Кіріспе
Фредерик Шопеннің фортепианоға арналған 1847 жылғы вальсі. D-бемоль мажордағы вальс, Op. 64, № 1, кейде "Valse du petit chien" (француз тілінде "Көпірдің вальсі") деп аталады, ал ағылшын тілінде "Минуттық вальс" деп кеңінен танымал. Бұл шығарма поляк композиторы және виртуоз Фредерик Шопеннің фортепианоға арналған вальсі. Ол графиня Дельфина Поточкаға арналған.
The Waltz in D flat major, Op. 64, No. 1, sometimes known as "Valse du petit chien" (French for "Waltz of the puppy"), and popularly known in English as the Minute Waltz, is a piano waltz by Polish composer and virtuoso Frédéric Chopin. It is dedicated to the Countess Delfina Potocka.
Тарих
Шопен вальсты 1847 жылы жазды және оны сол жылы Лейпцигтегі Breitkopf & Härtel баспасында «Trois Valses, Op. 64» атты жинақтың бірінші туындысы ретінде жариялады. Екінші вальс C-диез минорының энгармониялық параллель минор тонында жазылған. Артур Рубинштейн орындаған вальстың жылдам нұсқасы BBC Radio 4 телерадиобағдарламасының «Just a Minute» бағдарламасының бастапқы кезінен бері оның тақырыптық музыкасы болып табылады.
Құрылымы
Вальс ре-бемоль мажорлық күйде жазылған және темпі – molto vivace (өте жанды). Шопен вальсты орындауда педальді пайдалануды және жиі crescendi мен diminuendi қолдануды ұсынады. Бұл вальс, Шопеннің көптеген шығармалары сияқты, қарапайым үш бөлімді формада (ternary form) құрылған. А бөлімі "leggero", ал B бөлімі "sostenuto" деп белгіленген. А бөлімін екі тақырыпқа бөлуге болады, олар қос сызықпен ажыратылған. Бірінші тақырып – таныс әуен стандартты вальс ырғағымен үйлесімде, жиі октавамен көтеріліп, сосын қайтадан төмен түседі. Екінші тақырып оған ұқсас, бірақ толықтай сәйкес келмейді, және бірнеше октаваға созылған бөлінген гаммалар, қайталанатын шартық нота мен үштік мотивтер арасында кездеседі. B бөлімі салыстырмалы түрде тыныш, вальс ырғағымен бірге жарты ноталар мен шартық ноталарды кезектестіре пайдаланады. Ұзақ трилден кейін А бөлімі қайта орындалады, тек соңында ғана өзгеріс енгізіледі – екі октавалық төмендеудің орнына үш октавалық төмендеу қолданылады.
Темпо
Бұл шығармаға Molto vivace темпі берілген. Ұзақ жылдар бойы "Минуттық" вальс деп белгілі болғанымен, оның баспагері берген лақап аты "кішкентай" дегенді білдіреді, яғни "миниатюралық" вальс мағынасында қолданылған. Шопен бұл вальсты бір минут ішінде орындауды көздемеген. Әдетте, оның орындалуы 1 жарым мен 2 жарым минутқа созылады. Вальс 140 такттан тұрады, соның ішінде 15 такттық қайталану бар. Сондықтан, оны бір минуттың ішінде толық орындау үшін минутына шамамен 420 төрттік нотамен ойнау қажет. Дегенмен, кейбір пианиношылар әлі де бұл шығарманы мүмкіндігінше жылдам орындауға тырысады. Шопеннің біографиясын жазған Камиль Бурникель оқырманға Шопеннің осы вальске шабыттанғандағы жағдайды еске салады: ол кішкентай иттің өз құйрығын қуғанын көрген, бұл композиторды шығарманы "Вальс дю пити шьен" деп атауға итермелеген, яғни "Кішкентай иттің вальсі".
Туынды шығармалар
Пьесаның әнші Лан О'Кун сөзіне жазылған вокалдық нұсқасын көптеген әртістер орындады, олардың ішінде Барбра Стрейзанд 1966 жылғы "Color Me Barbra" альбомында орындады. Оның нұсқасы Billboard-тың Easy Listening чартында 23-орынға жетті. О'Кунның сөзі мелодияны бір минутта орындау керек деген пікірді күшейтеді, бірақ Стрейзандтың орындауы екі минутқа жуық созылады. Төменгі ноталарға қол жеткізу қиын болғандықтан, Стрейзанд соңғы фразаларды сөйлеп оқыды. Бұл нұсқа 1969-70 жылдарғы "Сезам көшесі" сериалының тұсаукесерінде әйел муппеттің орындауында да болды. Сол нұсқа 1970-ші жылдары "Капитан Кенгуру" бағдарламасындағы бір көріністе де пайдаланылды. Нью-Орлеандық ритм-н-блюз пианині Джеймс Букер өзінің "Junco Partner" (1976) альбомына инструменталды нұсқасын қосты. Композиторлар Кайхосру Шапурджи Сорабжи, Рафаэль Жозеффи, Макс Регер, Леопольд Годовский, Мориц Розенталь, Джузеппе Феррата, Сэм Рафлинг, Марк Андре Хамелин және Бертольд Хуммель "Минуттық вальс" пьесасының өзгертілген нұсқаларын жасады.