Кіріспе

Өсімдік түрі

Euphorbia esula, көбінесе жасыл шұңғыл немесе жапырақты шұңғыл деп аталатын, шұңғылдың Орталық және Оңтүстік Еуропаға (Англияның солтүстігіне, Нидерланды мен Германияға) және шығысқа қарай Азияның көп бөлігіне, Гималайдың солтүстігіне дейін, Корея мен Шығыс Сібірге дейін таралған түрі. Бұл түр Алясканың кейбір аймақтарында да кездеседі.

Сипаттама

Бұл биіктігі 1,2 метрге дейін жететін, бірнеше сабағы түбінен тармақталған көп жылдық шөптесін өсімдік. Сабақтары тегіс, түксіз немесе сәл түкті. Жапырақтары кішкентай, сүйірше жапырақ тәрізді, ұзындығы 4-8,5 см, ені 1 см-ге дейін, шеттері сәл толқынды. Гүлдері ұсақ, сары-жасыл гүлқалқан сияқты жапырақшалардың базалық жұбымен гүлшоғырларында орналасқан. Гүлқалқандар көктемнің соңында пайда болады, ал нағыз гүлдер жаздың басында гүлдейді. Өсімдіктің барлық бөліктерінде уытты, ақ сүтті шырын бар. Ол тұқымдар арқылы, олардың өнімділігі жоғары және топырақта кем дегенде сегіз жыл көріне алады, оңай көбейеді. Тұқымдық қапшықтар жарылыспен ашылып, тұқымдарды аналық өсімдіктен 5 метрге дейін шашыратады, ал су және жануарлар арқылы одан да алысқа таралуы мүмкін. Жапырақты шырша тамыр жүйесінен вегетативті түрде де көбейеді, ол күрделі, 8 метрге дейін жерге және 5 метрге дейін жанына жетеді, және көптеген бүршіктерге ие болуы мүмкін. Екі түршесі және гибридтік түршесі бар: E. esula Еуропаның белгілі бір бөліктерімен шектеледі және жабайы өсімдік емес, ал E. virgata АҚШ және Канадада кездеседі және маңызды экономикалық және экологиялық салдарға әкелді. E. virgata-ны E. esula-дан жапырақтары арқылы ажыратуға болады, олардың жиектері жапырақ тілімінің ортасында дерлік параллель болатын, енінен 6-15 есе ұзын, ал E. esula жапырақтары ұшына қарай кеңейеді, әдетте енінен 3-8 есе ұзын, жапырақ тілімінің ортасында параллель емес жиектерімен. Сонымен қатар, E. virgata-ның жоғарғы жағы әдетте сүйкімді, ал түбі кесілген немесе тартылған, ал E. esula-ның жоғарғы жағы дөңгелек немесе сәл сүйкімді, ал түбі біртіндеп тартылған немесе үшбұрышты. Солтүстік Америка флорасы және инвазивті түрлер туралы әдебиетте E. esula туралы айтылғандар қазір E. virgata-ға сілтеме жасалуда.