Уильям Марш Райс: Американ кәсіпкері және қайырымдылық шаруасы

Кіріспе

Американдық бизнесмен және қайырымды (1816–1900)

Уильям Марш Райс (14 наурыз 1816 – 23 қыркүйек 1900) – Техас штатының Хьюстон қаласында Райс университетін құру үшін мүлігін сыйлаған американдық бизнесмен. Райс ұйықтап жатқанда оның жеке қызметшісі Чарльз Ф. Джонс тарапынан өлтірілді. Бұл кісі өлтіру Райс өсиетнамасын жасау үшін жасалған қастандық болды. Кісі өлтіруге қатысқан адвокат Альберт Т. Патрик өлім жазасына кесілді.

Ерте өмір

Райс 1816 жылғы 14 наурызда Массачусетс штатының Спрингфилд қаласында Дэвид пен Пэтти (құрметіне Холл) Райстың он баласының үшіншісі ретінде дүниеге келді. Оның алғашқы жұмысы 15 жасында Спрингфилдтегі азық-түлік дүкенінде сатушы болып жұмыс істеу болды. 22 жасында ол дүкенді иесінен сатып алды. Шамамен 1837 жылы Райс жаңа бизнес мүмкіндіктерін іздеу үшін Техасқа сапар шекті. Техаста ол Хьюстон қаласындағы Милам үйінде бармен болып жұмыс істеді. Айыныштысы, оның дүкеніндегі барлық тауар теңізде жоғалып кетті, және Райс Хьюстонда сатушы ретінде қайтадан бастауға мәжбүр болды. Біраз уақыттан кейін ол өзінің серігі Эбенезер Николспен бірге «Райс және Николс» атты жалпы мақсаттағы дүкен ашты. Бұл бизнес кейін «Уильям М. Райс және компания» деп аталатын компанияның негізіне айналды.

Кейінгі өмірі

Райс Техас пен Луизианада жер, жылжымайтын мүлік, ағаш, теміржол, мақта және басқа да перспективалы салаларға инвестиция салған арқасында байлыққа ие болды. 1860 жылы оның жалпы мүлкі, он бес құлымен бірге, 750 000 долларға бағаланды. Ол 1865 жылға дейін Хьюстон қаласында тұрды, содан кейін Нью-Йоркке көшті (бірақ онда үйі болған жоқ). 1872 жылы Нью-Джерси штатының Дунэллен қаласында үй салып, сол жерге көшіп келді. 1882 жылы ол қайтадан Нью-Йорк тұрғыны болды. 1882 жылдың 28 қаңтарында Уильям Райс өсиетнама жасады, онда орындаушыларға «Уильям М. Райс есімді жетімдер институтын» құру үшін қорларды сенімгерлер – губернатор мен судьяға беруді тапсырды. Келесі жылы ол Хьюстонға көбірек уақыт бөліп, ескі таныстарымен қайта қауышты. 1886 немесе 1887 жылы С. Ломбардимен болған кездесуден кейін Райс өзінің байлығының артықшылықтарын оның байлық жинаған қаласының балаларына тиесілі деп шешті. 1891 жылы Райс Дунэллендегі жетімдер институтын құрмауға, керісінше Хьюстон қаласында Уильям М. Райс әдебиет, ғылым және өнерді дамыту институтын құруға бейімділік танытты. Институттың жарғысына 1891 жылдың 18 мамырында Райстан басқа барлық бастапқы сенімгерлер қол қойды, ал келесі күні Техас штаты куәландырды. Уильям Марш Райс Корсикана мен Эннис қалаларының арасында орналасқан, қазіргі Рис қаласына жер сыйлады. (1893 жылғы шамамен 4,6 доллар қазіргі заманда миллиондаған долларға тең). Жаңа өсиетнамада орындаушыларға оның мүлкін екі тең бөлікке бөлуге нұсқау берілді, біреуі Райс институтына мұра ретінде берілді, екіншісі үлеске бөлініп, әйелі Элизабет Болдуин Райс және басқа да мұрагерлерге таратылды. 1896 жылы оның қайтыс болуынан кейін 26 қыркүйекте Райс туыстарының бірнешеуіне мұра қалдырылып, қалған мүлік Райс институтына берілді. Келесі төрт жыл ішінде Элизабет Райстың өсиетнамасы бойынша көптеген сот процестері болды. Оның орындаушысы О.Т. Холт болды, оған бұрын Хьюстон қаласында адвокат болған, бірақ сол кезде Нью-Йоркте жұмыс істейтін Альберт Т. Патрик көмектесті. Патрик Элизабет Райспен кәсіби қарым-қатынаста болғандықтан, оны көруге мүмкіндік алмайтын еді, сондықтан жалған жеке тұлға ретінде Райспен сұхбаттасты. Патрик Райс тұрғын жерін Нью-Йорк емес, Техаста орнатуға тырысты, бұл миссис Райс үшін тиімдірек мұра қалдыруға мүмкіндік берер еді. 1900 жылы Патрик өзінің кім екенін Райске ашқанмен, ол ашуға ішінде болды, бірақ екеуінің қарым-қатынасы жалғасты. Көп ұзамай Патрик Райс өлер алдында өсиетнамасын өзгерткенін жариялады, байлығының басым бөлігін институтына емес, Патрикке қалдырды. Нью-Йорк округінің прокуроры бастаған келесі тергеу Патрик пен Джонстың ұйықтап жатқан Райске хлороформ бергені үшін тұтқындалуына әкелді. Кейінірек сот іс-әрекеті Джонс пен Патриктің 23 қыркүйекте Райсті өлтіруге сөз байласқанын дәлелдеді. Өсиетнама жалған екені анықталды. Патрик өлім жазасына кесілді, 1906 жылы губернатор Франк Хиггинс жазасын жеңілдеткенге дейін Синг-Синг түрмесінде төрт жыл өлім жазасын күтті. Алты жылдан кейін ол губернатор Джон А. Дикстен толық кешірім алды. Патрик 1940 жылдың 11 ақпанында 74 жасында Оклахома штатының Тулса қаласында қайтыс болды.

Rice made his fortune by investing in land, real estate, lumber, railroads, cotton, and other prospects in Texas and Louisiana. In 1860, his total property, which included fifteen slaves, was worth $750,000. He lived in Houston until around 1865, when he moved to New York (but did not own a home there). He built a house on a estate in Dunellen, New Jersey, and moved there in 1872. He became a resident of New York again in 1882. On January 28, 1882, William Rice drafted a will, instructing the executors to pay over to the trustees, the Governor and the Judge, funds from his estate for the establishment of "The William M. Rice Orphans Institute." The next year, he began spending more time in Houston, reuniting with old acquaintances. After an 1886 or 1887 meeting with a C. Lombardi, Rice decided that the benefits of his wealth should be enjoyed by the children of the city where he made his fortune. In 1891, Rice decided that he would not establish an Orphans Institute at the Dunellen estate, but would instead found the William M. Rice Institute for the Advancement of Literature, Science and Art in Houston, Texas. The Institute's charter was signed by all the original trustees, except for Rice, on May 18, 1891, and certified by the State of Texas the following day. William Marsh Rice donated land to the now incorporated city of Rice located between Corsicana and Ennis, Texas. (equivalent to $4.6 in 1893 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ). The new will instructed the executors to divide his property into two equal parts, one to be bequeathed to the Rice Institute, the other to be divided into shares and distributed to his wife Elizabeth Baldwin Rice and other legatees. After her death in 1896, a new will was drafted on September 26, providing bequests for several of Rice's relatives and leaving the remainder of the estate to the Rice Institute. The next four years saw a great deal of litigation by the will of Elizabeth Rice. Its executor was O. T. Holt, assisted by Albert T. Patrick, formerly an attorney in Houston, but working in New York at the time. Under a false identity, Patrick interviewed Rice, who would not otherwise have seen him due to his professional relationship with Elizabeth Rice. Patrick was attempting to establish Rice's domicile in Texas, and not in New York, which would have provided a more favorable bequest for Mrs. Rice. Despite revealing his identity in 1900, to Rice's anger, the two men continued to have dealings. Soon, Patrick made an announcement that Rice had changed his will right before his death, leaving the bulk of his fortune to Patrick rather than to his Institute. A subsequent investigation led by the District Attorney of New York resulted in the arrests of Patrick and of Jones, who had been persuaded to administer chloroform to Rice while he slept. Court action would later prove that Jones and Patrick had conspired to murder Rice on September 23. The will was proved a forgery. Patrick was sentenced to death, spending four years on death row at Sing Sing Prison before having his sentence commuted by Governor Frank Higgins in 1906. He received a full pardon from Governor John A. Dix six years later. Patrick died in Tulsa, Oklahoma on February 11, 1940, aged 74.

Мұра

Райс өзінің мүлкінің басым бөлігін Техас штатының Хьюстон қаласында тегін жоғары білім беру институтын құруға қалдырды. 1912 жылы Вильям Марш Райс әдебиет, ғылым және өнерді дамыту институты ретінде ашылған, қазіргі күні Райс университеті деп аталады. Өсиетінде Райс өзінің есімін алған университет "Хьюстон қаласының ақ нәсілді ер және әйелдері" үшін болуын талап етті. Бұл талап кейіннен күшін жойды, ал Райс университетінің алғашқы қара нәсілді студенті Реймонд Л. Джонсон 1964 жылы қабылданды. Хьюстондағы Райс мектебі де Уильям Марш Райс есімімен аталған. "Траст" фильмі Уильям Марш Райсқа жасалған қастандықтың және оның адвокаты Джеймс А. Бейкердің шындықты ашудағы рөлін көрсетеді.