Кіріспе
Уильям Баррон Хилтон (23 қазан 1927 - 19 қыркүйек 2019) – американдық бизнес магнаты, қайырымдылық жасаушы және спортшы. Отель иесі Конрад Хилтонның екінші ұлы және мұрагері, ол «Хилтон» қонақ үйлер корпорациясының төрағасы, президенті және бас атқарушы директоры, ал «Конрад Н. Хилтон» қорының құрметті төрағасы болды. Көзге түсетін ұшқыш және табиғатты жақсы көретін Хилтон сондай-ақ Америка футбол лигасының негізін қалаушылардың бірі және «Лос-Анджелес Чарджерс» командасының алғашқы иесі болды, сонымен қатар Ұлттық футбол лигасымен бірігіп, Супер Боул құрылуына көмектесті. Әкесінен кейін ол да өзінің байлығының 97 пайызын «Конрад Н. Хилтон» қорының гуманитарлық жұмысына жұмсады. Ол кезде бұл сыйлық қордың капиталын 2,9 миллиард доллардан 6,3 миллиард долларға дейін арттырады деп күтілді, соның арқасында оның мүлігі ұйымның ең ірі демеушісіне айналады.
William Barron Hilton (October 23, 1927 – September 19, 2019) was an American business magnate, philanthropist and sportsman. The second son and successor of hotelier Conrad Hilton, he was the chairman, president and chief executive officer of Hilton Hotels Corporation and chairman emeritus of the Conrad N. Hilton Foundation. Hilton, a notable pilot and outdoorsman, was also a founder of the American Football League as the original owner of the Los Angeles Chargers, and helped forge the merger with the National Football League that created the Super Bowl. Like his father before him, he pledged 97 percent of his wealth to the humanitarian work of the Conrad N. Hilton Foundation. At the time, the gift was projected to increase the foundation's endowment from $2.9 billion to $6.3 billion, and will make his estate the organization's most significant donor.
Ерте өмір
Хилтон Техас штатының Даллас қаласында Мэри Аделаида (құрметті әкесі Баррон) және Хилтон қонақүйлерінің негізін қалаушы Конрад Николсон Хилтон отбасында дүниеге келді. Хилтон үш бауырласымен өсті: Конрад Николсон Хилтон кіші, Эрик Майкл Хилтон және Констанс Франческа Хилтон. Оның әкесі норвегия және неміс тегінен шыққан, сонымен қатар Нью-Мексикодан, ал анасы Кентуккиден. Хилтон Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери-теңіз күштерінде фотограф болып қызмет етті. Бала кезінде Хилтон авиацияға қызығушылық танытқан, 17 жасында ұшуды үйренген. Соғыстан кейін босатылғаннан кейін Оңтүстік Калифорния университетінің әуе мектебіне түсіп, 19 жасында екі қозғалтқышты басқаруға лицензия алды.
Карьерасының алғашқы жылдары, Лос-Анджелес / Сан-Диего Шаржерс
Әкесінің қонақ үй бизнесіне қосылғанға дейін Баррон Хилтон кәсіпкерлік әрекеттердің әртүрлі салаларында өз бизнес шеберліктерін шыңдады. Ол Vita Pakt Citrus Products компаниясының Лос-Анджелес аймағындағы дистрибьюторлығын сатып алды, MacDonald Oil Company компаниясын құрды және Air Finance Corporation компаниясын негіздеді, ол елдегі алғашқы ұшақтарды жалға беру бизнесінің бірі болды. 1954 жылы Баррон Хилтон Hilton Hotels компаниясының вице-президенті болып сайланды, компанияның франшизалық операцияларын басқарды және компания клиенттеріне арналған Carte Blanche кредит картасын жасады. 1959 жылы Ламар Хант Хилтонға жаңа Америка футбол лигасының (AFL) Лос-Анджелес франшизасын ұсынды. Хилтон өзінің командасын "Chargers" деп атады, бірақ бұл жаңа кредит картасы бизнесімен синергия жасау үшін жасалғанын жоққа шығарды. Бір жанкүйер бұл атауды конкурста ұсынған, ал Хилтон оны Лос-Анджелес мемориалдық стадионындағы футбол ойындарында жиі естілетін кернейдің дауысы мен "Шабуыл!" деген ұранға байланысты таңдады. "Chargers" 1960 жылы Coliseum стадионында ойнай бастады, бірақ Батыс дивизионында жеңіске жеткеніне қарамастан, клуб өз стадионындағы Ұлттық футбол лигасының (NFL) "Rams" командасымен жанкүйерлер назары үшін бәсекелесуде қиындықтарға тап болды. Хилтон команданы 1961 жылғы маусымға дейін Сан-Диегоға көшірді және қала 30 000 орынға дейін кеңейткен кішкентай Балбоа стадионында ойнады. Хилтон жаңа стадион құрылысына қолдау көрсету үшін жергілікті газеттермен жұмыс істей бастады. Сан-Диего одағының спорт редакторы Джек Мерфи және басқалардың ынталандыруымен 1965 жылы референдум өткізілді, ал "Chargers" 1967 жылы жаңа Сан-Диего стадионында ойнай бастады. Жаңа стадионның болуымен қала Ұлттық лигадан бейсбол франшизасын алды, ал 1969 жылы Сан-Диего "Padres" командасы ойнай бастады. Хилтон барлық казиноларда стандартты мүмкіндікке айналған екі жаңалықты жеке өзі енгізді. Фотография саласындағы тәжірибесіне сүйене отырып, ол казиноларға "көктегі көз" жүйесін алмастыру үшін бейнекамералар орнатты. Сондай-ақ Лас-Вегас өзін "Әлемнің ойын-сауық астанасы" деп жариялады. Хилтон мен "Flamingo" бағдарламасында өнер көрсеткен барлық бас жұлдыздардың ішіндегі ең табыстылары мен көрнектілері Либерасе мен Элвис Пресли болды. Он жыл кинода болғаннан кейін Элвис Пресли 1969 жылы "International" ашылуында (кейінірек Лас-Вегас Хилтон деп аталды) тірі көрермендер алдында өнер көрсетуді қайта бастады. Ол Лас-Вегас Хилтонында жылына екі ай, аптасына жеті күн, күніне екі рет өнер көрсетті. 1977 жылы қайтыс болғанға дейін осылай істеді. Пресли Лас-Вегас Хилтонында 837 тізбектей концерт өткізу арқылы әлемдік ойын-сауық рекордын орнатты. 1944 жылдан бері Лас-Вегаста өнер көрсетіп келе жатқан Либерасе 1956 жылы Лас-Вегас Стрипінде Элвис Преслимен дос болып, Лас-Вегас Стрипінде тұрақты өнерпаз моделін құрды. Либерасе Хилтонмен 1972 жылдан бастап Преслимен бірге шоу-румда аптасына бұрын-соңды болмаған 300 000 долларға келісімшарт жасасты. Барон Хилтон Либерасені әрдайым өзінің бұрынғы шоуларынан жақсы нәтиже көрсетуге ынталандырды, ол әрдайым өнерпаздың әйгілі брендімен танысты. Либерасе өзінің соңғы концертін 1980 жылы Лас-Вегас Хилтонында өткізді, сахнаға классикалық машинамен келіп, сахнадан 110 фунт салмақтағы кристаллдан және түлкі қауырсынынан жасалған плащпен ұшып кетті. Компанияның Невадаға кеңейуі оның таза табысына бірден әсер етті. 1972 жылы екі курорт компанияның кірісінің 45 пайызын құрады (пайыздық кіріс, пайыздық шығындар, инвестициялардың құнсыздануы және мүлік сатудан бұрын), АҚШ-тағы басқа 160 Хилтон қонақ үйінің кірісіне жуық болды. 1975 жылы Хилтон компанияның ең ірі алты қонақ үйінің 50 пайыздық үлесін 83 миллион долларға "Prudential" сақтандыру компаниясына сатты. Ол мүлікті басқаруға арендаға алып, табысты басқару ақысын және олардың жалпы пайдасының пайызын жинады. Ең бастысы, бұл сатылым бұл қонақ үйлердің есептік құнынан екі есе арзан екенін көрсетті, бұл компанияның жылжымайтын мүлік қорының негізгі құнын көрсетті. Сонымен қатар, HHC-нің әрбір акционерінің акцияларының құнын арттырды. Хилтон бұл ақшаны жоғары пайыздық қарызды өтеу үшін және компанияның 20 пайызын нарықтық бағамен қайта сатып алу үшін пайдаланды, олар компанияның есептік құнынан төмен бағамен саудаланды. Хилтон отандық қонақ үй желісін франчайзинг арқылы және дамушы нарықтардағы басқару келісімшарттары мен қонақ үйлерді іріктеп сатып алу арқылы кеңейтуді жалғастырды. 1977 жылы әкесі 28 жыл бұрын бастаған қонақ үйді сатып алды. Конрад Хилтон 1949 жылы "Waldorf Astoria" қонақ үйін сатып алғанда, ол шындығында қонақ үйдің операциялық компаниясын және қонақ үйді басқаруға берілген 30 жылдық жалдау шартын сатып алды. Ғимарат және оның астындағы жер "Penn Central Railroad" компаниясының жылжымайтын мүлік бөліміне тиесілі болды. Жалдау шарты 1979 жылы аяқталады екенін білген Хилтон шеберлікпен қонақ үйді және жылжымайтын мүлікті теміржол компаниясынан сатып алу туралы келісім жасады. Қазіргі құны шамамен 1 миллиард долларға бағаланатын бұл тарихи мүлік Хилтон 35 миллион долларға сатып алды. 80-ші жылдары бәсекелестер АҚШ бойынша қарқынды түрде тараған кезде, Баррон өзінің қонақ үйлерін қайта жаңарту арқылы және Лас-Вегастағы кірістерді арттыру арқылы өзінің орнын сақтап қалды. "Flamingo Hilton" мен "Las Vegas Hilton" қонақ үйлеріне жасалған бірқатар ірі кеңейтімдер арқылы компания 1990 жылға қарай Лас-Вегастағы бөлмелерінің санын үш есеге арттырды, 2277-ден 6703-ке жеткізді. Ол сонымен қатар 80-ші жылдары "Conrad International" және 90-шы жылдары "Hilton Garden Inn" брендтерін іске қосты. Ойынға жасаған тәуекеліне қарамай, Хилтон қаржылық консерватор репутациясын қалыптастырды. Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыстың әсерін жеңу үшін әкесінің күресін көргеннен кейін ол өнеркәсіптегі ең мықты баланстық есепке ие болды. 30 жылдық бас директорлық қызметі бойында ол төмен қарыздық капитал қатынасын және жоғары кредиттік рейтингті сақтап, "Bally's Reno" (бұрынғы "MGM Grand Hotel and Casino Reno") сияқты мүлікті сатып алуға мүмкіндік берді. 230 миллион долларға 1978 жылы ашылған 2000 бөлмелі курорт 1992 жылы Хилтонмен 88 миллион долларға сатып алынды. Мықты ақша ағыны мен жеткілікті мөлшердегі айналымды инвестициялардың болуы оған 60-шы жылдардың ортасынан 90-шы жылдардың ортасына дейін индустрияны қамтыған сөзсіз дағдарыстар мен бизнес үзілістерін бастан кешіруге мүмкіндік берді. Хилтон келесі он жыл бойы кеңесшілер кеңесінің төрағасы болып қалды, ал оның таңдаған ізбасары Стив Болленбах бірқатар бірігулер мен сатып алулар арқылы компанияны күрт кеңейтті. 90-шы жылдардың соңындағы достық капитал нарықтарының пайда болуы оған "Embassy Suites", "Doubletree", "Hampton Inn", "Homewood Suites", "Bally's" және "Caesars" сияқты брендтерді сатып алуға мүмкіндік берді. Содан кейін, 2005 жылы ол "TWA" компаниясына сатылғаннан 38 жыл өткен соң "Hilton International" компаниясын қайта сатып алды. Компания енді стратегиялық тұрғыдан толыққаннан кейін, Болленбах ойын бизнесін бөліп шығарды, ол 2005 жылы "Harrah's" компаниясымен біріктіріліп, "Caesars Entertainment" деп аталды. 2007 жылы "The Blackstone Group" жеке капитал фирмасы 76 елде және аумақта 480 000 бөлмесі бар 2800 қонақ үйден тұратын "Hilton Hotels Corporation" компаниясын сатып алды. "Blackstone" акцияға 47,50 доллар төледі, бұл шілде айының 2 күніндегі жабылу бағасынан 32 пайызға артық. 26 миллиард долларлық, барлық ақшалай транзакция 7,5 миллиард долларлық қарызды қамтыды. "Host Hotels & Resorts" компаниясының тәжірибелі қызметкері Крис Нассетта компанияны басқаруға тағайындалды, ол "Hilton Worldwide, Inc." деп аталды және қазір "Hilton, Inc." деп белгілі. Конрад Хилтон алғашқы қонақ үйін сатып алғанына 100 жыл толуын тойлап, компания 114 елде 17 брендті, 5800 қонақ үйді және 939 000 бөлмені қамтиды.
Хилтон отбасылық байлығы
1979 жылы Баррон Хилтонның әкесі Конрад Хилтон 91 жасында дүние салды. Ол 1944 жылы құрған «Конрад Н. Хилтон» қайырымдылық қорына өсиетінің 97 пайызын – «Hilton Hotels Corporation» акцияларының 13,5 миллион данасын қалдырды. Конрад өсиетімен Барронға компанияның отбасылық бақылауында қалуын қамтамасыз ету үшін осы акцияларды сатып алу құқығын берді, бірақ қор бұл құқықты сотта даулады. Мәселені шешуге толық он жыл кетті. 1988 жылдың наурыз айындағы апелляциялық сот шешімімен Хилтонның акцияларын пайдалану құқығы расталды, бұл оған компанияның жалпы акцияларының шамамен 34 пайызына дауыс беру құқығын берді. Конрадтың мұраға қалдырған акциялары 1979 жылы қайтыс болғанда 160 миллион долларға бағаланды. Ұлының «Hilton Hotels Corporation» компаниясын табысты басқаруының арқасында, 1988 жылдың соңында келісімге келген кезде бұл акциялардың құны 654 миллион долларға жетті. Қолайлы шешімнен кейін жасалған баспасөз мәлімдемесінде Хилтон: «Бұл менің әкемнің екі мақсатын – акцияны отбасының қолында ұстауды және «Конрад Н. Хилтон» қоры арқылы қайырымдылыққа көмектесуді іске асыру мүмкіндігін береді. Әкемнің осы келісімге разы боларына сенімдімін» деді. Келісім 1989 жылы бекітілді. Хилтон да, қор да акциялар үшін төлем жасау қажеттілігі болмады, олар оларды бөлісті. Хилтон 4 миллион акция алды, «Конрад Н. Хилтон» қоры 3,5 миллион акция алды, ал қалған 6 миллион акция W. Barron Hilton қайырымдылық трастына (unitrust) орналастырылды, оның басқарушысы Баррон болды. Ол өмірі бойында трасттан түсетін табыстың 60 пайызын, ал қор 40 пайызын алды, содан кейін траст қорға берілді. 2007 жылдың 25 желтоқсанында Хилтон өзінің мүлкінің шамамен 97 пайызын – сол кезде 2,3 миллиард долларға бағаланған – «Конрад Н. Хилтон» қорына қалдыратынын жариялады. Оның ішінде «Hilton Hotels Corporation» және «Harrah's Entertainment Inc.» компанияларын сатудан түскен 1,2 миллиард доллар бірден міндеттеме ретінде берілді, ол Хилтонның дүниеден озғаннан кейін қорға берілетін қайырымдылық трастына (unitrust) салынды. Хилтонның мүлкінің 97 пайызын құрайтын қалған қаражат оның сол кезде 1,1 миллиард долларға бағаланған жеке мүлкінен түседі.
Конрад Н. Хилтон қоры
Конрад Хилтон өмірі бойында түрлі мәселелерді қолдады, әсіресе туған жері Нью-Мексикода оқытуға көмектескен қарындастармен байланысты істерді. Ол 1944 жылы Конрад Н. Хилтон қорын құрды және қайтыс болғанға дейін 7,6 миллион доллар көлемінде сыйлықтар берді. Конрад өсиетінің ішінде өзінің қаражатын пайдалану жөнінде жалпы нұсқаулар қалдырды. Ол былай деп жазды: «Табиғат заңы, тіпті Құдайдың заңы бар, ол сені де, мені де қиын жағдайдағы, мұқтаж және кедей адамдарға көмектесуге міндеттейді. Қайырымдылық – жоғары мінез, және Құдайдың адамзатқа көрсеткен рақымын жеткізудің ең маңызды жолы. Ол адамдарды біріктіретін және олардың ең ізгі әрекеттеріне шабыттандыратын қасиет. «Бір-біріңді сүйіңдер, себебі осы – толық заң», сондықтан біздің достарымыз сүйіліп, қолдау көрсетілуі керек – оларды кедейлік пен қараңғылықта жалғыз қалдыруға болмайды. Қайырымдылық жасау бізді байланыстырады – барлық адамдарды бір үлкен бауырластыққа біріктіреді. Сіздер жұмсайтын қаражат әлемнің көптеген жерлерінен келгендіктен, қайырымдылықтарыңызға аумақтық, діни немесе нәсілдік шектеулер қоймаңыз, бірақ жоғары жалақы алатын басшылары бар және үлкен шығындары бар ұйымдастырылған, кәсіби қайырымдылық ұйымдарынан сақтаныңыз. Балаларды қайырымдылықтың қорғаныш нөмірімен қамқорлау мүмкіндігін әрдайым пайдаланыңыз, олардың мектептеріне, ауруханаларына және құдайға табыну орындарына жомарт болыңыз. Өйткені, олар біздің қателіктеріміздің салмағын көтеруі керек, сондықтан олар өздерінің тазалықтарымен адамзаттың өркендеуіне деген үмітіміздің сақтаушылары болып табылады. Олардың қорғаушылары мен қамқорларына, адамзаттың игілігі үшін өздерінің сүйіспеншіліктерін және өмірлік еңбектерін арнаған қарындастарға көмек көрсетіңіз, өйткені олар осы Қордан көмек алуға лайық екенін маған ерекше айтты».
Авиациялық мансап
Хилтон Чарльз Линдбергтің "Сент-Луис рухы" атты ұшағымен Атлантика мұхитын кесіп өткен жылы дүниеге келді. 7-8 жасында ол велосипедімен Далластағы Лав Филдке барып, сол кездегі ерекше ұшақтардың ұшып-қонуын тамашалайтын. Бір күні өзі де ұшатынына уәде берді. Әскери қызметте болған кезінде Оаху аралының солтүстік жағалауындағы әуе алаңында жеке ұшу сабақтарын алып, 17 жасында ұшқыш куәлігін алды. Бір қозғалтқышты және көп қозғалтқышты ұшақтарға қоса, Хилтон желкенді ұшақтар, ауадан жеңіл (шарлар) және тікұшақтар бойынша да біліктілік алды. Ол Невада штатының солтүстігіндегі Сиерра тауларының шығысында орналасқан Flying M Ranch шаруашылығында желкенді ұшақтар, буксирлеуші ұшақтар, акробатикалық ұшақтар, ыстық ауалы шарлар және классикалық, қайта жаңартылған бипландардан тұратын шағын ұшақ паркін ұстады. 1990-шы жылдары ол "Earthwinds Hilton" және "Global Hilton" жобалары арқылы әуеде әлемді тоқтамай айналып ұшу – авиация тарихындағы соңғы маңызды жетістіктердің бірін іске асыруға батыл қолдау көрсетті. Ол мақсатына толыққанды жетпесе де, осы жетістіктің иегерлеріне шабыттандырды деп есептеледі. Бертран Пиккард пен Брайан Джонс 1999 жылы әлемді айналып ұшқан алғашқы адамдар болды, ал Стив Фоссетт 2002 жылы бұл қадамды жеке орындаған тұңғыш ұшқыш атанды. 2010 жылы Смитсоновтың Ұлттық әуе және ғарыш мұражайы Хилтонды құрметтеп, "Баррон Хилтонның ұшу пионерлері" галереясын ашты. Жаңадан құрылған көрме Линдберг, Амелия Эрхарт және Тускеги ұшқыштары сияқты авиаторларды таныстырады. Галереяда Хилтон қоры қаржылаған балаларға арналған оқу бөлімі де бар, ол балаларға Линдберг пен Эрхарт жаңалықтарда болған кездегідей авиацияға деген құштарлықты сезінуге көмектеседі. 2012 жылы Баррон Сан-Диего әуе және ғарыш мұражайының Халықаралық әуе және ғарыш даңқы залына енгізілді. Өмір бойы авиацияны қолдағандығы үшін Хилтон 2009 жылы Халықаралық Аэронавтика Федерациясынан (FAI) FAI Алтын әуе медалін алды, бұл награда оның жақын достары және өрнек алған тұлғалары Йегер, Армстронг, Сернан, Джонс, Фоссет және Линдбергке де берілген. 2012 жылы Хилтон Сан-Диегодағы Халықаралық әуе және ғарыш даңқы залына енгізіліп, "спорттық авиацияның меценаты" деп жарияланды.
Жеке өмір
1947 жылы Барон Хилтон Мэрилин Джун Хоулиге үйленді, олар 2004 жылы ол қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Олардың сегіз баласы болды: Уильям Баррон Хилтон кіші; Хоули Энн Хилтон; Стивен Майкл Хилтон; Дэвид Алан Хилтон; Шарон Констанс Хилтон; Ричард Говард Хилтон; Дэниел Кевин Хилтон; және Рональд Джеффри Хилтон. Уильям Баррон Хилтон кіші 1948 жылы, ал Рональд Джеффри Хилтон 1963 жылы дүниеге келді. Барон Хилтонның 15 немересі болды, соның ішінде Ричард Хилтонның қыздары Пэрис Хилтон мен Никки Хилтон Ротшильд, және төрт шөбересі бар еді. Ол Голмби-Хиллстегі Jay Paley үйінде тұрды, ол 1930 жылдары архитектор Пол Уильямс Jay Paley үшін жобалаған. Бұл үй "Colbys" телесериалының сыртқы түсірілімдерінде "Colby үйі" ретінде пайдаланылды. Ол сондай-ақ Нью-Йорктегі Уолдорф Асторияда тұрақты люкске ие болды. Хилтон және бірнеше досы 1960 жылдардың ортасында Невада штатының Лион округіндегі 475 000 акрлық Flying M Ranch (жер Калифорния штатының шекарасына дейін созылған) сатып алды, ал ол 1972 жылы қалған үлестерін сатып алды. Ранчода әуежай және екі лункалы гольф алаңы болды. Барон Хилтон 2019 жылдың 19 қыркүйегінде Лос-Анджелестегі үйінде қайтыс болды. Ол Конрад Хилтонның соңғы тірі баласы еді.
Басқа
Хилтон Солтүстік Калифорниядағы Стоктон қаласына жақын, Сакраменто – Сан-Хоакин өзендерінің дельтасындағы Венеция аралындағы қаз клубының мүшесі болды. Ол әр жыл сайын 4 шілдеде үлкен отшашу көрсетілімін ұйымдастырып, мыңдаған қайықпен келген адамдарды тартатын.