Роберт Ли Торнтон: Даллас қаласының экс-мэрі және банкирі

Кіріспе

Роберт Ли Торнтон (көбінесе Р. Л. Торнтон; 1880 жылдың 10 тамызы – 1964 жылдың 15 ақпаны) – американдық саясаткер.

American politician

other people with a similar name
Robert Lee Thornton Sr. (often R. L. Thornton; August 10, 1880 – February 15, 1964) was an American banker, civic leader, and four term Mayor of Dallas, Texas. A child of tenant farmers, Thornton's early years were divided between school and farm labor. After holding several jobs and starting two unsuccessful business ventures, Thornton began a banking operation in Dallas in 1916. The bank progressed to be a Texas wide institution, and by 1923 it had a national charter. Thornton served as president (1916–1947) and board chairman (1947–1964) of the bank he founded, the Mercantile Bank and Trust Co.

Thornton became a prominent businessman and community figure, serving as president of the Dallas Chamber of Commerce from 1933 to 1936, and as president of the State Fair of Texas from 1945 to 1960. He played a major part in securing the Texas Centennial Exposition for Dallas. From 1953 to 1961, Thornton served as mayor of Dallas. His vigorous promotion of the city and its development earned him the soubriquet Mr. Dallas in the media. His avuncular and countryfied manner saw him often referred to and addressed as Uncle Bob by locals and associates. Beginning in 1994, claims that Thornton had been a Ku Klux Klan member in the early 1920s have arisen. Records of any Klan association are scant and have been contested. His family argue that although Thornton was a highly scrutinized public figure, as mayor and prominent business leader, no allegations of Klan affiliation surfaced during his lifetime, nor for thirty years after his death. Thornton's involvement in the city's desegregation and civil rights matters in the 1950s and 60s provided an opening for criticism from African American and other civil rights campaigners; however there are no contemporary, nor later, accusations on record, prior to the one surfacing in 1994. Thornton married in 1905 and settled in Dallas with his wife, where they raised four children. Thornton died in 1964. Various roads and places in Dallas are named for him. Since the 1990s there have been intermittent calls for these place names to be changed on the basis of Thornton's perceived involvement with the Klan. Although little firm evidence of such involvement appears to exist, the claim of his membership is repeated from time to time in various publications.

Осы атқа ие басқа адамдар да бар.

Роберт Ли Торнтон – американдық банкир, қоғамдық қайраткер және төрт мәрте Даллас қаласының мэрі болған. Жер жалға алып егіншілікпен айналысатын шаруалардың баласы Торнтонның жас кезі мектеп пен шаруалық жұмыстардың арасында өтті. Бірнеше жұмыс істеп, екі сәтсіз кәсіс бастағаннан кейін, Торнтон 1916 жылы Далласта банк ісін құрды. Банк Техас штаты бойынша кеңейіп, 1923 жылы ұлттық лицензия алды. Торнтон өзі құрған Mercantile Bank and Trust Co банкінің президенті (1916–1947) және директорлар кеңесінің төрағасы (1947–1964) қызметін атқарды.

Торнтон көрнекті кәсіпкер және қоғамдық қайраткер атанды, 1933 жылдан 1936 жылға дейін Даллас сауда палатасының президенті, ал 1945 жылдан 1960 жылға дейін Техас штатының жәрмеңкесінің президенті болып қызмет етті. Ол Техас штатының 100 жылдығына арналған көрмені Даллас қаласына әкелуде маңызды рөл атқарды. 1953 жылдан 1961 жылға дейін Торнтон Даллас қаласының мэрі болды. Қаланың дамуын белсенді түрде ілгерілетуі үшін ол бұқаралық ақпарат құралдарында «Мистер Даллас» деген лақап атын алды. Оның жылы мінезі мен қарапайымдылығының арқасында жергілікті тұрғындар мен әріптестері оны көбінесе «Боб аға» деп атады. 1994 жылдан бастап Торнтонның 1920 жылдардың басында Ку-клукс-кланның мүшесі болғаны туралы мәлімдемелер пайда болды. Оның Кланмен байланысы туралы деректер аз және оларға күмән тудырады. Оның отбасы Торнтонның қала әкімі және көрнекті бизнес-лидер ретінде өте көп сынақтан өткен қоғамдық тұлға болғанын, бірақ оның өмірінде немесе одан кейін 30 жыл бойы Кланмен байланысы туралы ешқандай айып тағылмағанын айтады. Торнтонның 1950 және 60 жылдары қаланың интеграциясы және азаматтық құқықтар мәселелеріне қатысуы афроамерикандықтар мен басқа да азаматтық құқықтар қозғалысының өкілдерінен сыни пікірлерге ұшырады. Алайда, 1994 жылы пайда болғанға дейін осы мәселе бойынша ешқандай заманауи немесе кейінгі айыптаулар тіркелген жоқ. Торнтон 1905 жылы үйленді және әйелімен бірге Даллас қаласына қоныстанды, онда олар төрт бала тәрбиеледі. Торнтон 1964 жылы қайтыс болды. Далластағы бірнеше көше мен орын оның құрметіне аталған. 1990 жылдардан бері Торнтонның Кланмен байланысы болды деген себеппен осы жер аттарын өзгерту туралы талаптар көтеріліп келеді. Мұндай қатысының нақты дәлелі аз болса да, оның мүшелігі туралы мәлімдеме әртүрлі басылымдарда уақыт өте қайталанады.

Алғашқы жылдар

Роберт Ли Торнтон Техас штатының Хамильтон округіне жақын, Хико маңындағы топырақтан салынған, жартылай жерге қазылған үйde Уильям Трэвис Торнтон және Поли Энннің отбасында дүниеге келді. Оның балалық шағы мақта теру сияқты шаруа жұмыстары мен мектепке барудың арасында бөлінді. Отбасының толық уақыт шаруашылық жұмысына көмекке мұқтаж болғандықтан ол сегізінші сыныптан кейін оқуын тоқтатты. Формальды бизнес білімі Далластағы Метрополитен бизнес колледжіндегі сегіз апталық есепке алу курсымен шектелді. Оның Далласқа алғашқы сапары сегіз жасында болды; ол әкесі мен ағасымен бірге Техас штатының жәрмеңкесіне арбамен барды. Бұл оқиға өмір бойы есте қалды: ол 75 жылдан астам уақыт бойы жәрмеңкеге және Далласқа белсенді қатысты.

Іскерлік мансап

Торнтонның алғашқы жұмысы мақта жинаудан басқа, Техас штатының Эллис округіне қарасты Хельстринг (қазіргі Бристоль) қаласында айына 18 доллар жалақы алатын дүкен клеркі болуы болды. Содан кейін Торнтон Оклахома Үнді аймағын қамтамасыз ететін, саяхаттап жүріп тәттілер сататын сатушы болып жұмыс істеді. 1912 жылы Торнтон Далласқа оралып, екі кәсіптік жобаға қатысты – кітап дүкені мен ипотекалық банк – екеуі де сәтсіз аяқталды. 1916 жылы, 36 жасқа келгенде, ол туыстары мен достарынан алған қарыздармен Далласта, бұрын "Blue Goose" мейрамханасы орналасқан 5 метрлік кеңседе жеке банк ұйымдастырды. Осы алғашқы табысты кәсіптен Торнтон өзінің төрт онжылдық банк карьерасын "Stiles, Thornton, and Lund" президенті ретінде бастады, ол ақырында Даластағы үшінші ірі банкке айналды. Бір жыл өткен соң, банк Даллас округінің мемлекеттік банкі ретінде қайта құрылды. Даластың көптеген кәсіпкерлері Торнтонмен бірге банк директорлар кеңесіне қосылды. Олардың ішінде бұрынғы Даллас қаласының мэрі У.М. Холланд, кәсіпкерлер Джон У. Карпентер, еврей кәсіпкері Джулиус Шеппс, католик қауымының жетекшісі Джон Вилбиг кіші және "Sanger–Harris" универмагының бас менеджері Чарльз Л. Сангер болды. Торнтонның банкир әріптестері оның кәсіптік қабілетін карьерасының басында, 1924–1925 жылдары Техас банкирлер қауымдастығының президенті етіп сайлағанда мойындады. 1923 жылы олар "Даллас округі мемлекеттік банкі" деген атаудан шығып, "Mercantile Bank and Trust Co." болып қайта аталды, сонымен қатар ұлттық лицензия алды. Екі жылдан кейін банк капиталы 1 миллион долларға жетті. Торнтон 1916 жылдан 1947 жылға дейін президент қызметін атқарды, содан кейін 1964 жылға дейін директорлар кеңесінің төрағасы болды. Кейін ол бірігу арқылы MCorp Bank болып өсті, одан кейін Bank One Corporation оны сатып алды. Қазіргі кездегі құқық мұрагері – JPMorgan Chase & Co., ол 2004 жылы Bank One-ды сатып алды.

Азаматтық көшбасшы

Даллас округінің мемлекеттік банкі ашылғаннан кейін көп ұзамай Торнтон Далас сауда палатасына қосылды және 1933 жылдан 1936 жылға дейін палата президенті қызметін атқарды. 1923 жылы ол Даллас жоспарлау комиссиясына, ал кейіннен Оңтүстік-Батысты аралап, бизнесті Далласқа көшуге шақыратын «Индустриалдық Даллас, Инк.» экономикалық даму ұйымына тағайындалды. Ол Далластағы түрлі ұйымдардың директорлар кеңесіне мүше болды. Олардың ішінде коммерциялық емес ұйымдар бар: Балалар даму орталығы, Үлкен Даллас шіркеулер кеңесі, Техас зерттеу қоры, Шотланд ритуалдық ауруханасы және Оңтүстік-Батыс медициналық қоры, сондай-ақ азаматтардың кеңесші Тринитиді жақсарту басқармасы және Техас автокөлік магистраль агенттігі. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Даллас соғыс қорын басқаруға ерікті түрде келісіп, соғыс облигациялары арқылы қаржы жинады, Даллас округі Біріккен қорының «Ірі сыйлықтар» бөлімін басқарды және Даллас округі сот үйі кешенін мақұлдау науқанын ұйымдастырды. Оның ең үлкен құмарлығы – Даллас қаласының «Фейр Паркі» болды. Ол үштен астам онжылдық бойы [қаланың меншігіндегі] саябақ және Техас штатының жәрмеңкесімен айналысты, 1929 жылы жәрмеңке кеңесіне сайланғаннан бастап. 1945 жылы төраға болып сайланды және 1960 жылға дейін қызмет етті, содан кейін кеңес президенті болып сайланды. 1933 жылы Сауда палатасының төрағасы болып қызмет еткенде, ол жақын досы Фред Флоренс («Республика Банкі») және Нейтан Адамс («Бірінші Ұлттық Банк») бірге 1936 жылы «Фейр Паркте» Техас жүзжылдық және көрмесін өткізуге ұмтылды. Оңтүстік-Батыстағы алғашқы дүниежүзілік көрмеге алты миллионнан астам адам келді, соның ішінде АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельттің өзі де болды, және бұл шара Далласты Ұлы депрессияның салдарынан сақтап қалды дегенге сендіреді. Тарихшы Майкл В. Хейзелдің сөзіне сүйенсек, «Далласта орталық жүзжылдық көрмені өткізуге ең көп жауапты адам – «Меркантиль Банкінің» басшысы Роберт Л. Торнтон болды». Даллас азаматтар кеңесінің тарихын жазған Дарвин Пэйн былай деп атап өтті: «Қаржылық шығындарға қарамастан, жүзжылдық мереке қала тарихындағы ең маңызды оқиға болды. Оның қоғамдық қарым-қатынас құны есептелемейді, ал экономикалық пайдасы зор». Пэйн былай деп жазды: «Даллас өзгеше қалаға айналды, өзіне деген санасы және өркендеген, дамыған қала ретіндегі жаңа ұлттық беделі ерекшеленді. Бұл бейне «Fortune» және «Atlantic Monthly» сияқты беделді басылымдарда жарық көрген мақалалар арқылы елге жеткізілді. Даллас бірден «Үлкен D» атанды».

Shortly after Dallas County State Bank opened, Thornton joined the Dallas Chamber of Commerce, serving as president of the Chamber from 1933 to 1936. In 1923, he was named to the Dallas Plan Commission and later to the economic development organization, Industrial Dallas, Inc. that toured the Southwest encouraging businesses to move to Dallas. He served as a member of the board of directors of a range of Dallas organizations. They included nonprofits: Children's Development Center, Greater Dallas Council of Churches, Texas Research Foundation, Scottish Rite Hospital, and the Southwestern Medical Foundation, as well as the citizens' advisory Trinity Improvement Authority, and the Texas Turnpike Authority agency. He volunteered to head the World War II Dallas War Chest to raise money through war bonds, chaired the Big Gifts division for the Dallas County United Fund, and chaired the campaign to approve the Dallas County courthouse complex. His greatest love was Dallas' Fair Park. He spent more than three decades involved with the [city owned] park and the State Fair of Texas beginning with his election to the Fair board in 1929. He became chairman in 1945, serving until 1960, when he was elected board president. In 1933, while serving as chairman of the Chamber of Commerce, he joined with his close friend Fred Florence of Republic Bank and Nathan Adams of First National Bank to pursue hosting the Texas Centennial and Exposition at Fair Park in 1936. The first world's fair in the Southwest hosted more than six million people including U. S. President Franklin D. Roosevelt, and was credited with cushioning Dallas from the Great Depression. According to historian Michael V. Hazel, "The man most responsible for securing the central Centennial Exposition for Dallas was Robert L. Thornton, head of the Mercantile Bank." In his history of the Dallas Citizens Council, author Darwin Payne noted, "Despite financial losses, the Centennial was the crowning event in the city's history. The public relations value alone was incalculable, and the economic benefits enormous." Payne wrote, "Dallas had become a different city, different in self awareness as well as in its new national image as a prosperous, sophisticated city. That image was relayed to the nation in glowing articles in such prestigious publications as Fortune and Atlantic Monthly. Dallas almost overnight became Big D."

Жүзжылдық көрмені өткізу үшін Даллас көшбасшылары шараға миллиондаған доллар жинауға уәде берді. «Нью-Йорк Таймс» газетінің хабарлауынша, «қаланың бизнесмендері бұл шараға 3,5 миллион доллар жинау үшін көп еңбек етті, бірақ бұл тәжірибе оларға қаланың қаншалықты нашар ұйымдастырылғанын көрсетті». Торнтон «Таймс» газетіне комитет мүшелері «қаржылық міндеттемелерді қабылдамас бұрын өз компанияларына есеп беруге тиіс болды. Бізге жобаны жылдам және тиімді жүзеге асыруға болатынын анықтау үшін бірден «иә» немесе «жоқ» деп жауап бере алатын адамдар қажет болды» деді. 1937 жылы осы алаңдаушылық Торнтонды Даллас азаматтар кеңесін құруға итермеледі (оны «Оңтүстіктегі ақ азаматтар кеңестерімен» шатастырмау керек), ол тек Далластағы бас атқарушы директорлар мен шешім қабылдаушылардан тұрды. Содан бері Кеңес өз қаражатын және тәжірибесін қала үшін маңызды деп саналған жобаларға жұмсады. Дарвин Пэйн өзінің «Big D: Triumphs and Troubles of an American Supercity in the 20th Century» атты кітабында былай деп жазды: «Торнтон 1950 жылдары «Мистер Даллас» ретінде кеңінен танылды. Оның қарапайым, әкешелік мінезі оған «Uncle Bob» деген лақап атты әкелді, өйткені ол өзінің ауылдық өмірін ешқашан ұмытпады». Энергиясы мен көрегендігі бар табиғи сатушы, банкир Р. Л. Торнтон Далласты бүкіл елдегі бизнеске сатты және Далласты ірі мегаполиске айналдыруға көмектесті. «Қала салу – бұл азаматтық құқық», деді ол. Техас штатының жәрмеңкесіне басшылық ету арқылы ол Далласты Оңтүстік-Батыс ойын-сауық орталығына айналдырды және Техас штатының жәрмеңкесін әлемдегі ең ірілердің біріне айналдыруға көмектесті. Өмірі бойы ол көптеген марапаттар мен құрметтерге ие болды, соның ішінде ерекше азаматтық үлесі үшін Линц сыйлығы (1947), Сатулар атқарушы клубының «Далластың №1 сатушысы» сыйлығы (1948), Үлкен Даллас жоспарлау кеңесінің «Ерекше азамат» сыйлығы (1955), Пресс-клубтың «Жылдың сенсациясы» сыйлығы (1955), Америка архитекторлары институтының Даллас бөлімінен «Көрнеу адам» сыйлығы (1959) және Даллас университетінің құрметті гуманитарлық ғылымдарының докторы (1963).

To host the Centennial, Dallas leaders promised to raise millions of dollars for the effort. According to The New York Times, "The businessmen of the city had worked hard to raise $3.5 million for the event, but the experience had shown them how loosely organized their city was." Thornton told the Times that committee members "had to report back to their companies before making financial commitments. We needed people who could say 'yes' or 'no' right away to determine if a project could be done quickly and efficiently". In 1937 this concern drove Thornton to organize the Dallas Citizens Council (not to be confused with the "White Citizens Councils in the South") made up of only the chief executive officers and decision makers in Dallas. Since that time, the Council has put its collective money and expertise into projects deemed important for the city. In his book, Big D: Triumphs and Troubles of an American Supercity in the 20th Century, Darwin Payne wrote, "Thornton was widely recognized as 'Mr. Dallas' by the 1950s. His folksy, avuncular ways earned him alternately the affectionate title of Uncle Bob," as he never forgot his country boy roots. A banker who was a natural salesman with energy and vision, R. L. Thornton sold Dallas to businesses across the nation and helped build Dallas into a major metropolitan area. "City building," he said, "is just a privilege of citizenship." Through his leadership at the State Fair of Texas he made Dallas the Southwestern hub of entertainment and helped develop the State Fair of Texas into one of the largest in the world. During his career, he received awards and honors, including the Linz Award for outstanding civic contributions (1947), the Sales Executive Club's Number 1 Salesman of Dallas award (1948), the Greater Dallas Planning Council's Distinguished Citizen Award (1955), the Press Club's Headliner of the Year award (1955), the Man of Vision Award from the Dallas Chapter of the American Institute of Architects (1959), and an honorary doctor of humanities degree from the University of Dallas (1963).

Далас қаласының әкімі

1953 жылдың басында Даллас қаласының әкімі Дж. Б. Адуэ кіші сайлауға түспейтінін жариялады. Қала қарқынды экономикалық өсімге байланысты қиындықтармен күресіп, сонымен қатар ұзаққа созылған құрғақшылықтан қанағаттандыра алмай, су тапшылығына тап болды. Қала басшылары 72 жастағы Торнтонды мэрлікке шақыруға тырысты. Қаланың іскер топтары Торнтонды қолдады, ал оны мэрлікке шақыру науқаны қала бойынша кеңінен тарады. Оның қолдауы зор болды, ал The Dallas Morning News газеті «Торнтон Далластағы афроамерикандықтар арасында зор құрметке ие» деп хабарлады және Далластағы ең ірі афроамерикандық шіркеудің пасторы Э. С. Эстеллдің: «Біздің жағдайымызға одан жақсы қызмет ете алатын адамды білмеймін, бізге Торнтон сияқты көшбасшы керек» деген сөзін келтірді. 10 ақпанда Торнтон шақыруды қабылдап, сәуір айындағы сайлауда Даллас қаласының әкімі лауазымына түсуге келісті. The Dallas Morning News газетінде ол мемлекеттік қызметке ешқандай ниеті жоқ екені, бірақ «өз қаласы үшін ешқашан жұмыстан бас тартпағаны» жазылған. Ол сайлауда 69,5% дауыспен жеңіске жетті және алғашқы кеңес отырысында: «Бұл қалалық үкімет барлығына бірдей қызмет етеді. Далласта екінші дәрежелі азаматтар жоқ. Барлығы тең жаратылған және тең қарастырылады – бай, кедей, жоғары, төмен» деді. Торнтон тиімді, іскерлік және ашық үкіметті баса көрсетіп, қалалық шешімдердің барлығы жұртшылық алдында қабылданатынын мәлімдеді. «Ол қалалық әкімге барлық бөлім басшыларына барлық азаматтарға ең жоғары сыйқылық көрсетуді ескертуді тапсырды, ешқандай ерекшелік болмайды». Алты айдан кейін Торнтон Даллас қаласының орталығында «Статлер» қонақ үйінің салына бастағанын көрді. Бұл Оңтүстік-Батыстағы ең ірі қонақ үй болады және Торнтонның «Тозаңды көтеріңдер» жоспарын бастады. Оның билігіндегі сегіз жылда жаңа орталық кітапхана, жаңа қалалық әкімшілік ғимараты, Мемориалдық аудиторияның құрылысы және Даллас Лав Филдінің жаңа жолаушылар терминалымен кеңейтілуі сияқты маңызды муниципалдық жобалар аяқталды. Солтүстік Техастағы құрғақшылықтың зиянын азайту үшін Торнтон Далласты сумен қамтамасыз ету мақсатында Тавакони және Рей Хаббард су қоймаларын салуды бастады. Мэр Торнтон 1955 жылы қарсылықсыз сайлауға түсіп, 1957 жылы 2 сәуірде Оак-Клиф және Батыс Далласты қиратып кеткен үлкен дауылға қарамастан, екі қарсыласынан озып жеңіске жетті. 1959 жылы 78 жастағы Торнтон өзінің ең қиын және соңғы сайлауына қатысты. Даллас қаласының бұрынғы мэрлерінің ұлы мен немересі, сондай-ақ Кабеллдің сүт зауытының иесі Эрл Кабелл оған қарсы шықты, нәтижесінде Торнтон ешбір үміткер көпшілік дауыс жинамағандықтан екінші турға түсуге мәжбүр болды. Екі аптадан кейін Торнтон 3000 дауыс айырмасымен жеңіске жетіп, Даллас қаласының әкімі ретінде төртінші және соңғы мерзіміне кірісті. 1961 жылы National Geographic журналында жарияланған Стенли Уокердің мақаласында оның билігі «Торнтон дәуірі» деп танылды.

Early in 1953, Dallas Mayor J. B. Adoue Jr. announced he would not seek reelection. The city was struggling with rapid economic growth challenges amid a prolonged drought that meant a severe water shortage. City leaders launched an effort to draft the 72 year old Thornton for mayor. The city's business leadership was clearly in Thornton's corner, and the draft movement gained momentum throughout the city. His support was broad based, and The Dallas Morning News reported that "Thornton has won wide respect among Dallas Negroes" and quoted the Rev. E. C. Estell, pastor of Dallas' largest African American church, as saying, "I do not know of any man who can serve our situation better we must have a man like Thornton to lead us." On February 10, Thornton accepted the draft and agreed to run for Mayor of Dallas in the April election. The Dallas Morning News reported that he had no desire to hold public office, but he had "never turned down a job for my city." He won the election with 69.5% of the vote, and at his first Council meeting, he said, "This city government will govern for everyone alike. Dallas has no second class citizens. All are created equal and will be treated equal – the rich, the poor, the high, the low." Thornton emphasized effective, businesslike, and open government, announcing that all City decisions would be made in public. "He instructed the City Manager to advise all department heads that utmost courtesy be shown all citizens, with positively no exceptions." Six months later, Thornton saw the Statler Hotel break ground in downtown Dallas. It would be the largest hotel in the Southwest and kicked off Thornton's plan of "Keep the Dirt Flyin’." Major municipal projects completed during his eight years in office included a new downtown library, a new city hall annex, construction of the Memorial Auditorium, and expansion of Dallas Love Field with a new passenger terminal. To ameliorate the devastating and prolonged droughts in North Texas, Thornton launched the construction of Lake Tawakoni and Lake Ray Hubbard reservoirs to supply water for Dallas. Mayor Thornton ran unopposed in 1955 and won ahead of two other candidates in 1957, despite a major tornado that ripped through Oak Cliff and West Dallas the afternoon of election day, April 2, 1957. By 1959, the 78 year old Thornton would face his most formidable and last election. Opposed by Earle Cabell of Cabell's Dairy and the son and grandson of previous mayors of Dallas, Thornton was forced into a runoff since neither candidate received a majority of the votes. Two weeks later, Thornton won by 3,000 votes and began his fourth and last term as Mayor of Dallas. A National Geographic article by Stanley Walker noted in 1961 that his time in office had come to be regarded as the "Thornton era".

Даулар

Р. Л. Торнтон өзінің бизнес, мэрлік және қоғамдық өмірінде келелі мәселелерді көтерді: судың күрт тапшылығы, ұзаққа созылған қоғамдық жобалар, қылмыстың төмендеуі қажеттігі, экономикалық дамудағы қиындықтар және қала мен мемлекеттік жәрмеңкедегі бөліну мәселелері. Ең қиын сын – 1950-1960 жылдары қара нәсілді азаматтардың заң алдындағы тең құқықтары үшін күрес болды.

Интеграция және мемлекеттік жәрмеңке

Қара американдықтар Екінші дүниежүзілік соғыста өзгеше көзге түсіп қызмет етіп, нәсілдік өзгерістерді іздеу үшін үйлеріне оралды. Ұлттық саябақтар қызметінің құжатында NAACP-ге сілтеме жасалып, "соғыстағы қара әскерилердің көрсеткен жетістіктеріне шабыттанған, жас заңгерлердің жаңа корпусы кемсітушілікке және сегрегацияға қарсы маңызды шабуылдар жасады" делінген. Далласта басшылықты А. Масео Смит, пастор Э. С. Эстелл, пастор Ретт Джеймс және NAACP Жастар кеңесінің кеңесшісі Хуанита Крафт жүзеге асырды. 1889 жылдан бастап Даластағы штаттық жәрмеңкеде қара нәсілді азаматтардың қатысуы жылына бір күнмен шектелді, бастапқыда "Түстілер күні" деп аталып, кейін 1936 жылы "Негрлер жетістіктері күні" деп қайта аталды. 1953 жылдан бастап М. Крафт өзінің NAACP жастар тобымен және басқаларымен бірге 1967 жылы жәрмеңке толығымен таратылғанша бейбіт наразылық акцияларын ұйымдастырды. Жылдар бойы Торнтон, Далас қаласының мэрі және Техас штатының жәрмеңкесінің президенті ретінде Крафтпен, басқа афроамерикандық көшбасшылармен және ақ нәсілді қауымдастықтағы қарсыластармен келісімдер жасасты. 1954 жылы Жоғарғы соттың "Браунға қарсы Білім беру кеңесі" ісі бойынша шешімінен кейін Далас қаласы (және Далас тәуелсіз мектеп округі) мектептер мен бизнес арасындағы сегрегацияны жою және Техас штатының қарсы қаулыларына сәйкес келуі керек болды. Соңғы мэрлік мерзімінің соңына таман Торнтон Даластағы мектептер мен бизнес арасындағы бейбіт сегрегацияны жоюда жетекші рөл атқарды және Далас азаматтар кеңесінің Даласты бейбіт түрде таратудың табысты шараларын ұйымдастыруына ықпал етті. Техас штатындағы саяси ахуал интеграцияға қарсы болды және Далас Оңтүстіктегі толығымен сегрегацияланған мектеп жүйесі бар ең ірі мектеп жүйелерінің бірі болып қала берді. Федералды сот шешімдеріне қарамастан, 55-ші Техас заң шығарушы органы 1957 жылы жергілікті қауымдастықтардан мектептегі сегрегацияны жою туралы дауыс беруді талап ететін заң қабылдады. Көпшілік дауыссыз Далас тәуелсіз мектеп округі мемлекеттік көмектен 2,7 миллион доллар жоғалтып алуы мүмкін, егер олар сегрегацияны жоюға тырысса, аккредитациясын жоғалтуы мүмкін. Мектеп директоры мен басқарма мүшелеріне осы қылмыс үшін 1000 долларға дейін айыппұл салынуы мүмкін. Даласта 1960 жылдың 6 тамызында референдум өткізілді, нәтижесінде интеграцияға қарсы 4:1 дауыс берілді. Қоғамдық мандат болмағандықтан, "мэр Торнтон жағдайдың өте қиын деп есептеді, сондықтан Далас азаматтар кеңесі табысқа жету үшін өз билігін пайдалануы керек" деді. Ол мектептердегі сегрегацияны жоюға қол жеткізбеген оңтүстік қалаларындағы бедел мен бизнестің жоғалғанын атап өтіп, азаматтар кеңесін экономикалық мүдделер үшін мектептер мен бизнес арасындағы бейбіт сегрегацияны жою қажеттігіне көндірді. Қала әкімінің өтінішіне сәйкес, азаматтар кеңесі 1960 жылы Далас мектептерін сәтті таратуды арнайы жоба ретінде қабылдауға келісті. Кеңес Далас мектептеріндегі сегрегацияны жоюды жеңілдету үшін жан-жақты білім беру науқанын ұйымдастырды. Негізгі қадамдардың бірі - екі қауымдастықтың арасындағы байланыс ретінде қызмет ететін жеті қара және жеті ақ мүшесінен тұратын 14 адамнан тұратын екі нәсілдік комитет құру болды. Қара мүшелерге Джордж Аллен, Хуанита Крафт, пастор Эрнест Эстелл және Уильям Дж. Дурхам кірді, ал ақ мүшелер негізінен Даластың ең ірі бизнес компанияларының бас директорлары болды. Азаматтар кеңесі Уолтер Кронкайттың баяндауымен "Даллас жол тоғысында" атты фильм түсірді, ол қала бойынша жетекші азаматтардың таныстыруымен қоғамдық топтарға 1000-нан астам рет көрсетілді; шіркеулер арқылы 100 000-нан астам буклеттер таратылды және көптеген компаниялар қызметкерлердің жалақысына қосымша материалдарды қосты. 1961 жылдың 6 қыркүйегінде Даласта нәсілдік сегрегация тыныш және бейбіт түрде аяқталды, 18 қара нәсілді бала сегіз тарихи ақ нәсілді бастауыш мектептің бірінші сыныптарына қабылданды. Президент Кеннеди Далас мектептерінің бейбіт таратылуын жоғары бағалады және қаланың "жауапты, салмақты басшылығын" мақтады, ол жол көрсетті. Ұлттық NAACP атқарушы директоры Рой Уилкинс: "Егер осындай нәрсе бүкіл елде жасалғанда - адамдар бірге отырып, мәселені талқыласа, қазір басқаша картинаны көрер едік" деді. Мектептердегі сегрегацияны жоюға жасалған прогресс жаз бойы бейбіт бизнес пен қаланың сегрегациясын жоюмен аяқталды, бұл туралы ешқандай хабарлама жарияланбады. Тамақханалар мен қонақүйлердегі сегрегация сәтті жойылды, "ақ нәсілділер ғана" деген белгілер қала бойынша алынып тасталды және Фейр Паркте Далас жазғы музыкалық қойылымдарында ашық отырулар ұйымдастырылды, ал барлық карнавалдық аттракциондар қара нәсілді азаматтарға ашылды. 1961 жылы Даластағы мектептер мен бизнес арасындағы бейбіт сегрегацияны жою, губернатор Джордж Уоллестің Селма, Алабамадағы наразылықтарды таратуға берген бұйрығынан шамамен төрт жыл бұрын болды, бұл Эдмунд Петтус көпіріндегі қанды жексенбіге әкелді.

Black Americans served with distinction during World War II and returned home to seek racial change. A National Park Service document cited the NAACP, "emboldened by the record of Black servicemen in the war, a new corps of brilliant young lawyers initiated major attacks against discrimination and segregation." In Dallas, the leadership included A. Maceo Smith, Reverend E. C. Estell, Reverend Rhett James and Juanita Craft, the NAACP Youth Council advisor. Since 1889 the State Fair in Dallas had been segregated and limited Black citizens' attendance to one day each year, initially called Colored People's Day, and later renamed Negro Achievement Day in 1936. Starting in 1953, Ms. Craft organized years of peaceful protests with her NAACP youth group and others until the Fair was fully desegregated in 1967. Over the years, Thornton, as Mayor and State Fair of Texas president, personally brokered agreements with Craft, other African American leaders, and opponents in the Anglo community. In 1954, with the Supreme Court's decision in Brown v. Board of Education, the City of Dallas (and the Dallas Independent School District) needed to comply with the federal law regarding school and business desegregation and competing State of Texas decrees. Nearing the end of his last mayoral term, Thornton played a leadership role in Dallas' peaceful school and business desegregation and motivated the Dallas Citizens Council to mount a successful, peaceful Dallas desegregation effort. The political climate throughout Texas was significantly anti integration, and Dallas remained one of the largest school systems in the South with a completely segregated school system. Despite federal court decisions, the 55th Texas legislature passed a law in 1957 that required local communities to vote on school desegregation. Without a majority vote, Dallas ISD could lose $2.7 million in state aid, and lose accreditation if they tried to desegregate. The school superintendent and board members could be fined up to $1,000 for the same offense. In Dallas, a referendum was held on August 6, 1960 and resulted in an overwhelming 4 to 1 vote against integration. Lacking a public mandate, "Mayor Thornton believed the situation to be so critical that the Dallas Citizens Council must exercise its power to assure success." Citing the loss of reputation and business in other Southern cities that had not successfully desegregated schools, he convinced the Citizens Council of the need to seek peaceful desegregation in schools and businesses for economic self interest reasons. Acceding to the mayor's request, the Citizens Council agreed in 1960 to assume as a special project the successful integration of Dallas schools. The Council developed an extensive education campaign to facilitate the desegregation of Dallas schools by creating a climate to convince citizens of the need to accept desegregation peacefully. Key steps included organizing a bi racial Committee of 14 consisting of seven Black and seven white members to serve as a bridge between the two communities. The Black membership included George Allen, Juanita Craft, Rev. Ernest Estell, and William J. Durham while the white members were predominantly CEOs of Dallas' largest businesses. The Citizens Council produced Dallas at the Crossroads, a film narrated by Walter Cronkite that was shown throughout the city more than 1,000 times to community groups with introductions by leading citizens; distributed more than 100,000 booklets through churches; and many companies included inserts in employee paychecks. On September 6, 1961 racial desegregation came quietly and peacefully in Dallas, as 18 Black children entered first grade classes in eight historically white elementary schools. President Kennedy praised Dallas' peaceful school integration and acclaimed the city's "responsible, level headed leadership," which had led the way. Roy Wilkins, executive director of the national NAACP, asserted, "If this sort of thing had been done throughout the country – people willing to sit down together and talk about the problem – we would have a different picture now." School desegregation progress followed a summer of peaceful business and city desegregation on a large scale without any public announcement. Lunch counters and hotels were successfully desegregated, "White only" signs came down throughout the city, and at Fair Park open seating was initiated at the Dallas Summer Musicals and all carnival rides were opened to Black citizens. The peaceful Dallas school and business desegregation in 1961 was a stark contrast and nearly four years ahead of Gov. George Wallace's order to break up protests in Selma, Alabama which led to Bloody Sunday on the Edmund Pettus Bridge.

Клан

1920 жылдары Даллас Кланға мүшеліктің ең жоғары көрсеткіштерінің бірін тіркеді, дәл сол кезде Торнтон көзге көріне бастады. 1920 жылдардың басында Далластағы үштен бірге жуық (ақ, протестант) ер адамның қатысқандығы күдіктелді. Даллас Клан мүшелерінің арасында округ шерифі, округ прокуроры, полиция бастығы, теміржол комиссары, шіркеу қызметкерлері, сондай-ақ бірнеше белгілі Даллас кәсіпкерлері болды. 1994 жылы Дарвин Пэйн "Үлкен Д: ХХ ғасырдағы американдық суперқаланың табыстары мен сынақтары" кітабында: "Даллас округінің мемлекеттік банкінің президенті Роберт Л. Торнтон [ ] Ку-клукс-кланның мүшесі болған" деп жазды. Бұл жарияланғаннан кейін Торнтонның отбасы бұл айыптаманың жалған екенін мәлімдеді. "Бұл жай ғана шындыққа келмейді", - деп жазды 1995 жылы Торнтонның немересі Роберт Л. Торнтон III "Даллас Морнинг Ньюс" газетінің редакторына жолдаған хатында. Ол Р.Л. Торнтонның 83 жылдық өмірінде – оның бизнесмен, қоғамдық қайраткер және сайланған лауазымдағы тұлға ретіндегі толық құжатталған қызметінің ішінде – KKK мүшесі екені туралы ешқандай айтылмағанын мәлімдеді. Сонымен қатар, оның 1964 жылы қайтыс болғаннан кейін 30 жыл бойы ол Ку-клукс-кланның (KKK) мүшесі болғаны туралы ешқандай жарияланбаған немесе жеке пікірлер немесе дәлелдер болған жоқ. Кітап авторы Пэйннің айтуынша, ол Торнтонды ККК мүшесі деп санау үшін бір ғана дереккөзге сүйенген. Пэйн оны 2000 жылы қайта жарық көрген "Big D" кітабының түсіндірмесінде "1942 жылы Джордж Б. Дили тапсырған, датасы көрсетілмеген Даллас тарихи қоғамында сақталатын құжат" деп келтіреді. Бұл құжат Даллас тарихи қоғамының Джордж Б. Дили мұрағатында сақталған. Ол Дилиге 1942 жылы, яғни құжат жасалғалы 20 жыл өткен соң, "Даллас тұрғыны Альберт Брин мырзасы" берген. Құжатқа дата қойылмаған, қол қойылмаған және сыртқы растама болмаған. Ол үш бөлек бөлімге бөлінген, олардың екеуінде сол кездегі Кланның Атқару комитеті мен Басқару комитетінің 115 мүшесінің аты-жөні тізімделген. Үшінші бөлімде "Ку-клукс-кланның бизнес фирмалары 100%" деген тақырыппен шамамен 270 компания тізімделген, олардың ішінде Даллас округінің мемлекеттік банкі де бар, онда Р. Л. Торнтон президент ретінде көрсетілген. "Бизнес фирмалары 100%" деген сөздің мағынасы түсіндірілмеген. Дели өзінің Даллас тарихи қоғамына жолдаған хатында "тізімделген дүкендердің 100% Ку-клукс-кланы" екендігі "мүмкін емес" деп жазды. Клан өзі: "Біз әрбір 100% американдық Клан мүшесі дей алмаймыз" деп атап өтті. 1994 жылғы басылымнан кейін Даллас жылжымайтын мүлік директоры Генри С. Миллерге жолдаған хатында Пэйн Торнтонның жеке мүшелер тізімінде жоқ екенін мойындады. 1920 жылдары Далластағы Кланның қатысуына қатысты екі тергеу жүргізілді. Біріншісі 1922 жылдың 12 мамырында "Даллас диспетчер" газетінде жарияланды. "Даллас диспетчер" газетінің тілшілері Фэр Паркте Даллас Кланның үлкен аймақтық жиналысында болды. Олар қатысушылардың көліктерінің нөмірін тіркеп, тексерді. Екіншісі – 1923 жылы Мемлекеттік жәрмеңкеде өткен Клан күні. Бұл "Клан тарихындағы ең үлкен жиналыстардың бірі" деп жарияланды, онда 160 000 адам қатысты. Қолдау Клан күніне арналған сувенирлік бағдарламада және Клан аудиторы Дж. Ф. Коллиер мен оның аудиторлық фирмасы Белл, Коллиер және Дойл дайындаған 25 беттік егжей-тегжейлі қаржылық аудитте көрсетілген. Фирманың 1924 жылдың 13 маусымындағы арнайы тексеру есебі түсімдерді, сатушыларды, жарнама берушілерді және қолдау көрсеткен тұлғаларды толыққанды көрсетті. Р. Л. Торнтон да, Даллас округінің мемлекеттік банкі де ешқайсысы тізімде болған жоқ. Адамдарды жаңылыстыруға себеп болуы мүмкін, Р.Л. Торнтонның кіші інісі 1920 жылдары Ку-клукс-кланның мүшесі және жетекшісі болған. Даллас адвокаты және танымал судья В. Л. Торнтон жергілікті, штаттық және ұлттық деңгейде Клан мен Демократиялық партияда белсенді болды. 1994 жылы кітап жарық көргеннен бері кейбір авторлар мен журналистер Пэйннің мәлімдемесін қайталап, өздерінің жеке зерттеулерін жүргізбей, Торнтонды "Клан мүшесі" деген айыптауды жалғастырып келеді.

Dallas in the 1920s had one of the highest proportions of Klan membership of any U. S. city, just at the time Thornton was rising to prominence. Up to one in three eligible (white, Protestant) men in Dallas are believed to have joined in the early 1920s. Confirmed Dallas Klansmen included the sheriff, district attorney, police chief, commissioner of railways, ministers of the church, with several prominent Dallas businessmen also numbered in the ranks of the Dallas klavern. In 1994, in his book Big D: Triumphs and Troubles of an American Supercity in the 20th Century, Darwin Payne wrote: "The president of Dallas County State Bank, Robert L. Thornton, [ ] was a member [of the Ku Klux Klan]". Following publication, Thornton's family said the accusation was false. "It was simply untrue," grandson Robert L. Thornton III wrote in a 1995 letter to the editor of the Dallas Morning News. He said that not once in R. L. Thornton's 83 years of life – including his thoroughly documented roles as a businessman, civic leader, and elected official – was there ever a single mention of a KKK membership. Moreover, for 30 years after his death in 1964, there was no public or known private suggestion or evidence that he was ever a member of the Ku Klux Klan (KKK). According to the book's author, Payne himself, he had a sole source for ascribing KKK membership to Thornton. Payne cites it in a footnote in the revised, 2000 edition of Big D as "an undated document held by the Dallas Historical Society given by George B. Dealey in 1942". That document rested in the George B. Dealey archives at the Dallas Historical Society. It had been given to Dealey "by Mr. Albert Brin of Dallas" in 1942, some 20 years after the purported date of its creation. The document was undated and unsigned, with no external verification. It was divided into three separate sections, two of which named 115 members of the Executive Committee and Steering Committee of the Klan at the time. There was a third section that listed about 270 businesses, labeled "Ku Klux Klan Business Firms 100 %", under which the Dallas County State Bank was included, noting R. L. Thornton as president. There was no explanation as to what was meant by "business firms 100%". Dealey, however, in his transmittal letter to the Dallas Historical Society wrote that it was an "impossibility" that "the stores enumerated are said to be Ku Klux Klan 100%." The Klan itself noted: "We do not claim that every 100% American is a Klansman." In a letter to Dallas real estate executive Henry S. Miller Jr after the publication of the 1994 edition, Payne acknowledged that Thornton was not listed on the individual member lists. There are two investigations from the 1920s into Klan participation in Dallas on record. The first was published by the Dallas Dispatch newspaper on May 12, 1922. Dallas Dispatch reporters were stationed at Fair Park for a large Dallas regional Klan meeting. They recorded and vetted license plates of the attendees' automobiles. The second was the 1923 Klan Day at the State Fair. This was billed as "One of the Greatest Gatherings in Klan History" with 160,000 attendees. Support was documented in the Klan Day souvenir program and in a 25 page detailed financial audit prepared by the Klan auditor, J. F. Collier, and his auditing firm Bell, Collier, & Doyle. The firm's Special Examination report of June 13, 1924 listed receipts, vendors, advertisers and individuals who provided support in exhaustive detail. Neither R. L. Thornton nor Dallas County State Bank were named in either listing. A possible source of confusion may be that a younger brother of R. L. Thornton was indeed a member and leader of the Ku Klux Klan in the 1920s. W. L. Thornton, a Dallas attorney and prominent judge, was active in both the Klan and the Democratic party locally, statewide, and nationally. Since the book's 1994 publication, some authors and journalists have perpetuated the accusation that Thornton was a "member of the Klan", by repeating Payne's assertion, without any apparent separate investigation or research of their own.

Отбасы және мұра

1905 жылдың 1 маусымында Торнтон Вахачи қаласының Мэри Метта Стайлзіне (13 сәуір 1887 – 25 наурыз 1975) үйленді. Даллас қаласы олардың үйіне айналды; олар отбасын өрбітіп, өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. Олардың үш қызы мен бір ұлы болды: Кэтрин Мари, ол Дж. Фрэнк Холтқа үйленді; Розмари, ол Ральф Бринегарға үйленді. Бір қызы Мэри Энн 1924 жылы 3 жасында қайтыс болды. Олардың ұлы Роберт Л. Торнтон-младший (12 қаңтар 1911 – 24 қыркүйек 1992) Даллас округінің қоғамдық колледжінің (қазіргі Даллас колледжі) негізін қалаушы төрағасы болды. Ол Техас әйелдер университеті және Даллас баптистік колледжі сияқты көптеген кеңестерде қызмет етті, сондай-ақ Біріккен Негр колледждер қорының төрағасы болды. Даллас колледжінің Р. Л. Торнтон-младший ғимараты оның құрметіне аталды. 1969 жылы ол Меркантайл банкінің төрағасы болып тағайындалды. Олардың немересі Роберт Л. Торнтон III (15 наурыз 1940 жылы туған) үшінші буын банкир, ол JPMorgan Chase Dallas компаниясының вице-президенті қызметінен зейнеткерлікке шықты. Торнтон Техас табиғатты қорғау қорының мүшесі, Техас университетінің баспасөз кеңесінің мүшесі, Оңтүстік методистік университетінің Кокс бизнес мектебінің директоры және Даллас Арборетумының төрағасы және директоры болды. Ол Даллас колледжінің (бұрынғы Даллас округінің қоғамдық колледжі) қорының өкілі. Әкесі, ұлы және немересінің үшеуі де Даллас қаласының ең беделді азаматтық сыйлығы – Линц сыйлығымен марапатталды.

Өлім

Мэр Торнтон 1964 жылдың 15 ақпанында 83 жасында өз үйінде қайтыс болды. Оның естелік жиынында Хайленд Парк Біріккен методистік шіркеуінің пасторы доктор Уильям Дикинсон: "Оның басшылық шеберлігі тек оның шексіз күшінде ғана емес, сонымен қатар басқа адамдарды олардың өздері істей алмайтындай нәрселерді жасауға шабыстану қабілетінде көрінді. Ол ғимараттар ғана емес, қаланың сырт келбетін де жақсартты, бірақ ең маңыздысы, адамдарға олардың нағыз қадір-қасиетін тануға көмектесті."

Негізгі дереккөздер

(Хенри, Шон Дэвид (2017). «Клан және Шеберлік»: 1920–1926 жылдардағы Далласта Ку-Клукс-Кланмен масондық қос мүшеліктің талдауы (Диссертация). Техас университеті, Даллас)