Кіріспе

Американдық актриса, әнші және жазушы

Дейл Эванс Роджерс (туған Франсес Октавия Смит; 31 қазан 1912 – 7 ақпан 2001) – американдық актриса, әнші және ән жазушы. Ол әнші-каубой киножұлдызы Рой Роджерстің екінші әйелі болған.

Ерте өмір

Эванс Франсис Октавия Смит 1912 жылдың 31 қазанында Техас штатының Увальде қаласында Бетти Сью Вуд пен Т. Хиллман Смит отбасында дүниеге келді. Оның балалық шағы қыржұлысқа толы болды. Ол көп уақытын Арканзас штатының Осеола қаласында ішкі медицина дәрігері, доктор Л.Д. Массимен бірге өткізді. 14 жасында ол Томас Ф. Фокспен қашып, үйленді, ал 15 жасында Томас Ф. Фокс кіші деген ұлы дүниеге келді. Бір жыл өткен соң күйеуі оны тастап кеткендіктен, ол өзін Мемфис қаласында (Теннесси штаты) жалғыз ана ретінде тауып, музыка саласында мансап қуа бастады. Ол Мемфис радиостанцияларында (WMC және WREC) әнші болып, фортепианода ойнап жұмыс істеді. 1929 жылы ажырасып, 1930 жылдардың басында Луисвилл (Кентукки) қаласындағы WHAS радиостанциясында жұмыс істеген кезде станция директорының ұсынысымен Дейл Эванс деген есімді қабылдады, себебі ол оның әншілік мансабын жылдам дамыту үшін жағымды әрі айтуға оңай есімнің көмегімен жарнамалауға болатынын ойлады.

Ерте мансап

Карьерасын радиостанцияда ән айтудан бастаған, онда ол хатшы болып жұмыс істеді, Эванс джаз, свинг және биг-бенд әншісі ретінде жемісті мансапқа ие болды, бұл оны 20th Century Fox студиясымен экрандық сынаққа және келісімшартқа алып келді. Ол радиода Эдгар Берген/Чарли Маккарти шоуында бір кезде басты әнші ретінде танымал болды. Осы ерте кезеңде Эванс тағы екі сәтсіз некеге тұрды, біріншісі 1929 жылдан 1935 жылға дейін Август Уэйн Джонспен, ал екіншісі 1937 жылдан 1946 жылға дейін аккомпаниатор және аранжировщик Роберт Дейл Баттспен. Екеуінің де балалары болған жоқ. 20th Century Fox-та жұмыс істеген кезінде студия оны жасөспірім "бауыры" Томмидің (іс жүзінде оның ұлы Том Фокс, кіші) үйленбеген қолдаушысы ретінде жариялады. Бұл алдау 1946 жылы Баттспен ажырасып, Republic Studios-та Рой Роджерстің қосымша жұлдызы – ковбойшақ рөліне дамуымен жалғасты. Бұл Роджерстің үшінші, Эванстың төртінші некесі болды және олар 1946 жылдан Роджерстің 1998 жылы қайтыс болғанға дейін экранда да, экраннан тыс да бірге болды. Тойдан кейін көп ұзамай Эванс ұлы Томмиге қатысты алдауды тоқтатты. Ройдың асырап алған қызы Шеріл және екінші некесінен туған екі баласы – Линда мен Рой кіші (Дасти) болды. Олардың бір баласы – Робин Элизабет болды, ол Даун синдромының салдарынан екі жасқа толмай қайтыс болды. Оның өмірі Эвансты өзінің бестселлер кітабын жазуға шабыттандырды. Эванс дамуында кемшіліктері бар балаларға қатысты қоғамдық пікірді өзгертуде маңызды рөл атқарды және көптеген ата-аналар үшін үлгі болды. Ол "Көзі жоқ періште" (Angel Unaware) кітабын жазғаннан кейін, бұрын "Оклахома округінің ақыл-жақындық кемістігі бар балалар кеңесі" деп аталған ұйым оның құрметіне Дейл Роджерс оқу орталығы деп аталатын жаңа есімді қабылдады. Ол көптеген діни және рухани кітаптар жазды және Роймен бірге Билли Грэммен бірнеше рет ел бойынша крест жорықтарына қатысты, евангелие әндерін орындап, өздерінің куәліктерін берді. Эванс пен Роджерс тағы төрт баланы асырап алды: Мими, Доди, Сэнди және Дебби. 1951 жылдан 1957 жылға дейін Эванс пен Роджерс өте табысты "Рой Роджерс шоуы" телесериалында ойнады, онда олар ковбой және ковбойшақ рөлдерін жалғастырды, ол өзінің сенімді букskin атты, Buttermilk-ке мініп жүрді. Телешоуларының табысынан, 30-дан астам фильмінен және 200-ге жуық әнінен басқа, Эванс "Happy Trails" әнін жазды. Бағдарламаның кейінгі эпизодтарында ол өзінің христиан дінін ашық білдіріп, адамдарға Құдай олардың қиындықтарында көмектесетінін айтты және ересектер мен балаларды басшылық алу үшін Оған жүгінуге шақырды. 1962 жылдың соңында бұл жұбайлар комедиялық батыс түрлерінен тұратын "Рой Роджерс және Дейл Эванс шоуы" бағдарламасын жүргізді. Эванс 1964 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Барри Голдуотерді қолдады. Project Prayer митингісіне Эванс пен Айслиге қосылғандардың арасында Уолтер Бреннан, Ллойд Нолан, Ронда Флеминг, Пэт Бун және Глория Свонсон болды. Эванс: "Барлық Американың санаққа түсетін уақыты келді. Балаларымыз Иеміз туралы білсін және бостандыққа ие болсын!" деді. Айсли мен Флеминг Роджерстің, Джон Уэйннің, Рональд Рейганның, Мэри Пикфордтың, Джейн Расселдің, Джинджер Роджерстің және Пат Баттрамның, егер олардың кестелері рұқсат етсе, митингке қатысатынын қосты.

Мұра

Радиоға қосқан үлесі үшін Эванстың Голливуд Даңқы аллеясында, 6638 Голливуд бульварында жұлдызы бар. Телевизия индустриясына қосқан үлесі үшін 1737 Vine St. мекенжайында екінші жұлдызға ие болды. 1976 жылы ол Оклахома штатының Оклахома қаласындағы Ұлттық каубойлар және батыс мұрасы мұражайының Батыс өнерпаздарының Даңқ залына енгізілді. 1995 жылы Техас штатының Форт-Уорт қаласындағы Ұлттық каугерлдер мұражайы мен Даңқ залына кірді. 1997 жылы ол Техас Даңқ жолына енгізілді. 2002 жылы CMT телеарнасының «Кантри музыкасындағы 40 ең ұлы әйел» тізімінде 34-орынды иеленді. Рой Роджерстің қызы және Эванстың келіні Шерил Роджерс Барнетт, Франк Томпсонмен бірлесіп «Каубой принцессасы: Рой Роджерс және Дейл Эванспен өмір» атты кітапты жазды. 2001 жылы Палм-Спрингс жұлдыздар аллеясында оған және Рой Роджерске Алтын пальма жұлдызы арналды. 2018 жылы ол Ұлттық көпмәдени Батыс мұрасы мұражайының мүшесі болды.