Кіріспе

Жоқ. Бұл Португалия қалаларының тізімі. Португалияда "қала" (cidade) атағы бірнеше талаптарға сай келетін елді мекендерге беріледі, мысалы, белгілі бір тұрғындар санының болуы, жақсы дамыған инфрақұрылым (мектептер, медициналық қызметтер, мәдени және спорттық объектілер) немесе маңызды тарихи мәні. 1980 жылдардағы елдегі демографиялық өсім бірнеше кенттің қала мәртебесіне ие болуына ықпал етті, және 2018 жылғы мәліметтер бойынша Португалияда 159 елді мекен қала деп есептеледі.

Шолу

Португалияда қала әкімшілік бөлініс емес, сондықтан қала әдетте муниципалитетке сәйкес келмейді, ал муниципалитет – елдегі екінші деңгейлі жергілікті билік. Кейбір толыққанды қалалық муниципалитеттер қалалармен сәйкес келеді, мысалы Лиссабон, Порту, Фуншал, Амадора, Энтронкаменту және Сан-Жоао-да-Мадейра. Қалалары ең көп муниципалитет – Паредес муниципалитеті, онда төрт қала бар. 1910 жылға дейін елді мекен корольдік жарғымен (carta régia) қала деп жарияланды, бұл қазіргі португал қалаларының 25-і үшін орын алды (корольдік жарғылар Португалия империясының қалаларына да берілді; мысалы, Сан-Паулу 1711 жылы). Португалияның бірінші республикасы кезінде бұл процесс парламентке жүктелді, ол үш елді мекенді қала санатына көтерді. Диктаторлық Estado Novo режимі Португалияның құрлықтағы жеті қаланы (сондай-ақ колониялардағы бірнеше қаланы) үкіметтік жарлық арқылы жариялады. 1974 жылғы "Шегілдік революциясынан" кейін қала жариялау құқығы парламентке қайтарылды және қазір Португалияда 156 қала бар, нәтижесінде бұл атақ бұрынғыдай құрметті емес. Португалия тәуелсіз патшалыққа айналғаннан бері (де-факто 1128 жылдан бастап) сегіз елді мекен әрқашан қала деп есептелді: Брага, Коимбра, Ламего, Порту және Висеу, сондай-ақ кейінірек қосылған Эвора, Лиссабон және Сильвес. Гуарда – 1199 жылы тәуелсіз патшалықтың құрамында қала деп жарияланған алғашқы елді мекен.

Қалалық аудандар

Португалияның екі ірі қалалық аймағы – 2,8 миллионнан астам тұрғыны бар Лиссабон және 1,7 миллионнан астам тұрғыны бар Порту елінің ең ірі агломерациялары болып табылады. Екі қалалық аймақта Лиссабон мен Порту қалаларынан өзге, аймақты құрайтын тағы да бірнеше қала бар. Лиссабон қалалық аймағына Лиссабон қаласынан бөлек, Амадора, Келуш, Сетубал, Альмада, Агуалва-Касем және тағы да басқа қалалар кіреді. Порту қалалық аймағы Порту қаласынан және Вила-Нова-де-Гайя, Гондомар, Риу-Тинту, Повуа-де-Варзим, Матозинью және тағы да басқа қалалардан тұрады.

Мегаполистерден тыс ірі қалалар

Португалияда ешқандай метрополиялық аймаққа жатпайтын ірі қалалар да бар. Бұл қалалар көбінесе субөңірлердің астаналары болып табылады, олар метрополиялық аймақтар деп есептелмейді, себебі халықтың көп бөлігі субөңірдің астанасында шоғырланған. Брага қаласы Кавадо субөңірінің астанасы. Фуншал қаласы Мадейра автономиялық аймағының астанасы. Коимбра қаласы Коимбра субөңірінің астанасы.