Байрон Нельсон: Гольф шеберінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Джон Байрон Нельсон (John Byron Nelson, 4 ақпан 1912 – 26 қыркүйек 2006) – 1935-1946 жылдар аралығында кәсіби гольф ойыншысы болған американдық спортшы. Ол барлық уақыттағы ең ұлы гольфшілердің бірі саналады. Нельсон және сол дәуірдегі тағы екі көрнекті чемпион – Бен Хоган мен Сэм Снид 1912 жылы жеті айдың ішінде дүниеге келген. Ол өте қысқа карьерасында көптеген турнирлерде жеңіске жеткенімен, бүгінде 1945 жылы қатарынан 11 турнирді және барлығы 18 турнирді жеңгені үшін еске алынады. 34 жасында ол фермерлік шаруашылықпен айналысу үшін ресми түрде зейнетке шықты, кейіннен комментатор болып жұмыс істеді және өзінің есімімен аталатын Байрон Нельсон Классикасын құрды – бұл PGA Tour турнирінің кәсіби гольфшіге арналған алғашқы шарасы. Бұрынғы Мастерс чемпионы ретінде ол жыл сайынғы турнирде ойнауын жалғастырды, 1947 мен 1955 жылдар аралығында алты рет үздік ондыққа кірді және 1965 жылы 15-орынды иеленді. 1974 жылы Нельсон АҚШ Гольф Ассоциациясының ең жоғары наградасы – Боб Джонс сыйлығын алды, ол гольф спортындағы көрнекті спорттық мінез-құлқы үшін беріледі. 1997 жылы ол PGA Tour өмірлік жетістіктері үшін алғашқы марапатталғандардың екіншісі болды. 1994 жылы Американың гольф алаңдарын күтушілер қауымдастығынан "Олд Том Моррис" сыйлығын алды, бұл ұйымның ең жоғары наградасы. Нельсон 2006 жылы Конгресс Алтын медалімен марапатталды.

Ерте өмір

Байрон Нельсон Техас штатының Уашачи қаласының жанында дүниеге келді. Оның ата-анасы – Мадж Аллен Нельсон (1893-1992) және Джон Байрон Нельсон кіші (1889-1965) – оған ұзақ өмір сүруде ғана емес, діни сенімде де үлгі көрсетті. Мадж баптист дінінде өскен, 18 жасында Мәсіх шіркеуінде крещение рәсімінен өтті, ал Джон Байрон кіші, пресвитериан дінінде тәрбиеленген, Маджбен танысқаннан кейін көп ұзамай Мәсіх шіркеуінде крещение алды. Байрон Нельсон ағасы Роанок Мәсіх шіркеуінде пресвитер болып қызмет етті, ал кіші Байрон Нельсон сол қауымның адал мүшесі болды, тіпті ол әйгілі болғаннан кейін де кейде шіркеуді тазалауға көмектесетін. 1989 жылдан 2000 жылға дейін ол Роаноктағы Хиллтоп шіркеуінің мүшесі болды, содан кейін Техас штатының Солтүстік Ричленд Хиллс қаласындағы Ричленд Хиллз шіркеуіне өтті. Нельсон 11 жасқа толғанда, отбасы Форт-Уортқа көшіп келді, онда ол тиф ауруынан ажалға сырғып, денесінің жартысын жоғалтты, сонымен қатар бала тудыру мүмкіндігінен айырылды. 12 жасында крещение алғаннан кейін көп ұзамай ол Глен Гарден кантри клубында кади (гольфшілерге көмектесетін адам) болып жұмыс істеді. Sports Illustrated журналындағы Нельсон туралы мақалада бастапқыда кадилерге клубта ойнауға рұқсат берілмегендігі айтылған: "[Ол] көбінесе қараңғыда жаттығу жасаған, тесікке ақ матасын жауып, қараңғыда табуға тырысқан". Кейін клуб саясатын өзгертіп, кадилер арасында турнир өткізді, онда 14 жасар Нельсон 9 лункадан кейін плей-оффта болашақ гольф жұлдызы Бен Хоганды бір соққымен жеңді. 1934 жылы Нельсон Арканзас штатының Тексаркана қаласында гольф оқытушысы болып жұмыс істегенде болашақ әйелі Луиза Шофнермен танысты, олар 50 жыл бірге өмір сүрді, ол 1985 жылы екі ауыр инсульттан кейін қайтыс болды. Нельсонның алғашқы маңызды жеңісі 1935 жылы Нью-Джерси штатының ашық чемпионатында болды. Ол келесі жылы Metropolitan Open турнирінде де жеңіске жетті. Ол осы турнирде "қалтасында 5 доллар болғанда" жеңіп шықты. 1937 жылы Нельсон Пенсильвания штатының Рединг қаласындағы Рединг кантри клубында бас гольф оқытушысы болып жұмысқа орналасты және 1940 жылға дейін сол жерде жұмыс істеді, содан кейін Огайо штатының Толедо қаласындағы Инвернесс клубында бас оқытушы болып жұмысқа өтті. Нельсон тағы төрт ірі турнирде жеңіске жетті: 1939 жылы АҚШ ашық чемпионаты, 1940 және 1945 жылдары PGA чемпионаты және 1942 жылы екінші Мастерс турнирі.

Born near Waxahachie, Texas, Byron Nelson was the son of Madge Allen Nelson (1893 1992) and John Byron Nelson Sr. (1889 1965). His parents set a precedent for him not only in their long lives — Madge Nelson lived to age 98, and her husband to age 77 — but also in their religious commitment. Madge, who had grown up Baptist, was baptized in the Church of Christ at age 18, and John Byron Sr., raised Presbyterian, was baptized in the Church of Christ soon after meeting Madge. The senior Byron Nelson went on to serve as an elder in the Roanoke Church of Christ, and the younger Byron Nelson was a committed member of that congregation, even performing janitorial services there from time to time long after he became famous. He placed his membership at the Hilltop Church of Christ in Roanoke from 1989 until 2000, when he moved his membership to the Richland Hills Church of Christ in North Richland Hills, Texas. When Nelson was 11 years old, the family moved to Fort Worth, where he barely survived typhoid fever after losing nearly half his body weight to the disease, which also left him unable to sire children. Soon after his baptism at age 12, he started caddying at Glen Garden Country Club. An article on Nelson in Sports Illustrated noted that initially caddies were not permitted to play at the club: "[H]e would often practice in the dark, putting his white handkerchief over the hole so he could find it in the darkness." The club later changed its policy and sponsored a caddie tournament, where a 14 year old Nelson beat fellow caddie and future golf great Ben Hogan by a single stroke after a nine hole playoff. In 1934, Nelson was working as a golf pro in Texarkana, Arkansas, when he met his future wife Louise Shofner, to whom he was married for 50 years before she died in 1985 after two severe strokes. Nelson's first significant victory was in 1935 at the New Jersey State Open. He followed this up with a win at the Metropolitan Open the following year. He reportedly won this tournament with "$5 in my pocket". In 1937, Nelson was hired as the head professional at the Reading Country Club in Reading, Pennsylvania, and worked there until 1940, when he took a new job as head pro at the Inverness Club in Toledo, Ohio. Nelson won four more majors, the U. S. Open in 1939, the PGA Championship in 1940 and 1945, and a second Masters in 1942.

Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары

Нельсонның қаны қалыптыдан төрт есе баяурақ қатты, бұл оның Екінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметке қабылдануына кедерес келтірді. Кейде оның гемофилиясы бар деген қате хабар тарады. Соғыс жылдары Нельсон ел бойынша жүздеген гольф көрмелерін өткізіп, қайырымдылыққа ақша жинады, көбінесе әскери қызметтен босатылған Гарольд "Джуг" Макспаденмен бірге ойнады. Нельсон 1939 жылы Вардон кубогын жеңіп алды. Екі рекорд те әлі де бұзылмаған. Нельсонның 11 жеңісі наурыз айында Майамидегі халықаралық төрт допты турнирімен басталды, онда ол Джаг Макспаденмен жұптасты. Содан кейін ол 10 жеке турнирде жеңіске жетті, тамыздағы Канада ашық чемпионатында төртінші орынды иеленді. Осы кезеңде ол 1945 жылғы PGA чемпионатында жеңіске жетті, ол сол жылғы жалғыз маңызды чемпионат болды. Бұл жыл PGA туры бойынша ең табысты ойыншының жылы ретінде танылды, себебі Арнольд Палмер былай деді: «Менің ойымша, ешкім Байронның бір жылда қатарынан 11 турнир жеңген жетістігін қайталай алмайды». Жақында ғана Тайгер Вудс та сол жылды «спорт тарихындағы ұлы жылдардың бірі» деп атады. 1945 жылғы PGA чемпионаты: Жим Тернесаға қарсы өткен 36 лункалық жартылай финалда Нельсон бес лунка қалғанда төрт лункадан қалып қойды. Ол соңғы лункаларды бір бүркіт және төрт құспен аяқтады, бұл оған жеңіс сыйлады; Тернеса сол лункаларда бір құс және төрт пар ойлады; Нельсон келесі күні титул жеңіп алды.

Зейнеткерлік

Нельсон 34 жасында салыстырмалы түрде ерте ресми түрде зейнеткерлікке шығып, Техас штатының Роанок қаласында ранчо сатып алып, фермерлікпен айналысты. Кейіннен Нельсон 1960 және 1970 жылдары телеарнада гольфтен комментарийлер берді.

Байрон Нельсон классикалық

1968 жылдан бастап Нельсон Байрон Нельсон гольф классикасына өз атын берді және оны қолдады; бұл кәсіби гольфшының атымен аталатын тұрақты өткізілетін алғашқы PGA Tour турнирі болды; бұрын бұл турнир Даллас Ашық деп өткізілген.

Карьерасының соңғы кезеңіндегі жарыстар, жеңімпаздар

Бұрынғы Мастерс чемпионы болғандықтан, ол сол жылдық турнирде ойнауын жалғастырды, 1947 мен 1955 жылдар аралығында алты рет үздік ондыққа кірді, ал 1965 жылы 53 жасында 15-орынға дейін көтерілді.

Тренер және ұстаз

Нельсон 1950-1970 жылдар аралығында жаттықтырып, тәлімгерлік еткен дамып келе жатқан гольф таланттарының арасында Дүниежүзілік гольф даңқы залының мүшелері Кен Вентури және Том Уотсон, сондай-ақ 1965 жылы NCAA титулын және бір PGA Tour турнирін жеңіп алған Марти Флекман, және үстем әуесқой Харви Уорд болды.

Өлім және мұра

Нельсон 2006 жылдың 26 қыркүйегінде қайтыс болды. Отбасы досының айтуынша, Нельсон түскі уақытта Техас штатының Роанок қаласындағы үйінде қайтыс болған. Оның артында 20 жылға жуық әйелі Пегги, қарындасы Маргарет Эллен Шерман (1920 – 2007) және ағасы Чарльз (1926 – 2018) қалды, ол Абилин Христиан Университетінің профессор-эмиритусы және Байрон Нельсонның сенімді адамы мен демеушісі болған. Нельсон екінші әйелі, бұрынғы Пегги (Макдональд) Симмонспен Огайо штатының Толедо қаласында танысқан.

Нельсонды жиі "Лорд Байрон" деп атаған, бұл атау сол аттас ағылшын ақынының есімімен байланысты, оның әдепті мінез-құлқына деген құрметті білдіреді. Бұл лақапты Атланта қаласының спорт журналисі О. Б. Килер берген. Көптеген некрологтарында осы беделіне сілтеме жасалған. Нельсон теледидарда гольф комментаторы ретінде бірнеше жыл сәтті жұмыс істеді. Ол эфирге шығарған есімді оқиғалардың бірі – 1966 жылғы АҚШ Ашық чемпионаты. Нельсон Арнольд Палмердің соңғы тоғыз лункада Билли Касперге басымдық жіберіп алғандағы пікірлерін айтқан: "Бірнеше лунка бұрын, бәрі бұл чемпионат аяқталды деп ойлады. Гольф – әлемдегі ең таңғажайып ойын". 1974 жылғы АҚШ Ашық чемпионатында Нельсон Уотсонмен алғаш рет кездесіп, екеуі Уотсонның соңғы раундта үлкен басымдығын жоғалтқаннан кейін жақындасты. Golf Digest журналы 2000 жылы Нельсонды барлық уақыттағы ең үздік гольфшілердің бесіншісі деп санайды. Бұл тізімде Джек Никлаус бірінші орында, Нельсонның көп жылдық қарсыластары Бен Хоган мен Сэм Снид тиісінше екінші және үшінші орындарда, ал Бобби Джонс төртінші орында тұрды. 2009 жылы Sports Illustrated журналы оны барлық уақыттағы ең үздік гольфшілер тізімінде жетінші орынға қойды, Никлаус, Тайгер Вудс, Джонс, Хоган, Снид және Арнольд Палмерден кейін. "Iron Byron" электромеханикалық машинасы немесе роботы, Battelle Memorial Institute және True Temper Sports компаниялары жасаған және АҚШ Гольф Ассоциациясы мен гольф өндірушілері стандарттарға сәйкестігін тексеру үшін қолданған, Нельсонның құрметіне аталды, оның соққысының тұрақтылығын еске салады. Джек Никлаус 1978 жылы жарық көрген "Фейрвейде және одан тыс" кітабында Нельсонды өзі көрген ең тура гольфші деп жазды. Екеуі бәсекелес ретінде ешқашан ойнаған емес (Мастерс турниесінен басқа; Никлаус 1965 жылы жеңіске жетті, ал Нельсон 15-ші орынды бөлісті), бірақ 14 жасар Никлаус 1954 жылғы АҚШ-тың жасөспірімдер чемпионатында көпшілік арасында болды, ол кезде Нельсон гольф соққыларын көрсетіп берді.

Өлімнен кейінгі марапаттар

Техас штатының Роанок қаласынан өтетін 114 мемлекеттік тас жолы Нельсонның тұрған жерінің құрметіне Байрон Нельсон бульвары деп аталды; ол тұрған көше жақында 1945 жылғы рекордының құрметіне Eleven Straight Lane деп өзгертілді. Техастың Ирвинг қаласында, жыл сайын HP Байрон Нельсон Чемпионаты өткізілетін Four Seasons Resort and Club-қа жақын орналасқан көше Байрон Нельсон Лейні деп аталды. Техас штатының Саутхлэйк қаласында Байрон Нельсон Парквейі, сондай-ақ Техас штатының Мак-Аллен қаласындағы тұрғын үй ауданындағы бір көше оның құрметіне аталды. 2006 жылдың 29 қыркүйегінде АҚШ Сенаты 602 нөміріндегі Сенат қаулысын мақұлдады, ол Байрон Нельсонға Конгресс Алтын медалін табыстады – бұл АҚШ үкіметінің заң шығару тармағының ең жоғары наградасы. Қаулыда мырза Нельсонның "гольф ойынына ойыншы, оқытушы және комментатор ретінде қосқан маңызды үлесі" айтылған. Өкіл Майкл К. Берджесс (R TX) қаулыны демеледі, ол алғаш рет 2006 жылдың 8 наурызында, Нельсон қайтыс болғанға дейін ұсынылған. 2007 жылдың 27 маусымында Байрон Нельсонның әйелі Пегги Нельсонға медаль табыс етілді. 2007 жылдың 23 сәуірінде Солтүстік-Батыс тәуелсіз мектеп округі екінші орта мектебін Байрон Нельсон атындағы орта мектеп деп атады. Бұл Байрон Нельсонның құрметіне аталған алғашқы орта мектеп және ол 2009 жылдың күзінде ашылды. Мектеп Нельсонның туған қаласы Роанокқа жақын, Техас штатының Трофи Клубында орналасқан. Суретші Челле Адамс Байрон Нельсонның екі портретін салған, олар мектеп аудиториясында ілінген. Orange County Choppers оның құрметіне үш мотоцикл жасады, олар аукционға қойылды.