Кіріспе

Америка ақыны (1923–1997)

Присцилла Дениз Левертов (24 қазан 1923 – 20 желтоқсан 1997) – Ұлыбританияда туып, америкалық азаматтыққа өткен ақын. Ол "Қара тау ақындарының" және Вьетнам соғысының саяси ахуалының күшті ықпалында болды, осы тақырыпты "Шаңның азаттығы" атты өлеңдер жинағында зерттеді. Ол поэзия саласындағы Ланнан әдеби сыйлығының иегері атанды.

Ерте өмір және әсері

Левертов Эссекс штатының Ильфорд қаласында туып өскен. Оның анасы Беатрис Аделаида (қыздығы Спунер Джонс) Левертофф Солтүстік Уэльстегі шағын кеншілер ауылынан шыққан. Оның әкесі Пол Левертофф Лейпциг университетінде оқытушы болған және Ресей хасидтік еврейі болғандықтан Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ұлты бойынша "жау шетелдігі" деп танылып, үй қамауында ұсталған. Ол Ұлыбританияға эмиграциялап, христиан дініне кіргеннен кейін англикан дін қызметкері болды. Ол еврей ауданында уағыздауға ниеттенгенін дұрыс түсінбей, Шығыс Лондондағы Шордичтегі приходқа жақын Ильфордта орналасты. Үйде білім алған Левертов ерте жасынан жазуға ынта көрсетіп, стандартты пәндермен қатар балет, сурет, фортепиано және француз тілін оқыды. Ол еврей, неміс, уэльс және ағылшын болып өскенін, бірақ толығымен ешқайсысына жатпайтынын жазды. Ол өзін ерекше сезінуге көмектескенін айтады: "Он жасқа толғанға дейін мен суретші екенімді және тағдырым бар екенін білдім". Левертов соғысқа қарсы RESIST ұйымының негізін қалаушы мүшесі болды. Левертов өмірінің көп бөлігі білім берумен өтті. Массачусетске көшкеннен кейін Левертов Брандейс университетінде, MIT, Тафтс университетінде және Массачусетс университетінде (Бостон) сабақ берді. Ол сондай-ақ Пало-Альтода жартылай штат бойынша жұмыс істеді және Стэнфорд университетінде ағылшын тілінің профессоры (профессор-эмерит) болып сабақ берді. Сол жерде Стэнфорд университетінің дін профессоры және пастор Роберт МакАфи Браунмен дос болды. Францискан Мюррей Бодо да оның рухани кеңесшісі болды. 1984 жылы ол анасы мен әкесінің күнделіктерін тауып, жеке және діни қайшылықтардың кейбірін шешті. 1989 жылы ол Сомервилльден (Массачусетс штаты) Сиэтлге (Вашингтон штаты) көшіп, сүйікті Рейньер тауына көрінісі бар Вашингтон көлінің жанындағы Севард паркіне жақын тұрды. Батыс жағалауда ол Вашингтон университетінде жартылай штат бойынша сабақ берді және 11 жыл бойы (1982–1993) Стэнфорд университетінде толық профессор болып жұмыс істеді, онда ол Stegner Fellowship бағдарламасында сабақ берді. 1984 жылы ол Бейтс колледжінен Litt.D. дәрежесін алды. Оқытушылық қызметтен зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол АҚШ және Ұлыбританияда поэзия оқуларымен бір жыл саяхаттады. 1990 жылы ол Сиэтлдегі Сент-Эдвардс шіркеуіне қатысып, католик дініне кірді; ол АҚШ-тың Иракқа шабуылына қарсы наразылық акцияларына қатысты. Ол Стэнфордтағы оқытушылық қызметтен зейнеткерлікке шықты. 1994 жылы Левертов лимфомамен ауырып, пневмония мен жедел ларингитке шалдықты. Осыған қарамастан ол ұлттық конференцияларда дәріс беруді және қатысуды жалғастырды, көбінесе руханият және поэзия тақырыбында. 1997 жылдың ақпан айында Митч Гудманның қазасын бастан кешірді. Әкесі арқылы ол яһуди және христиан діндерімен танысты. Левертов әрқашан өзінің мәдениеті мен отбасылық тамырының өзіне және өнеріне құнды екеніне сенді. Ол сондай-ақ өзінің және әпкесінің осыған қатысты тағдыры бар деп сенді. Бұл мәселенің діни жағы – күмән мен жарық арасындағы тартыс. Левертов сенім мен қараңғылық арасында тепе-теңдік таба алмады. Ол Құдай мен табиғаттың даңқы арасында маятниктейді, бірақ күмән оны үнемі мазалайды. Оның ерте діни өлеңдерінде өмірдің мәнін іздейді. Ол Құдайды ешнәрсеге де, барлық нәрсеге де қатысты зерттейді. Кейінгі поэзиясында өзгеріс байқалады. "Арқадағы есік" және "Түнгі пойыз" өлеңдері өмірде өзгерістерге ұмтылу үшін жартастар, шеттер және шекаралардың бейнелерін қолданады. Левертов поэзиясын метафоралармен толтырады. Ол өлімде де тыныштық болуы мүмкін екенін зерттейді. Ол сондай-ақ ешнәрсе Құдайдың бір бөлігі болуы мүмкін екенін ұсына бастайды. "Ешнәрселік" және қараңғылық енді күмән мен қайғыға себеп бола алмайды. "Ақ-Жақсы Тома Дидимус" және "Жамағат" бұл өсуді көрсетеді, өйткені олар бұрынғы алаңдаушылықтан және ойшаулықтан айырылған өлеңдер. "Түнгі поезда" Левертовтің поэзиясы терең діни. Ол Құдайды сезіну туралы жазады. Бұл өлеңдер оның өміріндегі жаңалық.

Мұра

Левертов 24 поэзия кітабын, сондай-ақ сын-тұлғалар мен аудармаларын жазды және жариялады. Ол бірнеше антологияларды да редакциялады. Оның көптеген сыйлықтары мен құрметтерінің ішінде Шелли еске алу сыйлығы, Роберт Фрост медалі, Ленор Маршалл сыйлығы, Ланнан сыйлығы, Кэтрин Лак еске алу гранты, Ұлттық өнер және әдебиет институтының гранты және Гуггенхайм стипендиясы бар. Левертовтың «Олар қалай болды?» атты өлеңі қазір Pearson Edexcel GCSE (9–1) ағылшын әдебиеті поэзия антологиясына және OCR GCSE (9–1) ағылшын әдебиеті поэзия антологиясының «Белгісіз әлемге қарай» кластеріне енгізілген.

Хаттар

Денис Левертов пен Уильям Карлос Уильямстың хаттары, Кристофер МакГоуэн құрастырған (1998). Роберт Дункан мен Денис Левертовтың хаттары (Стэнфорд, Калифорния: Стэнфорд университетінің баспасы, 2004), Роберт Дж. Бертольф және Альберт Гелпи құрастырған.

Сұхбаттар

Дениз Левертовпен сұхбаттар (Джексон, М.С.: Миссисипи университетінің баспасы, Әдеби әңгімелер сериясы, 1 қараша 1998), Жел Спарс Брукер құрастырған. "Дениз Левертовпен әңгіме" (Каллиопе: Әйелдер өнері мен әдебиеті журналы, көктем/жаз 1979), Уильям Слоттер.