Кіріспе

Америкалық жаппай қырғын жасаушы және зорлаушы, американдық дипломат Брайан Джин Николс (1971 жылдың 10 желтоқсанында туған) – 2005 жылдың 11 наурызында Атланта қаласындағы Фултон округі сотында қашып, кісі өлтіргені үшін танымал сотталған қылмыскер. Николс зорлау ісі бойынша сотталып жатқанда қамақтан қашып, оның ісін қарап отырған судьяны, сот хатшысын, Фултон округі шерифінің орынбасарын және кейіннен ICE арнайы агентін өлтірді. Атланта аймағында ірі ауқымды іздеу жұмысы басталғаннан кейін 26 сағат өткен соң Николс ұсталды. Прокуратура оны қашу кезінде 54 қылмыс жасады деп айыптады; ол 2008 жылдың 7 қарашасында барлық айыптау бойынша кінәлі деп танылды және одан кейін өмір бойына түрмеге кесілді.

Ерте өмір

Николс Мэриленд штатының Балтимор қаласында орташа табысты отбасында өсті және Кардинал Гиббонс мектебіне қатысты. Кейін 1989 жылдан 1990 жылға дейін Пенсильвания штатының Куцтаун қаласындағы Пенсильванияның Куцтаун университетінде оқыды, онда ол футбол ойнады және "бас бұруға бейім" болғанымен белгілі болды. Николс колледжді тастап, 1995 жылы Джорджияға көшті, онда Hewlett Packard және UPS компанияларында жұмыс істеді. Ол бұрынғы әйелін зорлау, ұрлау және дене жарақаттары салдарынан бірнеше айыптау бойынша тұтқындалды, себебі ол оның басқа бір шіркеудің пасторымен кездесіп жүргенін білген. Сотқа алғашқы әрекет сәтсіз аяқталып, қазылар алқасы келісімге келмеді. Екінші сот процесін күтіп тұрғанда, Николстің достары мен туыстары ол қашуға тырысуы мүмкін деп алаңдады, өйткені ол бір досымен қашу жоспарын жасауға тырысқан.

Атыс және қашу

2005 жылдың 11 наурызында Николс Фултон округінің сотында киім ауыстырып жатқанда шериф орынбасары Синтия Холлды басып тастады. Ол оның Glock тапаншасын ұрлап, оны комаға түсірді. Бұрын Николс сот залына өкшесінде пышақтарды (shanks) жасырып әкелуге тырысқан. Николсті ұстауға көмектесетін ақпарат бергендерге 65 000 доллар сыйақы жарияланды. Николс спортзалдан үйіне бара жатқан жас қызды құсырсынуға тырысты. Оның жігіті оны қорғағандықтан және ол 911 нөміріне қоңырау шалатынын естіген соң қашып кетті. Кейін сол күні Николс ICE арнайы агенті Дэвид Г. Вильгельмді өлтіріп, оның төсбелгісін, қаруын және пикап жүк көлігін ұрлады.

Ұстау

Полицияға Ашли Смит деген жас әйел 911 телефонын шалып, Николс Джорджия штатындағы Дулут қаласында екенін айтады. Полиция қызметкерлері жауап беріп, Николс бас тартты. Билік бірнеше ұрланған қаруды және арнайы агент Вильгельмнің әмиянін тауып алды. Ұрланған жүк көлігі пәтерден екі шақырым жерде табылды. Смит полицияға 12 наурызда Николс оның пәтеріне кіргенін және оны 7 сағат бойы қарумен ұстағанын айтты. Ол Николсқа метамфетамин беріп, "Мақсатты өмір" кітабының бір бөлігін оқып берді. Ол Николсты күйеуінің өлімі туралы айтып, есірткіге салынып, жол апатынан алған жарақатты көрсетіп, өзін ұстауға көндіруге тырысты. Ол оған таңғы асқа нан пісіргеннен кейін, Николс Смитке қызымен кездесуге рұқсат берді, содан кейін ол полицияға хабарласты. Смит Николсті тұтқындауға көмектескені үшін ақшалай сыйақы алды. Ол видеоға түсіріліп, қылмыстарын толықтай баяндаған кезде, ол өзінің қылмысын мойындады.

Қылмыстық іс және сот

2005 жылғы 5 мамырда Фултон округінің үлкен қазылар алқасы Николске 54 баптан айып тақты, оның ішінде кісі өлтіру, қасақана кісі өлтіру, адам ұрлау, қарулы тонау, аса ауыр қылмыстар, аса ауыр дене жарақаттары келтіру, ұрлық, көлік ұрлау және биліктен қашу. Николс бастапқыда өзін кінәлі емес деп жариялады, ал оның адвокаттары Николсты психикалық денсаулығы негізінде қорғауды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Фултон округінің прокуроры Пол Хауард өлім жазасын талап ететінін хабарлады. Николс Грузиядағы ең қымбат айыпталушыға айналды, оның ісіне жұмсалған қаражат прокуратура мен қорғау тарапынан бірге 3 миллион доллардан асты. Сот процесін Жоғарғы сот судьясы Хилтон Фуллер басқарды және оны кісі өлтірулер болған сот залында шілде айында өткізу жоспарланған. Бірақ сот процесі жаңа орын табу үшін тоқтатылды, себебі Жоғарғы сот судьясы Джеймс Бодифорд «әділдік принципін» сақтау үшін басқа орынның қажет екенін шешті. Сотқа күту кезінде Николс тағы бір қашуды жоспарлап отырғаны анықталды және 2006 жылғы қазан айында ДеКалб округінің түрмесіне ауыстырылды. Сот 2008 жылғы 22 қыркүйекте Атланта қалалық сотында басталды, онда Николс ақыл-есі дұрыс емес екендігіне байланысты өзін кінәлі емес деп жариялады. Сот барысында прокуратура Николстің психикалық тұрақсыздығы туралы мәлімдемелерін жоққа шығаруға тырысты, кісі өлтірулердің аудио жазбаларын ойнады. Куәгерлер Николстің зорлау ісі кезінде психикалық аурудың ешқандай белгісін көрсетпегенін айтты. Николс полицияға берген көрсетмесінде оқ атылғанын мойындады, бірақ Вильгельмнің атылуына арнайы агент оған қару бағыттағанын себеп етті. Салық-медициналық сараптама бұл мәлімдемені растамады, керісінше Вильгельм тізе бүгіп отырғанда атылғанын және оның қару ұстамағанын көрсететін басқа да жарақаттары бар екенін көрсетті.

Қорғау

Никольстың қорғаушылары оның ақыл-есінен айырылғанын және оның жасаған ісі үшін жауапкершілікке тартылмауы керек екенін мәлімдеді, сонымен қатар ол бұрынғы қатынынан ажырасқаннан кейін депрессия мен өзіне-өзі зиян келтіру ойларына бейім болғанын айтты. Николсты зорлау ісінде қорғаған адвокат Николстың бұрынғы қатыны зорлаудан жарақат алғанға қарамастан, оны әлі де сүйетініне сенгенін және оған қарсы куәлік көрсетпейтініне сенгенін куәландырды. Психологиялық сарапшылар Николстың бала кезінде зорлық-зомбылыққа ұшырағанын және оның әкесінің есірткіге тәуелділігі Николстың да есірткі қолдануына әкелгенін айтты. Қорғаушылар Николстың ақ нәсілділер қара нәсілділерді жою үшін құлық жасап жатыр деген сенімін білдіретін колледжде жазған жұмыстарын ұсынды.

Сотталу және үкім шығару

2008 жылдың 7 қарашасында алқа мүшелері екі күн бойы он екі сағатқа созылған кеңес отырысынан кейін Николсті барлық 54 бап бойынша кінәлі деп тапты. 2008 жылдың 13 желтоқсанында Николс мерзімі шексіз өмір бойына сотталды, шартты түрде босату мүмкіндігі жоқ. Бодифорд барлық айыптар бойынша ең жоғары жазаны бірінен соң бірі өтеуге бұйырды. Грузия заңына сәйкес, өлім жазасын ұсыну үшін қазылар алқасы бірауыздан келісе алмағандықтан, Николс бірнеше өлім жазасынан құтылды. Бодифорд: "Егер мен сізге тағы жаза бере алсам, берер едім" деді. Қазір Николс Джорджия штатының диагностикалық және жіктеу түрмесінде қамауда отыр.

Азаматтық іс жүргізу

Кейбір құрбандардың отбасы мүшелері Фултон округіне қарсы азаматтық сотқа шағым түсірді. Сотта Барнстың әйелі 5,2 миллион долларлық сот ісін ұтып алды. Округ комиссарлары Джули Энн Брандаудың қызы Кристина Шолтке де сотқа шағымданғандықтан, оған 5 миллион доллар төлеуге келісті.

Танымал мәдениетте

Эшли Смит Николспен болған қиындықтары туралы "Күтпеген періште: Атлантадағы кепілге алынған адамның жасырын тарихы" атты кітап жазды. 2015 жылы бұл кітап негізінде Дэвид Ойелоудың Николс рөлінде ойнаған "Тұтқын" фильмі түсірілді.