Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көздің шыны денесін алып тастау операциясы
Surgery to remove vitreous humor from the eye
Витректомия – көздің шыны денесінің бір бөлігін немесе толығымен алып тастауға жасалатын операция. Алдыңғы витректомия көздің алдыңғы құрылымдарынан шыны дененің шағын бөліктерін алып тастауды білдіреді, көбінесе бұл шыны дене көз ішілік линзаға немесе басқа құрылымдарға жабысқан кезде қажет болады. Pars plana витректомиясы – көздің терең бөлігінде жасалатын операциялардың жиынтығын қамтитын жалпы термин, олардың барлығы көздің ішкі мөлдір желесі – шыны дененің бір бөлігін немесе толығымен алып тастаумен байланысты. Ежелгі заманнан бастап, кейбір хирургтар қарапайым витректомия жасаған. Мысалы, голланд хирург Антон Нак (1650–1692) қабынып қалған көзі бар жас адамнан шыны денені сору арқылы алып тастағанын мәлімдеген. Бостонда Джон Коллинз Уоррен (1778–1856) бұрыш жабылу глаукомасы үшін қарапайым, шектеулі витректомия жасаған.
Vitrectomy is a surgery to remove some or all of the vitreous humor from the eye. Anterior vitrectomy entails removing small portions of the vitreous humor from the front structures of the eye—often because these are tangled in an intraocular lens or other structures. Pars plana vitrectomy is a general term for a group of operations accomplished in the deeper part of the eye, all of which involve removing some or all of the vitreous humor—the eye's clear internal jelly. Even before the modern era, some surgeons performed crude vitrectomies. For instance, Dutch surgeon Anton Nuck (1650–1692) claimed to have removed vitreous by suction in a young man with an inflamed eye. In Boston, John Collins Warren (1778–1856) performed a crude limited vitrectomy for angle closure glaucoma.
Витректомия үшін анестезия
Витректомияға арналған анестезияның түрлері – жалпы анестезия, жергілікті анестезия, беткі анестезия және көз ішіне лидокаин құю. Әрбір анестезия техникасының өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар, ал анестезияны таңдау хирург пен науқастың пікірі, аурудың сипаты және қосымша хирургиялық қадамдардың қажеттілігі сияқты түрлі факторларға байланысты болады.
Options for anesthesia for vitrectomy are general anaesthesia, local anesthesia, topical anesthesia and intracameral lidocaine irrigation. Each anesthesia technique has its advantages and disadvantages, and the selection of anesthesia will depend on various factors including the surgeon's and patient's choice, disease and additional surgical steps required.
Парс планалық витректомия
Витректомия 1969 жылдың соңы мен 1970 жылдың басында Роберт Махемер және Томас М. Аберг аға жасаған. Витректомияның бастапқы мақсаты көбінесе қанды болатын бұлтты шыны тәрізді денеден құтылу болды. Осы алғашқы операциялардың сәттілігі бұлттылықты жою, сондай-ақ көздің жарыққа сезімтал қабығы – торлы қабықшадан – жарақатты тінді алып тастау (мембранектомия), көзге енгізілген материалдарға (мысалы, газдар немесе сұйық силикон) торлы қабықшаны қайта жабысу үшін орын жасау және склералық нығыздау сияқты басқа хирургиялық қадамдардың тиімділігін арттыруға әкелді. 1970-1980 жылдары хирург және инженер Стив Чарльз жаңа құралдар мен хирургиялық стратегияларды дамытуға жетекшілік етті. Соңғы жетістіктерге көзге қолдануға арналған кішірек және жетілдірілген құралдар, операция кезінде әртүрлі дәрілерді енгізу арқылы торыққан торлы қабықшаны дұрыс орнына келтіру және тінді алып тастау үшін тіндік қабаттардың орналасқан жерін белгілеу, сондай-ақ жарақатты тіндердің пайда болуынан ұзақ мерзімді қорғау кіреді. Витректомияны емдеу үшін бірнеше технологиялар мен жүйелер бар.
Vitrectomy was originated by Robert Machemer with contributions from Thomas M. Aaberg Sr in late 1969 and early 1970. The original purpose of vitrectomy was to remove clouded vitreous humor—usually containing blood. The success of these first procedures led to the development of techniques and instruments to remove clouding and also to peel scar tissue off the light sensitive lining of the eye—the retina—membranectomy, to provide space for materials injected in the eye to reattach the retina such as gases or liquid silicone, and to increase the efficacy of other surgical steps such as scleral buckle. The development of new instruments and surgical strategies through the 1970s and 1980s was spearheaded by surgeon and engineer Steve Charles. More recent advances have included smaller and more refined instruments for use in the eye, the injection of various medications at the time of surgery to manipulate a detached retina into its proper position and mark the location of tissue layers to allow their removal, and for long term protection against scar tissue formation. Several technologies and systems exist to treat vitrectomy.
Асқынулар
Витректомиялық операциядан кейін туындауы мүмкін бірнеше асқыну бар. Катаракта – ең көп кездесетін асқыну. Көптеген науқастарда операциядан кейінгі алғашқы бірнеше жыл ішінде катаракта дамиды. Витректомиядан кейінгі катаракта операциясының пайдасы мен қауіптерін бағалайтын бақыланатын зерттеулер жарияланбағандықтан, офтальмологтар пациенттерге катаракта операциясы туралы кеңес берерде нақты деректерге сүйене алмайды. Басқа да жиі кездесетін асқынуларға жоғары көз ішілік қысым, көзде қан кету және торлы қабықтың ісінуі (көздің артқы бөлігіндегі ісік) жатады. Көп жағдайда торлы қабықтың ісінуін рецептсіз дәрілермен бақылауға болады. Ауыр жағдайларда бұл ісінуді көз ішіне инъекция жасау арқылы емдеуге болады. Витректомиядан кейін болатын ауыр асқынулар – эндофтальмит (көздің ішкі сұйықтығының қабынуы) немесе супрахориоидальдық қан кету (көздің хориоид қабатының үстіндегі қан кету). Бұл асқынулардың көрсеткіші 0,5%-дан кем деп хабарланған. Соңында, витректомия көбінесе торлы қабықтың жарылуын емдеу үшін жасалса да, кейіннен торлы қабық жарылуы да мүмкін асқыну болып табылады. Торлы қабықтың жарылу көрсеткіші 5%-дан кем деп хабарланған.
There are a few complications that can result from vitrectomy surgery. Cataract is the most frequent complication. Many patients will develop a cataract within the first few years after surgery. Because there have been no published controlled trials evaluating the benefits and risks stemming from post vitrectomy cataract surgery, ophthalmologists have no clear evidence to rely upon when counseling patients about cataract surgery. Other common complications include high intraocular pressure, bleeding in the eye, and retinal edema, swelling in the back of the eye. In most cases, the retinal edema can be managed with over the counter medication. In severe cases, this swelling can be treated with intra ocular injections. More severe complications after a vitrectomy are endophthalmitis (inflammation of the fluids in the eye) or suprachoroidal hemorrhage (bleeding above the choroidal layer of the eye). Rates of these complications have been reported to be less than 0.5%. Lastly, although vitrectomy surgery is often done to correct retinal detachments, a subsequent retinal detachment is a possible complication as well. Rates of retinal detachment have been reported to be less than 5%.
Қайтару
Пациенттер көздің беті жазылуы үшін бірнеше апта немесе одан да ұзақ уақыт бойы көз тамшыларын пайдаланады. Кейде бірнеше апта бойы ауыр зат көтеруден аулақ болу қажет. Көздің ішінде газ көпіршігі орналастырылуы мүмкін, ол торлық қабықты өз орнында ұстап тұруға көмектеседі. Егер газ көпіршігі қолданылса, кейде нақты бас позициясын (позаны) сақтау қажет болуы мүмкін, мысалы, бетімен төмен қарап жату немесе оң немесе сол жаққа бұрылып ұйықтау. Газ көпіршігі уақыт өте келе сіңіп кетеді, бірақ бұл бірнеше аптаға созылады. Газ көпіршігі толық сіңбегенше ұшудан аулақ болу керек. Операциядан кейін бастапқы жағдайға оралу, қан кету немесе инфекция сияқты проблемалар қосымша емдеуді талап етуі мүмкін, немесе соқырлыққа алып келуі мүмкін. Егер пациент операциядан кейін бетін төмен қаратып ұстауға мәжбүр болса, қалпына келтіру процесін жеңілдету үшін витректомиялық қолдау жүйесін жалға алуға болады. Мұндай құралдар бес күннен үш аптаға дейін қолданылуы мүмкін. Кохрейн шолуында бір зерттеуде, идиопатиялық макуляр тесігі үшін операция жасалған көздердің шамамен жартысына екі жыл ішінде катаракта операциясы қажет болды, ал 20 көздің біреуінде торлық қабық ажырылуы анықталды.
Patients use eye drops for several weeks, or longer, to allow the surface of the eye to heal. In some cases, heavy lifting is avoided for a few weeks. A gas bubble may be placed inside the eye, to keep the retina in place. If a gas bubble is used, sometimes a certain head positioning (posturing) has to be maintained, such as face down or sleeping on the right or left side. The gas bubble will dissolve over time, but this takes several weeks. Flying should be avoided while the gas bubble is still present. Problems such as return of the original condition, bleeding, or infection from the surgery may require additional treatment or can result in blindness. In the event that the patient would need to remain face down after surgery, a vitrectomy support system can be rented, to help aid during the recovery time. This particular equipment may be used for as little as five days to as long as three weeks. A Cochrane review found that in one study, cataract surgery was needed within two years for about half of the eyes operated on for idiopathic macular hole, and retinal detachment was found in about one in 20 eyes.
Нәтиже
Витректомиядан кейін көру қабілетінің қалпына келуі хирургиялық араласу қажеттігін тудырған бастапқы жағдайға байланысты. Бұл пациенттің жасына және операцияға дейінгі көру өткірлігіне де байланысты. Мысалы, егер көз сау болса, бірақ қанға толы болса, витректомия 20/20 көруді қалпына келтіруге мүмкіндік береді. Бірақ, егер пациентте торша қатарынан бірнеше рет бөлінген болса, соңғы көру қабілеті қауіпсіз жүруге (амуляторлық көру) немесе одан да нашар болуы мүмкін. Торшаның бөлінуі кезінде маңызды мәселелер – торшаның қанша уақыт бөлінгендігі және оның қай бөлігі зардап шеккендігі. Мысалы, егер ретинаның макуласы да бөлініп кетсе, нәтижелер макула әлі де жабысқан кездегіден нашар болуы мүмкін. Сонымен қатар, бөліну мен қайта жабысу арасындағы уақыттың ұзақтығы соғұрлым көп болса, нәтижелер де нашар болады. Кейбір офтальмологтар пациентте макулаға әсер ететін торшаның бөлінуі болса және ол 6 айдан асса, онда витректомия тиімді болмайды деп санайды. Дегенмен, жақындағы зерттеулер мұндай пациенттерде де көру қабілетінің жақсаруы мүмкін екенін көрсетті. Торшаның бөлінуімен күресетін әрбір пациентте нәтижелердің өте әртүрлі болуын ескере отырып, көз дәрігеріне мүмкіндігінше ертерек қаралу өте маңызды. Кохрейн шолуында витректомия макуляр тесігі бар пациенттерде көру өткірлігін 1,5 есеге жақсартатыны анықталды. Витректомия жасалған пациенттерде макуляр тесік 76% жабылған, ал бақылаудағы пациенттерде бұл көрсеткіш 11% құрады.
The return of eyesight after vitrectomy depends on the underlying condition which prompted the need for surgery. It also depends on patient age and their visual acuity before surgery. For example, if the eye is healthy, but filled with blood, then vitrectomy can result in return of 20/20 eyesight. With more serious problems, such as a retina which has detached several times, final sight may be only sufficient to safely walk (ambulatory vision) or less. With a retinal detachment, some very important considerations are how long the retina has been detached, and what part of the retina was detached. For example, if the macula of the retina comes off too, outcomes might not be as good as they would if the macula was still attached. Also, the longer the time between the detachment and the reattachment, the worse the outcomes. Some ophthalmologists believe that if a patient has a retinal detachment that involves the macula and it has been longer than 6 months, then a vitrectomy for that patient is unlikely to help. However, recent studies have shown that visual improvement might still be found in these patients. Given the high variability between outcomes for different patients with retinal detachments, it is very important to be examined by an ophthalmologist as soon as possible. A Cochrane review found vitrectomy for patients with idiopatic macular hole improved visual acuity by about 1.5 lines on an acuity chart. Macular hole closure was 76% in those treated with vitrectomy compared to 11% in those observed.