Кіріспе

Фольклор авторы Томас Кийтли (17 қазан 1789 – 4 қараша 1872) – мифология және фольклор саласындағы еңбектерімен танымал ирланд жазушысы, әсіресе "Фейри мифологиясы" (1828) еңбегі, кейіннен "Гномдар, феялар, эльфтер және басқа да кішкентай халықтар туралы әлемдік нұсқаулық" (1978, 2000 ж.б.) деп қайта басылды. Кийтли – фольклорды зерттеудегі маңызды пионер болды, ал кейінгі ғалымдар оны осы саладағы алғашқы зерттеушілердің бірі деп санайды. Ол "салыстырмалы" фольклор жинақтаушы болды, түрлі мәдениеттердегі әңгімелер мен дәстүрлер арасындағы ұқсастықтарды анықтады. Сақ болған ғалым ретінде, ол ұқсас әңгімелердің бір-бірінен тарағанын автоматты түрде қабылдамады, сонымен қатар олардың тәуелсіз түрде пайда болу мүмкіндігін де ескерді. Педагог Томас Арнольдтың сұрауымен ол ағылшын, грек және басқа да тарихтар бойынша оқулықтар сериясын жазды, олар Арнольдтың Регби мектебінде және басқа да мемлекеттік мектептерде пайдаланылды.

Өмір және саяхат

Кейтли 1789 жылғы қазан айында дүниеге келді, ол Кильдар графтығының Ньютаун қаласынан шыққан Томас Кейтлидің ұлы еді және Томас Кейтлимен (1650?–1719) туыс екенін айтты. 1803 жылғы 4 шілдеде ол Дублин Тринити колледжіне қабылданды, бірақ бітірген жоқ. Денсаулығының нашарлауына байланысты заңгерлік мансабынан бас тартып, Ирландия адвокатурасына қабылдану мүмкіндігінен айырылды. Ол "Пентамерон" немесе "Страпарола түндері" ертегілерінің аудармаларын жасауға қабілетті болды және Россетти отбасының басшысымен достық қарым-қатынас орнатты. Томас барлығы жиырмадан астам тіл мен диалектіде білгіш екенін мәлімдеді, сондай-ақ орта ғасырлық және шетелдік еңбектердің, сонымен қатар ағылшын тілінде жиі кездеспейтін үзінділердің көптеген аудармаларын және тұжырымдамаларын жариялады. Олардың ішінде Морган ле Фейдің жұмбақ еліне батырды жеткізетін Ожие Даниялықтың кеңейтілген прозалық нұсқалары, немесе никстер мен эльфтер туралы швед балладалары, мысалы "Harpans kraft" ("Ләйлек күші") және "Herr Olof och älvorna" ("Эльф биіндегі мырза Олоф") бар.

Фольклор және мифология

Китли фольклордың "алғашқы және маңызды салыстырмалы зерттеуші-жинақтаушыларының" бірі болды, ал "Фейри мифологиясы" фольклор туралы ерте жазылған кітаптардың арасында жоғары деңгейді көрсетеді.