Кіріспе

Сесил Джеймс Шарп (22 қараша 1859 – 23 маусым 1924) – ағылшын фольклоршысы және ән жинаушы. Ол Эдвард дәуірінде Англияда халық әндерінің қайта жаңғыруының негізгі тұлғасы болды. "Рудтың ағылшын халық әндері" кітабында Шарп халық әндері мен музыкасын зерттеудегі ең маңызды тұлға ретінде танылды. Шарп Оңтүстік-Батыс Англия және АҚШ-тың Оңтүстік Аппалачи аймағынан төрт мыңнан астам халық әнін жинады. Ол өрістеу жұмысының нәтижесінде жазылған, көбінесе фортепианоға бейімделген ән жинақтарын жариялады және "Ағылшын халық әні: Кейбір қорытындылар" атты ықпалды теориялық еңбекті жазды. Ол ағылшын Моррис биінің үлгілерін нотаға түсірді және Моррис биін, сондай-ақ ағылшын ел биін қайта жаңғыртуда маңызды рөл атқарды. 1911 жылы ол Ағылшын халық биі қоғамын құрды, ол кейін Халық әндері қоғамымен бірігіп, Ағылшын халық биі және әндері қоғамын құрады. Сесил Шарптың музыкалық мұрасы ағылшын оркестрлік музыкасына және мектеп оқушыларының буын-буынының ән айту дәстүріне дейін жетеді. 1960 жылдардан бері британдық халықтық музыканың қайта жаңғыруына қатысқан көптеген музыканттар өз шығармаларында Шарп жинаған әндерді пайдаланды. Англияда және басқа елдердегі Моррис биі командалары оның атқарған жұмысының нәтижесінде қайта жаңғырудың қаншалықты берік екенін көрсетеді. АҚШ-та Шарптың қолдауымен Country Dance and Song Society құрылды, ал бишілер ол дамытқан стильдерді орындауды жалғастыруда. Соңғы төрт онжылдықта Шарптың жұмысы іріктеу, ұлтшылдық, мәдениетті игеру, цензура және расизм туралы пікірталас тудырды.

Австралияда

Шарп әкесінің ұсынысымен Австралияға эмиграциялауға шешім қабылдады. Ол сондай-ақ екі жеңіл опера жазды: «Сильвия», ол 1890 жылдың 4 желтоқсанында Король театрында қойылды, және «Джонкиль». Екі операның да либреттосын Гай Бутби жазған. Шарп Кафедралық хор қоғамы орындаған бірнеше балалар өлеңдеріне де музыка жазды.

Англияға оралу

1892 жылы Шарп Англияға оралды және 1893 жылғы 22 тамызда Сомерсет графтығының Шығыс Кливдон қаласында, музыканы жақсы көретін Констанс Доротея Бирчке үйленді. Олардың үш қызы мен бір ұлы болды. 1893 жылы үйленгеннен кейін Шарп денсаулығына қарай вегетариандыққа көшті және спиритуализм мен теософияға қызығушылық танытты. 1896 жылдан бастап Шарп Хэмпстед музыка консерваториясының директоры қызметін атқарды, бұл жарты күндік жұмыс болды және оған үй берілді.

Саяси көзқарастар

Шарп заманының саяси сол жақтарымен ұйсым танысты. 1900 жылы ол социалистік ұйым – Фабиан қоғамына қосылды, ал кейінірек Еңбек партиясын қолдады. Жастық шағында ол радикал саналды және оқытушы әріптесінің айтуынша, "торилерді әжуалауды" ұнатқан. Ол "сыныптық теңсіздіктің әділетсіздігіне" деген ашуын білдірді, сондай-ақ тоталитаризмге қарағанда демократияны жоғары бағалады, "кез келген ұжымдық үкімет дұрыс жұмыс істеуі үшін демократиялық болуы керек" деп санайтын және Ресейдегі большевиктік революцияға күдікпен қарады. Шарп өлім жазасына қарсы болды. Дегенмен, ол суфражеттер қозғалысын қолдамады, бірақ оның әріптесі және биографы Мауд Карпелес бұл, әдетте, олардың принциптеріне емес, әдістеріне наразылық болғанын көрсетті. Шарп ұлтшыл болды және ағылшын халық әндерімен танысу патриотизм рухын оятады деп сенді.

Өлім

Шарп 1924 жылғы 23 маусымда Хэмпстедте жоғарғы тыныс жолдарының қатерлі ісігінен қайтыс болды.

Сын

Шарптың идеялары оның қайтысынан кейін жарты ғасыр бойы басымдық танытты, бұл оның шәкірті Мод Карпельспен бірлесіп жазған, сынсыз және ашық түсті өмірбаянға және 1954 жылы Халықаралық халық музыкасы кеңесі құрған халық әнінің анықтамасына оның ойларын енгізуіне байланысты болды. А. Л. Ллойд, марксист және 1960-шы жылдардағы екінші халық әндерінің қайта жандануының бас теоретиктерінің бірі, Шарптың идеяларын жоққа шығарғандай болды, бірақ іс жүзінде оның көптеген ойларын ұстанды. 1970-ші жылдары Дэвид Харкер халық әндерін жаңартушылардың мотивациясы мен әдістерін сұраққа алып, Шарпты идеологиялық себептермен зерттеулерін манипуляциялауда айыптаған радикалды марксистік талдау ұсынды. Харкердің сөзіне сәйкес: «Сесил Шарптың қатысқан «Халық әні» ауылдық пролетариаттың шағын бөлігінен алынып, халықтың игілігі үшін қала мен ауылға бірдей таңылған «шикізат» немесе «құрал» ретінде пайдаланылуы керек, бірақ бастапқы түрінде емес, консерваторияның оқу бағдарламасына орай, ұлттық сезімдер мен буржуазиялық құндылықтардың негізін қалауы керек». Харкер 1985 жылы жарық көрген ықпалды «Фейксон» еңбегінде бұл тезисті кеңейтіп, халық әнінің тұжырымын «қайта құрылыс басталуы үшін жоғарылатылуы керек зиялық қиратылыс» деп қарастырды және Фрэнсис Джеймс Чайлдтан А. Л. Ллойдқа дейінгі ғалымдарды сынады. Вик Гэммон «Фейксон» британдық солшылдардың кейбір топтарында «ортодоксальдық мәртебеге ие болғанын» және ертедегі халық музыкасы қозғалысы бойынша «критикалық жұмыстың басталуын» білдіргенін айтты, бірақ кейінірек «Бұл Харкердің барлығын дұрыс түсінгенін білдірмейді» деп мәлімдеді. Сесил Дж. Шарп жинаған және фортепианомен сүйемелдеген ағылшын халық әндері, Лондон: Новелло (1916). Бұл том Dover Publications баспасынан қайта басылды және қолда бар. Ағылшын халық әні: кейбір қорытындылар (алғаш рет 1907 жылы жарық көрген). Лондон: Симпкин; Новелло). Бұл еңбек бірнеше рет қайта басылды. Соңғы басылымы (Charles River Books) мына жерде: «Морис биінің тарихы» (The Morris Book a History of Morris Dancing, With a Description of Eleven Dances as Performed by the Morris Men of England) Сесил Дж. Шарп және Герберт К. Маклвайн, Лондон: Новелло (1907). 2010 жылы қайта басылды, General Books.