Кіріспе
Персиялық ғалым және дәрігер Әли ибн Саһл Раббан әл Табари (علی ابن سهل ربن طبری; шамамен 838 – 870 жылдары; сондай-ақ 810–855 немесе 808–864, тіпті 783–858 жылдары мұсылман ғалымы, дәрігер және психолог, ол медицинаның алғашқы ислам энциклопедиясының бірін – "Firdaws al Hikmah" ("Ғылым жұмағы") атты еңбекті жазды. Әли ибн Саһл сирия және грек тілдерінде сөйледі, бұл ортағасырлық Еуропа жоғалтқан және мұқият каллиграфиямен жазылған ежелгі дәуір медициналық дәстүрінің екі көзі еді. Оның ең белгілі шәкірті – дәрігер және алхимик Әбу Бәкір әл-Рази (шамамен 865–925). Әл-Табари медицина бойынша алғашқы энциклопедиялық еңбек жазды. Ол 70 жылдан астам өмір сүрді және сол заманғы маңызды тұлғалармен, мысалы, мұсылман халифаларымен, билеушілермен және көрнекті ғалымдармен байланыс жасады. Әл-Табари отбасының діни тарихы мен діни еңбектерінің арқасында ең көп дау тудырған ғалымдардың бірі болды. Ол алғаш рет өкпе туберкулезінің жұқпалы екенін анықтады. Ұғымдық ғылымдардан өзге, христиандықтан исламға ауысқан ол дінаралық пікір таластарына да қатысты, бұрынғы дінін сынаған екі еңбек жазды: "Аль-Радд ´ала л-Насара" ("Христиандарға қарсы жолдандыру") және "Китаб аль-дин ва л-даула" ("Дін және мемлекет кітабы"), екеуі де 2016 жылы Brill баспасында бір кітапта жарық көрді – "ʿAlī al Ṭabarī-дің polemical еңбектері".
Ali ibn Sahl Rabban al Tabari (علی ابن سهل ربن طبری ; c. 838 – c. 870 CE; also given as 810–855 or 808–864 also 783–858 Muslim scholar, physician and psychologist, who produced one of the first Islamic encyclopedia of medicine titled Firdaws al Hikmah ("Paradise of Wisdom"). Ali ibn Sahl spoke Syriac and Greek, the two sources of the medical tradition of Antiquity which had been lost by medieval Europe, and transcribed in meticulous calligraphy. His most famous student was the physician and alchemist Abu Bakr al Razi (c. 865–925). Al Tabari wrote the first encyclopedic work on medicine. He lived for over 70 years and interacted with important figures of the time, such as Muslim caliphs, governors, and eminent scholars. Because of his family's religious history, as well as his religious work, al Tabarī was one of the most controversial scholars. He first discovered that pulmonary tuberculosis is contagious. Outside the rational sciences, as a convert from Christianity to Islam he was also involved in interreligious polemics, writing two works critical of his former religion, al Radd ´alā l Nasārā (The Refutation of the Christians) and Kitāb al dīn wa l dawla (The Book of Religion and Empire), both of which having been published by Brill in 2016 in a single book, The Polemical Works of ʿAlī al Ṭabarī.
Өмір
Әли Табарстан Амолының парсы немесе сириялық отбасынан шыққан (сондықтан әл-Табари – "Табарстаннан"). Хосейн Наср оның зороастризмнен исламға ауысқанын айтады. Оның әкесі Сахл ибн Бишр мемлекеттік қызметкер, жоғары білімді және сириялық қауымдастығының беделді мүшесі болған. Аббасид халифасы әл-Мутасим (833–842) оны сарай қызметіне қабылдады, ол әл-Мутавоккил (847–861) тұсында да жалғасты. Әли ибн Сахл сирия және грек тілдерін еркін меңгерген, ежелгі медицина дәстүрінің екі негізгі көзі, сонымен қатар көркем каллиграфияда да шебер болған.
Мұра
2013 жылы Мазандаран медицина ғылымдары университетінде әл-Табари ескерткіші ашылды.