түзетуі бар сфералық линзаларда, мұндай арту шеткі көрудің қабылдануына айқын әсер етеді.

Қуат қателігін және линзаның әсерінен пайда болатын астигматизмді барынша азайту

Түзету күші артқан сайын, тіпті ең жақсы жасалған линзалар да пайдаланушыға байқалатын бұрмалануға ие болады. Бұл әсіресе линзалардың осьтен алшақ жатқан аймақтарын, көруге үлкен талап қоятын жұмыстар үшін пайдаланатын адамдарға әсер етеді. Линза қателіктеріне сезімтал адамдар үшін линзаның аберрациясын жоюдың ең жақсы жолы – контактты линзалар қолдану. Контактты линзалар барлық бұрмалауларды жояды, себебі линзалар көзбен бірге қозғалады. Контактты линзаларды есепке алмағанда, жақсы линза дизайнерінің көруді жақсарту үшін өзгерте алатын көптеген параметрлері жоқ. Индекстің қатеге тигізер әсері шамалы. Хроматикалық аберрация көбінесе линза шетінде «бұлыңғыр көріну» ретінде сезіледі және қуат қатесіне ұқсас әсер береді, бірақ бұл түстің өзгеруіне байланысты. Хроматикалық аберрацияны жақсартылған ABBE көрсеткіші бар материалдарды пайдалану арқылы жақсартуға болады. Линзаның әсерінен туындаған қуат қатесіне қарсы күресудің ең тиімді жолы – түзету линзасын ең жақсы шар пішіндегіге шектеу. Линза дизайнері Цчернинг эллипсіндегі Освальт қисығын пайдаланып, ең жақсы шар пішіндегі қисықты анықтайды. Бұл конструкция ең жоғары оптикалық сапаны және линзаға орналасуға ең аз сезімталдықты қамтамасыз етеді. Кейде косметикалық себептермен тегіс негізді қисық таңдалады. Асфералық немесе аторикалық дизайн, оңтайлы емес тегіс негізді қисықты пайдаланудан туындаған қателерді азайта алады. Олар шар пішіндегі ең жақсы линзаның оптикалық сапасымен теңесе алмайды, бірақ оңтайлы емес тегіс негізді қисықты пайдаланудан туындаған қателікті азайтады. Жақсарту, әсіресе күшті алысқа көру линзаларында айқын байқалады. Жоғары миопиясы бар (6D) адамдар үлкен линзалардың косметикалық артықшылықтарын сезуі мүмкін. Желкен рецепттерде ешқандай байқалатын артықшылық болмайды (2D). Тіпті жоғары рецепттерде де, кішкентай линзалары бар кейбір миопиялық рецепттерде ешқандай айырмашылық байқалмайды, себебі кейбір асфералық линзалардың орталық бөлігі жақсы көру және сәйкес келу үшін шар пішіндес болып жасалған. Іс жүзінде, зертханалар көбінесе алдын ала және дайын линзаларды тар қуат диапазондарында топтастырып, қорды азайтуға тырысады. Әрбір топтың рецептілеріне сәйкес келетін линзалардың қуаттары тұрақты негізді қисықпен бөліседі. Мысалы, 4.00D-ден 4.50D-ге дейінгі түзетулер бір топқа біріктіріліп, бірдей негізді қисық сипаттамаларын бөлісуге міндетті болуы мүмкін, бірақ шар пішіндес пішін 4.25D рецепті үшін ғана ең жақсы. Бұл жағдайда қате адам көзіне көрінбейді. Дегенмен, кейбір өндірушілер шығындарды азайту үшін қорды кеңірек диапазонға топтастыруы мүмкін, бұл диапазон ішіндегі және линзаның осьтен алшақ жатқан аймақтарын пайдаланатын пайдаланушылар үшін байқалатын қатеге әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, кейбір өндірушілер сәл тегіс қисыққа қарай бейімделуі мүмкін. Егер тек планға қарай шамалы ауытқу енгізілсе, ол косметикалық және оптикалық жағынан елеусіз болуы мүмкін. Негізді қисықты топтастырудан туындаған осы оптикалық деградациялар асфераларға да қатысты, себебі олардың пішіндері мақсатты түрде тегістеліп, содан кейін топтастырудағы орташа негізді қисық үшін қателікті азайту үшін асфераландырылады.

Линзаның қалыңдығын азайту

Линзаның қалыңдығын (және салмағын) жақсартудың ең үлкен әсері физикалық тұрғыдан кішкентай линзаларды ұстайтын жақтауды таңдау арқылы қол жеткізіледі. Бөлшек сауда орындарында қол жетімді ересектерге арналған ең кіші линза өлшемі шамамен құрайды. Ересектерге арналған бірнеше өлшемдер бар, олар сирек кездеседі, бірақ линза салмағын 50 мм өлшемдегі линзалардың салмағынан жартысына дейін азайтуға мүмкіндік береді. Линзаның алдыңғы және артқы беттеріндегі қисықтар идеалды түрде сфераның нақты радиусымен жасалады. Бұл радиус линза дизайнері рецепт және эстетикалық талаптарға сәйкес белгілейді. Кішкентай линзаны таңдау линза бетінде осы сфера бетінің азаятынын білдіреді, соның салдарынан линзаның жиегі (миопия) немесе ортасы (гиперметропия) жұқа болады. Жұқа жиек линзаға кіретін жарықтың мөлшерін азайтады, бұл ішкі шағылыстардың қосымша көзін азайтады. Миопияға арналған өте қалың линзалардың жиегінің жарылуын азайту үшін бейімделуі мүмкін. Қалың миопиялық линзалар көбінесе сымды жақтауларға орнатылмайды, себебі жұқа сым қалың линзаға қарама-қарсы келіп, оның қалыңдығын көзге анық көрсетеді. Индекс линзаның жұқаруын жақсарта алады, бірақ белгілі бір деңгейден кейін жақсарту тоқтатылады. Мысалы, егер индекс пен линза өлшемі ортасы мен жиегі арасындағы қалыңдық айырмашылығы 1 мм болса, онда индексті өзгерту қалыңдықты осы айырмашылықтың бір бөлігіне ғана жақсарта алады. Бұл асфералық дизайнды линзаларға да қатысты. Линзаның ең төменгі қалыңдығы да өзгертілуі мүмкін. FDA шардың құлау тесті (5/8 дюймдік 0,56 унциялық болат шар 50 дюйм биіктіктен тасталады) материалдардың ең төменгі қалыңдығын анықтайды. Шыны немесе CR 39 үшін 2,0 мм қажет, бірақ кейбір жаңа материалдар үшін 1,5 мм немесе тіпті 1,0 мм ең төменгі қалыңдық жеткілікті.

Салмағы

Материалдың тығыздығы, әдетте, линзаның қалыңдығы азайған сайын, сыну индексінің жоғарылауымен бірге артады. Линзаның пішінін сақтау үшін қажетті ең төменгі линза қалыңдығы да бар. Бұл факторлар нәтижесінде, бастапқысынан жеңіл емес, тек қана жұқа линза шығады. Сыну индексі жоғарырақ, бірақ тығыздығы төмен линза материалдары да бар, олар шынымен жеңіл линзаға әкелуі мүмкін. Мұндай материалдарды материалдық қасиеттер кестесінен табуға болады. Белгілі бір материал үшін салмақты ең көп жақсарту үшін көзілдірік доғасының линза өлшемін кішірейтеді. Түзету линзаларының салмағы мен қалыңдығын азайтудың шамамен маңыздылығы ретімен келесідей: кішкентай линзалары бар көзілдірік доғасын таңдаңыз; яғни, линзаның кез келген бұрышындағы ең ұзын өлшем мүмкіндігінше қысқа болуы керек. Бұл ең үлкен артықшылықты береді. Оқушының қарайысы линзаның ортасында орналасқан доғаны таңдаңыз. Мүмкіндігінше дөңгелек линзаны таңдаңыз. Бұлар басқа пішіндерге қарағанда сирек кездеседі. Материалдың сыну индексін, мүмкіндігінше, құнына қарай жоғарырақ таңдаңыз. Жоғарыда аталған талаптарды орындау әрқашан мүмкін болмайды, себебі мұндай доғалар сирек кездеседі және көрінісі әдемі болуы керек. Дегенмен, егер мұндай қажеттік туындаса және мүмкіндік болса, осы негізгі факторларды ескеру қажет.

Беттің қисылуы және әлеуметтік қорлау

Жоғары діоптриялы жақын не алысқа көретін адамдарға арналған көзілдірік, көзге және көзілдіріктен көрінетін бет ерекшеліктерінің көрінетін мөлшеріне байланысты, басқа адамдардың көзімен олардың бетінің бұрмалануына себеп болады. Өте жоғары жақындық дағдысы бар адамдарда көздер кішкентай болып, бетке енгендей көрінеді, ал линза арқылы бас сүйегінің бүйірлері көрінуі мүмкін. Бұл киген адамға көздеріне қарағанда өте үлкен немесе тоқпақ басқа ие болғандай сезім тудырады. Ал, өте жоғары алыстық дағдысы бар адамдарда көздер бетте тым үлкен болып көрінеді, бұл киген адамның басын кішкентай етіп көрсетеді. Екі жағдай да кейбір бет бұрмалауларына байланысты әлеуметтік ұятқа алып келуі мүмкін. Бұл көзілдірік киген адамның өзіне сенімсіздігіне және достасу мен қарым-қатынас орнатуда қиындықтарға соқтыруы мүмкін. Көзілдірігінің күші өте жоғары адамдар контактты линзалардың арқасында әлеуметтік жағдайы жақсаруы мүмкін, себебі бұл бұрмалаулар азайтылады және олардың сыртқы түрі басқаларға қалыпты көрінеді. Асфералық/аторикалық көзілдірік дизайны да кейбір бұрыштардан қарағанда көздің кішірейіп немесе үлкейіп көрінуін азайтуға көмектеседі.