Жан Харольд Брунванд: Американдық фольклоршінің өмірі мен еңбектері
Jan Harold Brunvand
Жан Харольд Брундванд – американдық фольклорист, қалалық аңыздарды зерттеуші. Әңгімелердің шығу тегі, мағынасы, моральдық тұрғысы жайлы білу үшін оқыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Jan Harold Brunvand (1933 жылы туған) – американдық зейнеткер фольклоршы, зерттеуші, жазушы, қоғамдық лектор және Юта университетінің ағылшын тілі кафедрасының профессор-эмиритусы. Брунунд қалалық аңыз туралы ұғымды кеңінен танымал еткен, ол – қазіргі заманғы фольклордың немесе әңгіме айтудың бір түрі. "Қалалық аңыздар, - дейді Брунунд, - өйткені оларда күдік тудыратын немесе қызықты элементтер болады, оларға сенуге болады және олардың мәні бар, сондықтан адамдардың қиялында берік орналасады."
American folklorist (born 1933)
Jan Harold Brunvand (born March 23, 1933) is an American retired folklorist, researcher, writer, public speaker, and professor emeritus of English at the University of Utah. Brunvand is best known for popularizing the concept of the urban legend, a form of modern folklore or story telling. Urban legends are "too good to be true" stories "Urban legends," Brunvand says, "have a persistent hold on the imagination because they have an element of suspense or humor, they are plausible and they have a moral."
Ерте өмір және білім
Брунванд 1933 жылғы 23 наурызда Мичиган штатының Кадиллак қаласында норвегиялық иммигранттар отбасында дүниеге келді. Оның екі бауыры – Тор мен Ричард. Брунванд 1951 жылы Лансингтегі Дж. У. Секстон орта мектебін бітірді. Орта мектептен кейін Мичиган штатының Ист-Лансинг қаласындағы Мичиган мемлекеттік университетінде оқыды, онда 1955 жылы журналистика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Осы кезеңде ол академиялық басылымдарда жариялай бастады, әсіресе Индиана университетінің мұрағатында норвегиялық-американдық фольклор және норвегиялық халық батыры Аскеладден туралы мақалалар жариялады. 1957 жылы Брунванд Индиана штатының Блумингтон қаласындағы Индиана университетінде аспирант ретінде АҚШ-қа оралды. Осы уақытта ол Арчер Тейлормен танысты, ол қонақ профессор ретінде мақал-мәтелдер мен жұмбақтар курсын оқытты. Брунвандтың айтуынша, бұл курс "оның өмірін өзгертті". Мақал-мәтелдер Брунвандтың зерттеуге және талқылауға сүйікті тақырыптарының бірі болды, сонымен қатар ол халық аңыздарының құрылымы, морфологиясы және типологиясына қызығушылық танытты. Брунванд 1961-1965 жылдары Айдахо штатының Мәскеу қаласындағы Айдахо университетінде сабақ берді, содан кейін әйелі мен төрт баласымен Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласындағы Юта университетіне көшті, онда 1996 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін профессор болып қызмет етті. Ол сонымен қатар "Американдық фольклор журналының" кітап шолу редакторы болып та қызмет етті. Сол жылы ол гуманитарлық ғылымдар (фольклор және танымал мәдениет) саласындағы Гугенхайм стипендиясын жеңіп алды. Келесі он жыл бойы Брунванд румын фольклорына, әсіресе румын үйлерін безендіруге зерттеулерін жұмыстады. Ол 1973-74 жылдары және 1981 жылы Румынияға қайта оралды, зерттеулерін жалғастыру үшін Халықаралық зерттеулер мен алмасулар кеңесінен (IREX) гранттар алды. Брунванд 1969 жылы Чикаго фольклорлық сыйлығы конкурсында осы кітабы үшін құрметті мақтауға ие болды. Чикаго фольклорлық сыйлығы "Халықаралық фольклорлық қауымдастық құрған қор есебінен қаржыландырылады және оны Чикаго университеті жыл сайын фольклорды зерттеуге елеулі үлес қосқандығы үшін береді". Брунвандтың "Ютадағы фольклорды жинаушыларға арналған нұсқаулық" атты еңбегі 1971 жылы Юта баспасы арқылы Америка батысында жарық көрді. 1973-1976 жылдары Брунванд қайтадан "Американдық фольклор журналының" редакторының орынбасары болды. Кітап, бакалавр студенттеріне арналған, зерттеу құралы, библиографиялық нұсқаулық және курстық жұмыстарға кеңес берді. 1979 жылы W. W. Norton and Company баспасынан шыққан, ал 1996 жылы Garland баспасынан жарық көрген "Американдық фольклор: Энциклопедия".
Brunvand was born on March 23, 1933, in Cadillac, Michigan, to Norwegian immigrants He and his two siblings, Tor and Richard, Brunvand graduated from J. W. Sexton High School in Lansing in 1951. From high school, Brunvand attended Michigan State University in East Lansing, Michigan, where, in 1955, he earned a Bachelor of Arts degree in journalism. He started publishing in academic publications during this period, notably a paper on Norwegian American folklore in the archives of Indiana University and one about the Norwegian folk hero Askeladden. In 1957, Brunvand returned to the United States as a graduate student at Indiana University, Bloomington, Indiana. During this time, he met Archer Taylor, who, as a visiting professor, taught a course on proverbs and riddles. This course, according to Brunvand, "changed his life." Proverbs became one of Brunvand's favorite topics to study and discuss. highlighted his interest in the structure, morphology and typology of the folktale. Brunvand taught at the University of Idaho, Moscow, Idaho, from 1961 to 1965. before moving with his wife and four children to the University of Utah, Salt Lake City, Utah, where he remained a professor until his retirement in 1996. He had also served as Book Review Editor for the Journal of American Folklore, He also won a Guggenheim Fellowship in the Humanities (Folklore and Popular Culture) that same year. Throughout the next decade, Brunvand focused his research on Romanian folklore, with a particular interest in Romanian house decoration. He returned to Romania in 1973 74 and again in 1981, receiving grants from the International Research & Exchanges Board (IREX) to continue his studies. Brunvand received an Honorable Mention for this book in a 1969 Chicago Folklore Prize competition. The Chicago Folklore Prize is "supported by an endowment established by the International Folklore Association and is awarded annually by the University of Chicago for an important contribution to the study of folklore." Brunvand's A Guide for Collectors of Folklore in Utah was published by Utah Publications in the American West in 1971. In the years 1973 to 1976, Brunvand, again, took on the role of associate editor for the Journal of American Folklore. The book, intended for undergraduate folklore students, was a research tool with a bibliographic guide and tips for researching term papers. published by W. W. Norton and Company in 1979, American Folklore: An Encyclopedia, published by Garland in 1996.
"Қалалық аңыз"
Юта университетінде фольклордан сабақ берген Брунванд студенттерінің және олардың фольклорға деген көзқарастарының өзгешелігін байқады. "Олар фольклордың әрқашан басқа біреуге, көбінесе өткенге тиесілі, ескі және өткен заманның нәрсесі деп ойлағандай болды". Ол студенттерінен өз өмірлерінен оқиғалар туралы ойланып, талқылауларын сұрауды бастады. Осы оқиғалар Брунвандтың кейін қалалық аңыздар тақырыбында жарық көрген бірнеше танымал кітаптарына негіз болған жинақты құруға көмектесті. Ол оқушылар арасында осы тақырыпты кеңінен танымал етуге септігін тигізді. Брунванд түсіндіреді, қалалық аңыздар – "мифтердің, ертегілердің және қауесеттердің жақын туыстары. Аңыздар қауесеттерден сюжеті бар әңгімелер екендігімен ерекшеленеді. Ал мифтер мен ертегілерден айырмашылығы – олар қазіргі замандағы, шындыққа жақын, күнделікті өмірде кездесетін, тіпті болуы мүмкін оқиғалар деп есептеледі", – дейді ол, сондай-ақ бұл "біз бір-бірімізге айтатын, шындыққа сенетін керемет әңгімелер" екенін қосады. Оның кітаптары: "Қалалық аңыздардың үлкен кітабы" (комедиялық кітап түрінде безендірілген), "Мексикалық жануар: Жаңа қалалық аңыздар", "Қарғыстар! Тағы да қыздырылды!", "Балалар пойзы: және басқа да құштар қалалық аңыздар", "Сенуге қиын: Қалалық аңыздардың алып кітабы" және "Шындық жақсы оқиғаның жолына тосқан емес!". Ол Дэвид Леттерменнің "Кешкі шоуында" бірнеше рет пайда болды және 1987 жылы "Қалалық аңыздар" деген атаумен аптасына екі рет шығатын газет бағаны жариялады. Бұл атау кейін кітап мұқабаларына және басқа да жарнамалық материалдарға қосылды. Гарвардтың "Лампун" басылымы "Mediagate" қалалық аңыздар кітаптарын осы жалған баспагердің хабарламасымен пародиалады: "Bookman Publishing's Catalog for Fall '87: The Embarrassing Fart and More New Urban Legends by Jan Harold Brunvand. "Жоғалып бара жатқан автостопшының" авторы жинаған тағы бір қауесет, аңыз және төртінші қолдан келген ақпарат. Оған соңғы қалалық аңыздар да кірді: "Сенілі Президент", "Зинақор Евангелист" және "Биг Мак" ішіндегі "Жыртқыш спортзал шұлықтары". 233 беттік қатты мұқабалы кітап. $34,95 (Гарвард 1988: 229)".
While teaching folklore at the University of Utah, Brunvand noticed a disconnect with his students and their views toward folklore. "They always seemed to think that folklore belonged to somebody else, usually in the past, that was something quaint and outdated." He began asking his students to think about and discuss stories from their own lives. These stories helped form the basis of a collection which Brunvand later included in several popular books on the topic of urban legends. helped to popularize the topic for a student audience. Urban legends, Brunvand explains, are "kissing cousins of myths, fairy tales and rumors. Legends differ from rumors because the legends are stories, with a plot. And unlike myths and fairy tales, they are supposed to be current and true, events rooted in everyday reality that at least could happen." but are "weird whoppers we tell one another, believing them to be factual." The Big Book of Urban Legends (which was formatted as a comic book), The Mexican Pet: More "New" Urban Legends, Curses! Broiled Again!, The Baby Train: And Other Lusty Urban Legends, Too Good to be True: The Colossal Book of Urban Legends, and The Truth Never Stands in the Way of a Good Story!. He made several appearances on Late Night with David Letterman and, in 1987, began a twice weekly syndicated newspaper column called Urban Legends. the title was later added to book jackets and other publicity. A Harvard Lampoon publication, Mediagate, parodied urban legend books with this fake publisher's notice: "Bookman Publishing's Catalog for Fall '87: The Embarrassing Fart and More New Urban Legends by Jan Harold Brunvand. Yet another set of rumors, tall tales, and fourth hand hearsay compiled by the author of The Vanishing Hitchhiker. Includes more recent urban legends such as the Senile President, the Adulterous Evangelist, and the Smelly Gym Sock in the Big Mac. 233 pages hardbound. $34.95 (Harvard 1988: 229)."
Зейнетақыдан кейінгі еңбек жолы
Брунванд 1996 жылы Юта университетінен зейнеткерлікке шықты, бірақ ағылшын тілі профессоры ретінде зерттеулер жүргізуді және жазуды жалғастырды. Брунвандтың хоббиі мен академиялық қызығушылықтары кейде қиылысады, мысалы, "The American Fly Fisher" журналында Тороға қатысты жалған цитатаны жоққа шығарған мақаласында. Ол SeniorsSkiing.com сайтында қарт жастағы шаңғышылар туралы мақалалар жазады. Брунванд 1999 жылдың қыркүйек айында National Public Radio-ның "All Things Considered" бағдарламасында қонақ болды. Ол Ноа Адамспен "Too Good to be True: The Colossal Book of Urban Legends" кітабы туралы сөйлесті. Рэнди Хикмен салған суреттерімен бірге оның "Encyclopedia of Urban Legends" кітабы 2001 жылы ABC CLIO баспасында жарық көрді. 2003 жылы Миссури фольклорлық қоғамының мәжілісінде негізгі баяндама жасады. 2004 жылы Италияда өткен World Skeptics Congress-те сөз сөйледі. Брунвандтың "Be Afraid, Be Very Afraid: The Book of Scary Urban Legends" кітабы 2004 жылы W. W. Norton and Company баспасында жарық көрді. Ол "Solo Angler" санатында қатысты. Кітапта "The Solid Cement Cadillac" сияқты қорқынышты және күлкілі әңгімелер бар, сондай-ақ "Естідіңіз бе, қатты цементтен жасалған Cadillac туралы немесе кемпердегі жалаңаш әйел туралы?" деген сұрақтар да қойылған. "The Vanishing Hitchhiker" кітабындағыдай, Брунванд әртүрлі аңыздарды классикалық қалалық аңыздар түрлеріне жіктейді. Оқырманға "The Choking Doberman", "The Poison Dress" және "The Death of Little Mikey" сияқты қалалық аңыздар туралы шолу ұсынады. Роберт Д. Бетке "The Choking Doberman" кітабын "достарымен бірден бөліскісі келетін жұмыс" деп атаса, сыншы Эллиотт Оринг Брунванд қолданған жіктеу жүйесінің "Америкалық фольклорды зерттеуді" американдық фольклордың "индексіне" айналдырғанын айтты. Кеннет Лэйн Кетнер кітаптағы жұмыстарды бағалау үшін қолданылған теориялық негізді, егжей-тегжейлі мәліметтердегі және баяндамадағы қарама-қайшылықтарды, авторитарлық стильді және этноцентрикалық көзқараспен білімге қатысты харизматикалық немесе кездейсоқ тәсілді ашып көрсетпегені үшін сынға алды. Питер Токофский "Introducing Folklore: A Review Essay" атты мақаласында "Брунвандтың кітабының ұзақ өмір сүруі және, болжам бойынша, одан әрі жақсы сатылуы фольклорды жанрлар арқылы таныстырудың тиімді және көптеген адамдар үшін қазіргі теориялық көзқарастарды көрсетпесе де, ең жақсы оқыту құралы болып қалатынын көрсетеді" деп атап өтті.
Brunvand retired from the University of Utah in 1996, but continued doing some research and writing as professor emeritus of English. Once in a while, Brunvand's hobbies and academic interests intersect, notably with an article in The American Fly Fisher debunking a fake quotation by Thoreau. He writes a series of columns on Seniors Skiing. com. Brunvand was a guest on National Public Radio's All Things Considered in September 1999. He spoke to Noah Adams about his book Too Good to be True: The Colossal Book of Urban Legends. His Encyclopedia of Urban Legends, illustrated by Randy Hickman, was published by ABC CLIO in 2001. He gave the keynote address at the 2003 meeting of the Missouri Folklore Society. He was a speaker at the World Skeptics Congress in Italy in 2004. Brunvand's book Be Afraid, Be Very Afraid: The Book of Scary Urban Legends was published in 2004 by W. W. Norton and Company. He participated in the Solo Angler category. Included in the book are such chilling and humorous stories "The Solid Cement Cadillac," As with Heard About the Solid Cement Cadillac or the Nude in the Camper?, Brunvand categorizes the different legends included in The Vanishing Hitchhiker into classic urban legend types. Like in his book, The Vanishing Hitchhiker, Brunvand provided the reader with a survey of urban legends, stories such as "The Choking Doberman," "The Poison Dress," and "The Death of Little Mikey." Though Robert D. Bethke called The Choking Doberman "the kind of work one immediately wants to share with friends," "Cabbage Patch Kids' death certificates," To some, like reviewer Elliott Oring, the classification system used by Brunvand made The Study of American Folklore more of an "index" of American folklore rather than a "study" of it. Reviewer Kenneth Laine Ketner criticized the book for its failure to make explicit the background theory used to evaluate the works and classification system included in the book, contradictions in detail and narrative, its authoritarian tone, and its charismatic or arbitrary approach to knowledge with serious ethnocentric biases. Peter Tokofsky, in his article Introducing Folklore: A Review Essay, suggested that "the longevity and, presumably, continuing strong sales of the Brunvand text seems to confirm that introducing folklore by way of genres remains an effective and, for many, a preferred teaching tool even if it does not reflect the most current theoretical perspectives."
Америка фольклоры: Энциклопедия
Америка фольклоры: Энциклопедия – американдық және канадалық фольклор мен халықтық өмірді қамтитын 500-ден астам мақаласы бар суреттелген том. Кітапта мерекелер, фестивальдер, рәсімдер, қолөнер, музыка, би және кәсіптер сияқты тақырыптар қамтылған. Оқушыларға одан әрі зерттеу үшін қысқаша библиографиялар мен сілтемелер ұсынылады.
American Folklore: An Encyclopedia is an illustrated volume that contains within its pages more than 500 articles covering American and Canadian folklore and folklife. Subject areas include holidays, festivals, rituals to crafts, music, dance and occupations. The book provides short bibliographies and cross references for further research.