Романи халықтарын зерттеген ағылшын жазушысы: Фрэнсис Хайндс Грум
Francis Hindes Groome
Фрэнсис Грум – Рома халқы туралы жазған көрнекті ағылшын жазушысы. Тілі, өмірі, тарихы, салт-дәстүрлері мен нанымдары зерттелген. Рома мәдениеті туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франсис Гринс Грум (30 тамыз 1851 – 24 қаңтар 1902) – рома халқы, олардың тілі, өмірі, тарихы, әдет-ғұрыптары, сенімдері және фольклоры туралы сол заманғы көрнекті жазушы және сарапшы. Ол Суффолк архидиаконы Роберт Гиндс Грумның ұлы болған.
English writer on the Romani people
Francis Hindes Groome (30 August 1851 – 24 January 1902) was a writer and foremost commentator of his time on the Romani people, their language, life, history, customs, beliefs, and lore. He was the son of Robert Hindes Groome, Archdeacon of Suffolk.
Өмір
Грум 1851 жылғы 30 тамызда Саффолк графтығындағы Монк Сохамдағы әкесінің шіркеуінде дүниеге келді. Ол Ипсвич мектебінде білім алды, онда өмір бойы рома халқына деген қызығушылығы оянды, содан кейін Оксфорд университетінде оқуын жалғастырды. Ол Оксфордты дипломсыз тастап, Германиядағы Геттинген университетінде біраз уақыт оқыды, кейін алты жыл бойы ел ішінде және шетелде рома халқымен бірге өмір сүрді. 1876 жылы рома қанды әйел, Эсмеральда Локкаға үйленді және Эдинбургте тұрақты әдеби жұмысқа кірісті. Грум «Британ энциклопедиясы», «Ұлттық биография сөздігі», «Блэкуд журналы», «Афинеум», Джонсонның «әмбебап энциклопедиясы», «The Bookman», Чемберстің «биографиялық сөздігі», «Шотландияның ординанс газеті» және Ипсвич журналының «Саффолк жазбалары мен сұрақтары» атты басылымдарға атасы және ақын Эдвард Фицджеральдпен бірлесіп редактор ретінде түрлі тақырыптарда мол үлес қосты. «Британ энциклопедиясының» тоғызыншы басылымындағы «Цығандар» туралы мақаласы оны әлемге «цыганолог» ретінде таныстырды. 1899 жылы фольклоршылар үшін ең маңызды кітабын – «Цыган халық ертегілерін» жариялады. Мұқият түсіндірілген осы жинақтар әлемдік халық ертегілерін салыстырмалы түрде зерттеуге маңызды үлес қосады. Ол сонымен қатар «Цыган лоры» қоғамы журналының алғашқы үш томын бірлесіп редакциялады және оған он тоғыз қысқа мақала мен халық ертегілерінің жинағын жазды. Ол сондай-ақ Шотландияның алты томдық «Ординанс газеті» үшін жақсы есте қалды. Өте епті, жылдам және құлшыныспен ізденіс жасайтын зиялылыққа ие болған ол зерттеуде жалыққан жоқ, дәлдіктен өзгеге шыдамсыздық танытты, ашық және батыл сыншы болды; тарихи және филологиялық зерттеулердің кең салаларында жақсы білді, ал кейбіреулерінде шеберлікке жетті. Ол «Тарно Рые» деген лақап атымен белгілі болды.
Groome was born at his father's rectory in Monk Soham, Suffolk, on 30 August 1851. He was educated at Ipswich School, where his lifelong interest in Romanies was sparked, and continued at Oxford University. He left Oxford without taking a degree, spent some time at the University of Göttingen, in Germany, and then for six years lived with Romani at home and abroad. He married a woman of Romani blood, Esmeralda Locke, in 1876 and settled down to regular literary work in Edinburgh. Groome contributed generously and on a variety of subjects to such publications as the Encyclopædia Britannica, the Dictionary of National Biography, Blackwood's Magazine, the Athenaeum, Johnson's Universal Cyclopedia, The Bookman, Chambers' Biographical Dictionary, the Ordnance Gazetteer of Scotland, and as joint editor, with his father and poet Edward Fitzgerald, of "Suffolk Notes and Queries" for the Ipswich Journal. His article on 'Gipsies', in the ninth edition of the Encyclopædia Britannica, made him known to the world as a "gypsyologist". In 1899 he published his most significant book for folklorists, Gypsy Folk Tales. These well annotated collections are a significant addition to the comparative study of the world's folktales. He also co edited the first three volumes of Gypsy Lore Society's Journal, and wrote nineteen brief articles and collections of folktales for it. He is also well remembered for his six volume Ordnance Gazetteer of Scotland. A singularly alert, swift, and eager intellect, he was unwearied in research, impatient of anything less than precision, a frank and fearless critic; thoroughly at home in wide fields of historical and philological research, and in some of them a master. He was nicknamed the “Tarno Rye”.
Өлім
Грум 1902 жылдың 24 қаңтарында 50 жасында Лондонда қайтыс болды. Ол Саффолк графтығындағы Монк Сохамда жерленген.
Groome died on 24 January 1902, aged 50, in London. He was buried at Monk Soham, Suffolk.
Мұра
1901 жылдың қазан айында ромаларды зерттеуге қатысты Грумның кітаптар, хаттар және қолжазбалар кітапханасы Бостон Атенейымен сатып алынды. Бұл жинақ жүзден астам томды құрайды, олардың кейбіреулері сирек, ал басқаларында сирек трактаттар мен журналдық мақалалар бар. Сондай-ақ, Грумның өзінің шет белгілері қосылған кітаптары, отыздан астам томдық қолжазба жазбалары, лекциялары және 1872 жылдан 1880 жылға дейінгі кезеңдегі рома зерттеушісі, әйгілі француз ғалымы М. Пол Батайярмен жүргізген хат алмасуы да бар.
In October 1901, Groome's library of books, letters, and manuscripts bearing upon the study of the Romani was purchased by the Boston Athenæum. The collection comprises over one hundred volumes, some which are rare, and others contain rare tracts and magazine articles. There are also Groome's own books with his marginal additions, over thirty volumes of manuscript notes, lectures, and his correspondence with M. Paul Bataillard, the eminent French student of the Romani, covering the years 1872 to 1880.