Кіріспе
Атланта қаласында кем дегенде 28 адам өлтірілді, олардың көп бөлігі балалар. 1979–1981 жылдар аралығындағы Атлантадағы кісі өлтірулер, кейде «Атлантадағы балалардың өлтірілуі» деп те аталады, 1979 жылдың шілдесінен 1981 жылдың мамырына дейін Джорджия штатындағы Атланта қаласында жасалған кісі өлтірулер сериясы. Екі жыл ішінде кем дегенде 28 бала, жасөспірім және ересек адамдар қаза тапты. Соңғы кісі өлтіру кезінде 23 жаста болған, Атлантада туған Уэйн Уильямс тұтқындалды, сотталды және ересектерді өлтіргені үшін кінәлі деп танылды, оған екі мәрте өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Полиция кейіннен балалардың өлтірілуінің бірнеше жағдайын Уильямсқа жатқызды, бірақ ол бұл істердің ешқайсысы бойынша айыпталған жоқ, ал Уильямс өзінің кінәсіз екенін мәлімдейді. Бірақ оның тұтқындалуынан кейін өлтірулердің ерекше стилі мен тәсілі – мойынды қысып өлтіру тоқтатылды. 2019 жылдың наурыз айында Атланта полициясы, мэр Кейша Ланс Боттомстың бұйрығымен, ешқашан шешілмеген кісі өлтірулер үшін жаңа технологиялардың көмегімен айыптауға қол жеткізу үмітінде істерді қайта ашты. 2022 жылдың желтоқсанына дейін ешқандай нәтиже жарияланбады.
The Atlanta murders of 1979–1981, sometimes called the Atlanta child murders, are a series of murders committed in Atlanta, Georgia, between July 1979 and May 1981. Over the two year period, at least 28 children, adolescents, and adults were killed. Wayne Williams, an Atlanta native who was 23 years old at the time of the last murder, was arrested, tried, and convicted of two of the adult murders and sentenced to two consecutive life terms. Police subsequently have attributed a number of the child murders to Williams, although he has not been charged in any of those cases, and Williams himself maintains his innocence, notwithstanding the fact that the specific style and manner of the killings, which was by chokehold strangulation, ceased after his arrest. In March 2019, the Atlanta police, under the order of Mayor Keisha Lance Bottoms, reopened the cases in hopes that new technology will lead to a conviction for the murders that were never resolved. As of December 2022, no results have been made public.
1979 жыл
1979 жылдың ортасында 14 жасар Эдвард Хоуп Смит ("Тедди" деп те аталатын) және 13 жасар Альфред Эванс ("Q" деп те аталатын) төрт күн аралықта жоғалып кетті. Олардың денелері 28 шілдеде орманды аймақта табылды, Смиттің жоғарғы арқасында .22 калибрлі оқтан жарақат алған. Олар "Атланта балаларын өлтіруші" деп аталатын күдікті қылмыстың алғашқы құрбандары деп саналды. 4 қыркүйекте 14 жасар Милтон Харви анасының тапсырмасымен банкке бара жатқанда жоғалып кетті. Ол велосипедпен жүріп кеткен, ол бір аптадан кейін Атлантаның шеткері ауданынан табылды. Оның денесі сол жылдың қараша айына дейін табылған жоқ. 21 қазанда 9 жасар Юсуф Белл МакДэниел көшесіндегі Риз бакалея дүкенінде көршісі Эула Бердсонға Bruton тамағын сатып алу үшін барды. Куәгер Юсуфты МакДэниел және Фултон көшелерінің қиылысында көк машинаға отырғанын көрген. Оның денесі 8 қарашада тасталып кеткен Е. П. Джонсон бастауыш мектебінде, ішуге орын іздеген мектеп күзетшісі тапты. Беллдің денесі соңғы рет киген қоңыр түсті қысқа шалбарымен табылды, бірақ оған маскалау таспасы жабысқан. Оның басына екі рет соққы берілген, ал өлімнің себебі – мойнынан қысылып өлтіру. Полиция оның жоғалуын бұрынғы кісі өлтірулермен бірден байланыстырмады.
1980 жыл
1980 жылдың 4 наурызында алғашқы әйел құрбан, 12 жасар Энджел Ленаир жоғалып кетті. Ол үйінен сағат 4:00-де джинс киім киіп шықты және соңғы рет досының үйінде "Санфорд пен ұлы" телебағдарламасын тамашалап отырғанда көрінді. Ленаирдің денесі алты күннен кейін Кэмпбелтон жолындағы орманды даладан табылды. Оның аузына Ленаирге тиесілі емес ақ түсті трусы тығылып, қолы электр сымымен байланды. Өлім себебі – мойын қысылып өлтіру. 11 наурызда, Ленаир жоғалып кеткеннен бір апта өткен соң, 11 жасар Джеффри Мэтис анасының тапсырмасымен кеткенде жоғалып кетті. Ол сұр түсті спорттық шалбар, қоңыр түсті аяқ киім және ақ-жасыл түсті жейде киген. Бірнеше айдан кейін бір қыз оның көк түсті машинаға отырғанын көрді. Джеффри Мэтистің денесі жоғалып кеткеннен 11 ай өткен соң, "шөппен қапталған ормандық жерден" табылды, сол кезде өлім себебін анықтау мүмкін болмады. 18 мамырда 15 жасар Эрик Миддлбрукс жоғалып кетті. Соңғы рет ол үйде телефонға жауап беріп, велосипедін жөндеу үшін бұрауыш алып, асығысқан күйде велосипедімен кетіп қалды. Оның денесі келесі күні Атлантадағы бір бардың артқы гаражында велосипедінің жанынан табылды. Бар сол кездегі Джорджияның қылмыскерлерді қайта оқыту департаментіне жақын орналасқан еді. Оның қалталары сыртқа бұрылып, кеудесі мен қолында жеңіл жарақаттар болды, ал өлім себебі – басына соққы тию. Миддлбрукс жоғалуына бірнеше апта бұрын ұрлық ісі бойынша үш жасөспірімге қарсы куәлік берген. 9 маусымда 12 жасар Кристофер Ричардсон жергілікті бассейнге бара жатқанда жоғалып кетті. Соңғы рет ол Мидуэй паркіндегі Мидуэй ойын-сауық орталығына қарай бара жатқанда көрінді. Ол көк шорты, ашық көк жейде және көк теннис аяқ киім киген. Оның денесі келесі қаңтарда ғана таныс емес сузу шорттарымен киген күйінде, кейінірек құрбан болған Эрл Терреллдің денесімен бірге табылды. Ричардсонның өлім себебі анықталмады. 22 маусымда 7 жасар Латония Уилсон ата-анасының пәтерінен жоғалып кетті. Куәгердің айтуынша, оны екі ер адам ұрлаған сияқты, олардың бірі пәтер терезесінен кіріп, Уилсонды қолына алып, тұраққа қарап тұрған екінші ер адаммен сөйлесіп отырған. 18 қазан күні Уилсонның денесі Атлантадағы Вербена көшесінің соңындағы қоршалған аумақта табылды. Денесі қаңқаға айналған, өлім себебі анықталмады. Келесі күні, 23 маусымда, 10 жасар Аарон Уайч жергілікті азық-түлік дүкенінің жанында көк түсті Шевролетке бір немесе екі қара жігітпен бірге отырып, жоғалып кеткен. Әйел куәгердің айтуынша, Уайчті "Таннерс Корнер" азық-түлік дүкенінен бойы шамамен 180 см, салмағы 180 фунт, шамамен 30 жастағы мұртты және сақалды қара нәсілді ер адам алып кеткен. Куәгердің машина сипаттамасы Джеффри Мэтистің жоғалуымен байланысты ұқсас машина сипаттамасына сәйкес келді. Кешкі 6:00-де Уайч сауда орталығында көрінді. Келесі күні Уайчтың денесі көпірдің астынан табылды; ресми өлім себебі – мойны сынғаннан асфиксия. 1980 жылдың шілдесінде тағы екі бала, 9 жасар Энтони Картер мен 10 жасар Эрл Террелл өлтірілді. 13 жасар Клиффорд Джонс 20 тамызда жоғалып кетті. Ол мойны қысылып өлтірілген күйінде табылды. Оның денесі 21 тамызда бұрынғы Голливуд Плаза сауда орталығының артқы жағындағы қоқыс контейнерінің артынан табылды. 10 жасар Даррон Гласс 14 қыркүйекте із-түзсіз жоғалды. Оның денесі әлі табылмаған. 12 жасар Чарльз Стивенс 9 қазанда із-түзсіз жоғалды. Оның денесі келесі күні Норман Берри драйвінде трейлер паркіне кіреберісінің жанында табылды. Стивенстің денесінде футболкасы мен аяқ киімінің бірі жоқ, бірақ ол әлі де қою көк түсті шалбар киіп жүрген. Полиция оның өлімінің себебін тұншығу деп анықтады. Оның мұрны мен аузында сызаттар анықталды. Денесінен иттің түктері мен екі ақ түсті шашы, сондай-ақ Стивенс пен Уильямсқа тиесілі емес, оның боксерлік шалбарынан 950 фут қашықтықта табылған екі шашыр табылған. Штат бұл істі Уильямс ісінде "үлгілі іс" деп қарастырды. 9 жасар Аарон Джексон 1 қарашада жоғалып кетті. Оның денесі келесі күні өзен жағасында мойны қысылып өлтірілген күйінде табылды. 16 жасар Патрик Роджерс бұрынғы құрбандардың бірнешеуін білетін. Ол 30 қарашада жоғалып кетті. Оның денесі 7 желтоқсанда Чаттахучи өзенінен табылды. Полиция оның көпірден құлап түскенін болжады.
1981 жыл
Ал 1981 жылы кісі өлтірулер жалғасты. Жаңа жылдың алғашқы белгілі құрбаны 3 қаңтарда жоғалған 14 жасар Люби Геттер болды. Геттердің денесі 5 ақпанда табылды. Геттердің досы, 15 жасар Терри Пью қаңтарда жоғалып кеткен. Анонимді қоңырау шалушы Пьюдің денесін қайда табуға болатынын полицияға хабарлады. Терри 1979 жылы қаза тапқан Эдвард "Тедди" Смитпен бір пәтерде тұрған. 1981 жылдың ақпан және наурыз айларында бұрынғы кісі өлтірулермен байланысты деп саналатын тағы алты адамның денесі табылды. Қайтыс болғандардың арасында 21 жасар Эдди Дунканның денесі де болды, ол алғашқы ересек құрбан болды. Сәуір айында 20 жасар Ларри Роджерс, 28 жасар Джон Портер және 21 жасар Джимми Рэй Пэйн өлтірілді. Портер мен Пэйн бұрын сотталғандар еді және жақында ғана Аррендейл мемлекеттік түрмесінен босатылған. 1981 жылдың 12 мамырында ФБР агенттері 17 жасар Уильям "Билли Стар" Барреттің денесін үйіне жақын орманды аймақтағы тротуарда тапты. Куәгер, 32 жасар Гарольд Вуд, Оңтүстік-Батыс жоғары мектебінің күзетшісі, оқиға орнынан шамамен бір шақырымдай жерде жанармазы бітіп қалған. Вуд денесі табылған жерді қарап тұрған, содан кейін ақ түсті, көгілдір жолақты "Кадиллак" көлігімен кетіп бара жатқан қара нәсілді ер адамды сипаттады. 1981 жылдың мамыр айының соңында тізімге соңғы құрбан қосылды: 27 жасар Натаниел Кэтер. Оны соңғы рет бағбан Роберт И. Генри Атлантадағы Риалто театрының кіреберісінде Уэйн Уильямспен қол ұстасып отырғанын көрді. Оның денесі екі күннен кейін табылды. Тергеуші Чет Деттлингер құрбандардың орналасқан жерлерін картаға түсірді. Жастары әртүрлі болғанымен, құрбандардың орналасқан жері бірдей географиялық шеңберде болды. Олар Мемориал-Драйв және аймақтағы 11 маңызды көшемен байланысты. Автор Джинджер Странд кісі өлтірулерді тас жол расизмімен және афроамерикалық аудандарды бұзған Атлантаның ірі қалалық жаңару бағдарламасымен байланыстырады.
Күдікті ұсталды
Қылмыстар кезінде тергеуде 100-ден астам агент жұмыс істеді. Кейін екі полиция машинасы күдікті стационар вагонды көпірден шамамен бір шақырымдай жерде тоқтатты. Жүргізуші – 23 жасар Уэйн Бертрам Уильямс, өзінің музыканы насихаттаушы және жеке фотограф екенін айтқан. Сұраққа жауап беру кезінде Уильямс әнші ретінде Шерил Джонсонды сынап көруге бара жатқанын мәлімдеді. Оның Смирна қаласының жанында тұратынын айтты. Полиция оның жайында немесе кездесу туралы ешқандай жазба таппады. Екі күннен кейін, 24 мамырда, 27 жасар Натаниел Кэтердің жалаңаш денесі полиция күдікті вагонды көрген көпірден бірнеше шақырым төмен өзенде жүзіп отырған күйінде табылды. Уильямстың үйінен алынған кілем талшықтары, екі құрбанның денесінен алынған талшықтармен сәйкес келді. Сонымен қатар, куәгер Роберт Генри Уильямстың Натаниел Кэтермен қол ұстасып, Кэтердің қайтыс болған күні саналатын түні бірге жүргенін көргенін айтты. 1981 жылдың 21 маусымында Уильямс қамауға алынды. Үлкен жюри оны Натаниел Кэтер мен 22 жастағы Джимми Рэй Пейннің өліміне қатысты бірінші дәрежелі кісі өлтіруде айыптады.
Сот
Жюриді іріктеу 1981 жылдың 28 желтоқсанында басталды және ол алты күнге созылды. Жюри құрамына тоғыз әйел және үш ер адам кірді, олардың арасында сегіз афроамерикалық және төрт еуропалық текті адам болды. Сот ресми түрде 1982 жылдың 6 қаңтарында басталды, төрағалықты судья Кларенс Купер жүргізді. Уильямсқа қарсы ең маңызды дәлел – ол өлтірген деп айыпталған құрбандар Джимми Рэй Пэйн мен Натаниел Кейтер арасындағы талшықтық талдау және осы қылмыстармен байланысты 12 жағдай бойынша жиналған айғақтар болды. Бұл айғақтарға Уильямсты құрбандармен бірге көрген куәгерлердің көрсетулері, сондай-ақ кейбір куәгерлер оның жыныстық қызметтерді сұрағанын айтқан. Істі қарағаннан кейін Джорджия Жоғарғы сотының судьясы Джордж Т. Смит дәлелдерді немесе олардың болмауын қабылдамауға шешім қабылдады. 1982 жылдың 27 ақпанында 11 сағаттық кеңесуден кейін жюри Уэйн Бертрам Уильямсты екі кісі өлтіруге кінәлі деп тапты. Ол Спартадағы Джорджия штатының Хэнкок түрмесінде екі мерзімге өмір бойына сотталды. Деректерге сәйкес, Атлантадан тыс жерде тұратын Ку-клукс-клан мүшелерінің отбасы Атлантада нәсілдік соғыс тудыруды көздеген және осы мақсат үшін басқаларды тартуға тырысқан. Есірткі сатушы және топтың мүшелерін іздеуші Чарльз Т. Сандерс, қылмыскерлерге берген мәлімдемесінде Геттердің денесі табылғанға дейін бірнеше апта бұрын оны өлтіру ниетін білдірген. Геттер машинасына соқтығысқаннан кейін Сандерс хабаршыға: «Мен сол қараңғыны өлтіремін. Мен оны жынысыммен тұншықтырамын», – деген. Одан кейін Сандерстің інісі Дон, Ку-клукс-кланның басқа мүшесіне «тағы бір кішкентай баланы іздеуге» бара жатқанын айтқан. Сонымен қатар, Чарльз Сандерстің мойнындағы «жаралы жарақат» сипаттамасына сәйкес келетін жарасы болған, ал куәгерлер Геттердің ақ адамның машинасына кіргенін көргенін айтқан. Сондай-ақ, Геттер мен басқа құрбандардың денесінде табылған шашқа ұқсас шашы бар иті болған. Мақалада 1981 жылы GBI қызметкерлері мен басқа да құқық қорғау органдарының өкілдері тергеуді тоқтатып, нәтижелерін жасырғандығы айтылған. Алайда, 1985 жылы Геттердің өліміне қатысты Ку-клукс-клан мүшелерінің әңгімесінің қолжазбасы Уэйн Уильямстың адвокаты Линн Уотлиге анонимді түрде жіберілген. 1991 жылы Уильямстың жаңа сот процесін талап етуі бойынша өткен сот отырысында, оны Алан Дершовиц, Уильям Кунстлер және Бобби Ли Кук қорғады. Атланта мен Джорджияның құқық қорғау органдарының тергеушілері GBI тергеуі туралы өте аз немесе ештеңе білмейтіндіктерін мәлімдеді. Сол сот отырысында GBI-ның хабаршысы 1981 жылы Чарльз Сандерстің Уитакердің жасырын микрофоны бар кезінде Геттерді өлтіргенін мойындағанын хабарлады. 2004 жылдың мамырында, Луис Грэм 2003 жылдың қарашасында ДеКалб округінің полиция бастығы болып тағайындалғаннан кейін шамамен алты ай өткен соң, бес ДеКалб округінің құрбандарының өліміне қатысты тергеуді қайта бастады: 10 жасар Аарон Уайч, 13 жасар Кертис Уокер, 9 жасар Юсуф Белл, 17 жасар Уильям Барретт және 11 жасар Патрик Балтазар. Осы істер бойынша алғашқы тергеушілердің бірі болған Грэм, екі кісі өлтіргені үшін айыпталған және тағы 22 кісі өлтіруге кінәлі деп танылған Уэйн Уильямстың барлығына кінәлі екеніне күмәнданатынын айтты. 2006 жылдың 21 маусымында ДеКалб округінің полициясы Атлантадағы балалардың өлтірілуіне қатысты қайта тергеуді тоқтатты. Отставкаға кеткеннен кейін Грэмның орнына әрекет етуші бастық Ник Маринелли келді, ол: «Бізде бардықтың бәрін зерттедік, бірақ ештеңе шықпады. Сондықтан, жаңа дәлелдер табылмаса немесе қолдағы дәлелдерден сараптамалық қорытынды келмесе, біз қол жетімді [басқа] ескі істерді жалғастыра береміз», – деді. Қылмыстық профильдер бойынша сарапшы Джон Э. Дуглас Уильямстың көптеген кісі өлтіргеніне сенетінін, бірақ олардың барлығын жасады деп ойламайтынын айтты. Дуглас басқа кісі өлтірушілердің кім екенін білетінін айтады. «Бұл бір ғана қылмыскер емес, және шындық жағымсыз», – деп қосты ол. 2007 жылдың 29 қаңтарында Джорджия штатының адвокаттары Уильямсты айыптау үшін қолданылған иттің шашының ДНК-сынағына рұқсат берді. Бұл шешім Уильямстың сотталуы мен өмір бойына сотталу жазасына шағымдануына қатысты заңдық өтінішке жауап болды. Уильямстың адвокаты Джек Мартин Фултон округінің Жоғарғы сотының судьясынан иттің және адамның шашы мен қанына ДНК-тестілеу жүргізуге рұқсат беруді сұрады, нәтижесінде Уильямстың жаңа сот процесінде жеңіске жете алуы мүмкін. 2007 жылдың 26 маусымында ДНК-тестілеу нәтижелері көрсетті, денедегі шаштар Уильямстың итімен бірдей митохондриялық ДНК тізбегіне ие, бұл тізбек 100 иттің біреуінде ғана кездеседі. UC Davis зертханасының директоры доктор Элизабет Виктум The Associated Press агенттігіне нәтижелер «құнды» болғанымен, «итінің шашының көзі Уильямстың иті екенін нақты көрсете бермейді», – деді, себебі зертхана тек митохондриялық ДНК-ны тексеруге қабілетті, ал ядролық ДНК сияқты митохондриялық ДНК бір итке тән екенін көрсетуге болмайды. Кейіннен 2007 жылы ФБР құрбандардың бірінен табылған екі адам шашына ДНК-тестілеу жүргізді. Шаштардағы митохондриялық ДНК тізбегі олардың ДНК-сымен сәйкес келмегендіктен 99,5% адамды жоққа шығарады. Шаштардағы митохондриялық ДНК тізбегі афроамерикалықтардың 98% -ін жоққа шығарады, олардың ДНК-сымен сәйкес келмейді. Алайда, олар Уильямстың ДНК-сымен сәйкес келді, сондықтан шаштар оған тиесілі болу мүмкіндігі жоққа шығарылмады. 2019 жылдың 21 наурызында Атланта мэрі Кейша Лэнс Боттомс және Атланта полиция бастығы Эрика Шилдс, Атланта полиция департаменті, Фултон округінің прокуратурасы және Джорджия бюросының тергеуімен жиналған дәлелдерді қайта тексеруге шешім қабылдады. Пресс-конференцияда мэр Боттомс: «Тексеруге ештеңе қалмауы мүмкін. Бірақ мен тарих біздің іс-әрекетімізбен үкім шығарады деп ойлаймын және біз тырыстық деуге мүмкіндік аламыз», – деді. 2021 жылдың шілдесінде Боттомс екі істе ДНК анықталғанын және оны жеке зертханада қосымша талдауға жіберілгенін хабарлады. 2019 жылға дейін Уэйн Уильямс өзінің кінәсіз екенін мәлімдеп келді.