Кіріспе
Ұлыбритания мен Ирландияның 1702–1714 жылдардағы патшайымы Анна (6 ақпан 1665 – 1 тамыз 1714) – 1707 жылғы 1 мамырда Шотландия мен Англия корольдіктерін біріктірген Одақ актісі ратификацияланғаннан кейін Ұлыбритания мен Ирландияның королевасы болды. Осыған дейін ол 1702 жылғы 8 наурыздан бастап Англия, Шотландия және Ирландия королевасы болды. Анна өзінің еңбекшісі король Карл II билік құрған кезде дүниеге келді. Оның әкесі – Карлдың кіші інісі және мұрагері Джеймс, оның Рим католиктігі Англияда ұнамады. Карлдың бұйрығымен Анна және оның үлкен әпкесі Мэри англикандықтар ретінде тәрбиеленді. 1677 жылы Мэри голландтық протестант туысы Вильгельм III Оранскийге үйленді, ал 1683 жылы Анна лютеран Дания принці Георгқа үйленді. 1685 жылы Карл қайтыс болғаннан кейін Джеймс таққа отырды, бірақ үш жылдан кейін ол 1688 жылғы Даңқты революцияда құлатылды. Мэри мен Вильгельм бірлесіп монарх болды. Әпкелер жақын болғанмен, Мэри таққа отырғаннан кейін Аннаның қаржылық жағдайы, мәртебесі және таныстарының таңдауы туралы келіспеушіліктер туды және олар арасы суытылды. Вильгельм мен Мэридің балалары болмады. 1694 жылы Мэри қайтыс болғаннан кейін Вильгельм 1702 жылы қайтыс болғанға дейін жалғыз билік етті, содан кейін Анна оның орнына отырды. Өзінің билігінің кезінде Анна оның қарсыластары – вигтерге қарағанда оның англикандық діни көзқарастарына жақын болған тори саясаткерлерін жақтады. Вигтер Испания мұрагерлік соғысы кезінде 1710 жылға дейін күшті болды, содан кейін Анна олардың көптерін қызметтен босатып жіберді. Оның Сара Черчилльмен, Марлборо герцогинясымен тығыз достығы саяси айырмашылықтардың нәтижесінде бұзылды. Герцогиня өзінің естеліктерінде королева туралы жағымсыз сипаттама беріп, кек алды, бұл 20 ғасырдың соңына дейін тарихшылар тарапынан кеңінен қабылданып келді. Анна өмірі бойы денсаулығы нашар болды, ал отыздан кейін ауруы мен семіздігі күшейді. 17 жүктілікке қарамастан, ол баласыз қайтыс болды және Стюарт әулетінің соңғы монархы болды. 1701 жылғы Жерді бекіту туралы актіге сәйкес, барлық католиктерді есептен шығарып, оның орнына Ханновер әулетінен екінші туысы Георг I таққа отырды.
Anne (6 February 1665 – 1 August 1714) was Queen of Great Britain and Ireland following the ratification of the Acts of Union on 1 May 1707, which merged the kingdoms of Scotland and England. Before this, she was Queen of England, Scotland, and Ireland from 8 March 1702. Anne was born during the reign of her uncle King Charles II. Her father was Charles's younger brother and heir presumptive, James, whose suspected Roman Catholicism was unpopular in England. On Charles's instructions, Anne and her elder sister Mary were raised as Anglicans. Mary married their Dutch Protestant cousin, William III of Orange, in 1677, and Anne married the Lutheran Prince George of Denmark in 1683. On Charles's death in 1685, James succeeded to the throne, but just three years later he was deposed in the Glorious Revolution of 1688. Mary and William became joint monarchs. Although the sisters had been close, disagreements over Anne's finances, status, and choice of acquaintances arose shortly after Mary's accession and they became estranged. William and Mary had no children. After Mary's death in 1694, William reigned alone until his own death in 1702, when Anne succeeded him. During her reign, Anne favoured moderate Tory politicians, who were more likely to share her Anglican religious views than their opponents, the Whigs. The Whigs grew more powerful during the course of the War of the Spanish Succession, until 1710 when Anne dismissed many of them from office. Her close friendship with Sarah Churchill, Duchess of Marlborough, turned sour as the result of political differences. The Duchess took revenge with an unflattering description of the Queen in her memoirs, which was widely accepted by historians until Anne was reassessed in the late 20th century. Anne was plagued by poor health throughout her life, and from her thirties she grew increasingly ill and obese. Despite 17 pregnancies, she died without surviving issue and was the last monarch of the House of Stuart. Under the Act of Settlement 1701, which excluded all Catholics, she was succeeded by her second cousin George I of the House of Hanover.
Ерте өмір
Анна 1665 жылғы 6 ақпанда сағат 23:39-да Лондонның Сент-Джеймс сарайында Йорк герцогының (кейін король Джеймс II және VII) және оның бірінші әйелі Энн Хайдтың төртінші баласы және екінші қызы болып дүниеге келді. Оның әкесі Англия, Шотландия және Ирландияның үш патшалығын билеген король Карл II-нің кіші інісі, ал анасы Лорд-канцлер Эдвард Хайдтың қызы еді. Оның англикандық крещениесі Корольдік капелласында, Сент-Джеймсте өтті, онда оның үлкен әпкесі Мэри, Монмут герцогинясы және Кентербери архиепископы Гилберт Шелдон оның спонсоры болды. Аннаның ата-анасы сегіз бала сүйді, бірақ ересекке дейін Анна мен Мэри ғана жетті. Бала кезінде Аннаның көзінде "дефлюксия" деп аталатын, шамадан тыс жас шығумен көрінетін жағдай болды. Медициналық емдеу үшін ол Францияға жіберілді, онда Париждің жанындағы Коломб сарайында әкесінің анасы Генриетта Мариямен бірге тұрды. 1669 жылы әжесі қайтыс болғаннан кейін Анна Орлеан герцогинясы Генриетта Анна әпкесімен бірге тұрды. 1670 жылы әпкесінің күрт қайтысынан кейін Анна Англияға оралды. Келесі жылы анасы қайтыс болды. Корольдік отбасыдағы дәстүр бойынша, Анна мен оның әпкесі Суррейдегі Ричмондтағы жеке резиденцияда әкесінен бөлек тәрбиеленді. Карл II-нің бұйрығымен, олар әкесі католик болғанына қарамастан, протестанттық дінде тәрбиеленді. Олар полковник Эдвард пен леди Фрэнсис Вильерстің қамқорлығына берілді, олардың білімі Англикан шіркеуінің үйретіктеріне бағытталды. Лондон епископы Генри Комптон Аннаның жетекшісі болып тағайындалды. Шамамен 1671 жылы Анна Сара Дженнингспен танысты, ол кейін оның жақын досы және ең ықпалды кеңесшілерінің бірі болды. Дженнингс 1678 жылы Джон Черчилльге (болашақ Марлборо герцогы) үйленді. Оның әпкесі Арабелла Йорк герцогының сүйіктісі болды, ал ол Аннаның ең маңызды генералы болмақ. 1673 жылы Джеймстің католиктік дінге өтуі жарияланды, ол Аннадан бес жарым жас кіші Моденалық Марияға үйленді. Карл II-нің заңды балалары болмағандықтан, Джеймс мұрагерлік тізбегінде екінші орында тұрды, одан кейін оның бірінші некеден аман қалған екі қызы Мэри мен Анна келді – егер ол ұл тудырмаса. Келесі он жылда Моденалық Мария он бала туды, бірақ барлығы өлі туды немесе нәресте кезінде қайтыс болды, Мэри мен Аннаны әкесінен кейін мұрагерлік тізбегінде екінші және үшінші орындарда қалдырды. Аннаның балалық шағында оның әкесінің екінші әйелімен жақсы қарым-қатынаста болғаны және Джеймстің адал және сүйіспеншілікпен қараған әке болғанына барлық дәлелдер куәлік етеді.
Неке
1677 жылдың қараша айында Аннаның қарындасы Мэри, Сент-Джеймс сарайында Голландияның тұңғыш туысы Вильгельм III-ке үйленді, бірақ Анна қызбадан бөлмесіне қамалып, тойға қатыса алмады. Ол жазылған кезде Мэри жаңа өміріне Голландияға кетіпті. Леди Фрэнсис Вильерс осы аурудан қайтыс болды. Аннаның тәтесі, Леди Генриетта Хайд (Лоуренс Хайдтың әйелі) оның жаңа тәлімгері болып тағайындалды. Бір жылдан кейін Анна мен оның анасы Мэриге екі аптаға Голландияға барып қайтты. Қазан айында үшеуі де Ұлыбританияға оралды: Анна Англияға, ал әкесі мен анасы Шотландияға. Ол 1681 жылдың шілдесінен 1682 жылдың мамырына дейін Эдинбургтегі Холируд сарайында олармен бірге болды. Бұл Англиядан тыс жасаған соңғы сапары болды. Аннаның екінші туысы Ганновердің Георгіі 1680 жылдың желтоқсанынан бастап үш айға Лондонға келді, бұл олардың арасында неке болуы мүмкін деген қауесеттерге себеп болды. Тарихшы Эдвард Грег бұл қауесеттерді негізсіз деп есептеді, өйткені оның әкесі сарайдан шеттетілген еді, ал Ганноверлер Георгияны оның бірінші туысы София Доротеяға үйлендіруді жоспарлап отырды. Басқалар Лорд Мулгрейв оған қызығушылық танытқанын айтты, бірақ ол оны жоққа шығарды. Дегенмен, оның салдарынан ол уақытша сарайдан қуылды. Ганноверлік Георг Аннаға үйленуге үміткер болмағандықтан, король Карл оның протестант азаматтарымен қабылданбақ және оның католик одақтасы Франция королі Людовик XIV-ке де қолайлы болатын лайықты ханзаданы іздеді. Даниялықтар француздың протестант одақтастары болды және Людовик XIV голландтардың күшін шектеу үшін ағылшын-даны одағына ұмтылды. Анна мен Данияның принці Джордж, король Кристиан V-нің кіші інісі арасындағы неке туралы келісімді Аннаның ағасы Лоуренс Хайд, Рочестер графы және Солтүстік департамент үшін Англияның мемлекеттік хатшысы Роберт Спенсер, Сандерленд графының 2-ші графы келісті. Анна мен Джордж бір кезде екінші туыстар болған. Аннаның әкесі үйленуге ынталы болды, өйткені бұл оның басқа күйеуі Вильгельм Оранның ықпалын азайтты, ол бұл одаққа риза болмады. Епископ Комптон 1683 жылдың 28 шілдесінде Сент-Джеймс сарайындағы Корольдік капеллада Анна мен Джорджтың үйлену тойын өткізді. Бұл үйлену шартты болғанымен, олар адал және берілген серіктер болды. Оларға Лондондағы резиденциясы ретінде Уайтхолл сарайындағы Кокпит деп аталатын ғимараттар жиынтығы берілді, ал Сара Черчилль Аннаның төсек бөлмесінің қызметкерлерінің бірі болып тағайындалды. Үйленгеннен кейін бірнеше ай өткен соң Анна жүкті болды, бірақ бала мамыр айында өлі туды. Анна Тунбридж-Уэллс қалашығындағы шипажайда жазылып, келесі екі жылда екі қызды дүниеге әкелді: Мэри мен Анна София. Анна жалпы алаңдаушылықты бөлісті және Англикан шіркеуіне қатысуын жалғастырды. Оның қарындасы Мэри Голландияда тұрғандықтан, Анна мен оның отбасы Англиядағы протестанттық діни қызметтерге қатысқан король отбасының жалғыз мүшелері болды. Әкесі Аннадан кішкентай қызын католик дініне шомылдыруға мәжбүрлеуге тырысқанда, ол жылап жіберді. Ол қарындасына: «Рим шіркеуінің ілімі зұлым және қауіпті, олардың рәсімдері – олардың көпшілігі – тікелей жалған құдайға табынушылықты білдіреді», – деп жазды. Анна әкесі мен анасынан алыстады, өйткені Джеймс Англия шіркеуінің күшін әлсіретуге тырысты. 1687 жылдың басында Анна бірнеше күн ішінде түсік тастады, күйеуі қызбаға шалдықты, ал олардың екі кішкентай қызы да осы инфекциядан қайтыс болды. Леди Рейчел Расселл Джордж пен Аннаның «өлімді өте ауыр қабылдады. Кейде олар жылады, кейде олар сөзбен қайғырады; содан кейін үнсіз отырып, қол ұстасып, ол төсекте ауырып жатты, ал ол оған ең қамқор медбике болды», – деп жазды. Содан кейін ол тағы да өлі туды. Джеймстің католицизміне байланысты халық алаңдаушылығы оның әйелі Моденалық Мария Джеймс таққа отырғаннан бері алғаш рет жүкті болғанда күшейді. Анна қарындасы Мэриге жазған хаттарында патшайым жүктілігін жалған мұрагерді енгізу үшін жасап жатыр деп күдіктенді. Ол былай деп жазды: «Олар еш нәрсеге, тіпті жаман нәрсеге де берілмейді, егер бұл олардың мүдделерін арттырса, онда бұрыс ойын ойналуы мүмкін». 1688 жылдың сәуір айында Анна тағы да түсік тастады және жазылу үшін Бат қалашығына кетіп қалды. Аннаның анасы 1688 жылдың 10 маусымында Джеймс Фрэнсис Эдвард Стюарт атты ұлды дүниеге әкелді, ал католиктердің мұрагерлік билікке өтуі ықтимал болды. Анна әлі де Батта болды, сондықтан ол туған кезде куә болмады, бұл баланың жалған екенін сендірді. Анна астанадан әдейі кетіп, қатысудан қашу үшін кеткен болуы мүмкін, немесе ол шынымен ауырған болуы мүмкін, бірақ Джеймс оның қызын қоса, барлық протестанттарды мемлекеттік істерден шеттетуді қалаған болуы да мүмкін. «Енді ешқашан қанағаттанбаймын», – деп жазды Анна қарындасы Мэриге, «бала шын немесе жалған екеніне. Бәлкім, ол біздің бауырымыз, бірақ Құдай ғана біледі. Бір мың қорқыныш пен қайғылы ойлар тумайын деуге болмайды, бірақ қандай өзгерістер болса да, сіз менің дініме берілгенімді және адал сіздікі екенімді білесіз». Джеймс туған оқиғаға 40 куәгерді шақырып, оларды Құпия кеңес отырысында тыңдады, бірақ Анна өзі жүкті болғандықтан (ол емес) қатыса алмайтынын айтты, содан кейін жазбаларды оқудан бас тартты, өйткені бұл «қажет емес» еді.
Даңқты революция
Оранж Уильям 1688 жылғы 5 қарашада Англияға шабуыл жасады, бұл «Даңқты революция» деп белгілі болды, ол король Джеймстің тақтан түсуіне әкелді. Джеймс 1687 жылғы көктемде Мэриге жоспарланған сапарға баруға тыйым салғандықтан, Анна онымен хат алмасып, жауап беру жоспарларын білді. Черчилльдердің кеңесімен, Черчилль 24-і күні таныс емес король Джеймстен бас тартты. Джордж сол түні оның үлгісін қайталады, ал келесі күні кешке Джеймс Сара Черчилльді Сент-Джеймс сарайында үй қамауына алу туралы бұйрық берді. Анна мен Сара Уайтхоллдан артқы баспалдақпен қашып, Епископ Комптонның қамқорлығына өтті. Олар оның үйінде бір түн өткізді, содан кейін 1 желтоқсанда Нотингемге келді. Екі аптадан кейін, үлкен сүйемелдеумен Анна Оксфордқа келді, онда ол Джорджты жеңіспен қарсы алды. «Құдай маған көмектессін!» – 26 қарашада Аннаның қашқанын білген Джеймс арыз етті, – «Тіпті менің балаларым да мені тастап кетті». 19 желтоқсанда Анна Лондонға оралды, онда оған бірден Уильям келді. Джеймс 23-і күні Францияға қашып кетті. Анна әкесінің қашуы туралы жаңалыққа алаңдаушылық танытпады, керісінше, әдеттегі карта ойынын ойнауды сұрады. Ол өзін «ойын ойнауға үйренгенмін және ешқашан күштеп істеуге ұнамайтын нәрсені жасаған емеспін» деп ақтады. 1689 жылдың қаңтар айында Англияда Конвент Парламенті жиналды және Джеймс қашқан кезде іс жүзінде тақтан бас тартқанын, демек Англия мен Ирландияның тақтары бос екенін жариялады. Шотландия Парламенті немесе Эстаттары да осындай шешім қабылдады, ал Уильям мен Мэри үш патшалықтың да монархтары деп жарияланды. 1689 жылғы Құқықтар туралы заң мен 1689 жылғы Мұрагерлік туралы акт мұрагерлік мәселесін реттеді. Анна мен оның ұрпақтары Уильям мен Мэриден кейін мұрагерлік тізбегінде тұруы керек еді, ал олардан кейін Уильямтың болашақ некесінен туған ұрпақтары келуі керек еді. 1689 жылғы 24 шілдеде Анна Глостер герцогы Уильям атты ұлды дүниеге әкелді, ол ауру болғанына қарамастан, нәрестелік шағынан аман қалды. Уильям мен Мэридің балалары болмағандықтан, Аннаның ұлы ақырында таққа ие болады деп күтілді.
Уильям мен Мэри
Патшалыққа көтерілгеннен кейін көп ұзамай, Уильям мен Мэри Джон Черчилльге Марлборо графы титулын берді, ал Джордж – Камберленд герцогы аталды. Анна Ричмонд сарайын пайдалануға және парламенттік үлестен көмек сұрады. Уильям мен Мэри біріншісіне келіспеді, екіншісіне де қарсылық көрсетті, бұл екі әпкенің арасында шиеленіс тудырды. Уильям Джорджқа әскери қызметке қатысуға рұқсат бермегенде Аннаның наразылығы одан да күшейді. Жаңа король мен патшайым Аннаның қаржылық тәуелсіздігі олардың оған ықпалын әлсіретіп, оған қарсы саяси топ құруға мүмкіндік береді деп қорқыды. Осы кезден бастап, Аннаның тілегімен, ол және Сара Черчилль, Марлборо ледисі, бір-бірін «Миссис Морли» және «Миссис Фримен» деп атап, жақын қарым-қатынас орнатуға тырысты, олар жекеде болғанда теңдік сақтау үшін. 1692 жылдың қаңтар айында Марлбороның Джеймстің жақтастары, якобиттермен құпия сөз байласып жүргенін күдіктенген Уильям мен Мэри оны барлық лауазымынан шеттетуге мәжбүр болды. Марлбороға қолдау көрсету мақсатымен Анна Сараны сарайдағы әлеуметтік шараға алып барды және әпкесінің Сараны қызметтен босату туралы өтінішін қабылдамады. Кейін Марлборо ледисі Лорд-чемберлен арқылы корольдік үйден қуылды, ал Анна ашуланып, корольдік резиденциясын тастап, Сомерсет герцогының Сайон Хаусы сарайына көшті. Аннадан құрметті қарауыл алынып, сарай қызметкерлеріне оған баруға тыйым салынды, ал жергілікті билікке оны елемеуге бұйрық берілді. Сәуір айында Анна ұл тауып, ол дүниеге келгеннен бірнеше минут өткен соң қайтыс болды. Мэри оны аралап, көңіл көтерудің орнына, Аннаны Сарамен достығы үшін тағы да сөкпеді. Апалы-сіңлілілер енді бірін-бірі көрген жоқ. Сол жылы Анна Лондонның Пикадилли ауданындағы Беркли Хаусына көшіп, 1693 жылдың наурыз айында өлі туған қызын дүниеге әкелді. 1694 жылы Мэри шешек ауруынан қайтыс болғаннан кейін, Уильям жалғыз билік етті. Анна оның тікелей мұрагері болды, өйткені оның басқа әйелінен туған балалары мұрагерлік тізімінде төменгі орынға ие болды, және екеуі де көпшілік алдында татуласты. Ол оның бұрынғы құрметін қайта қалпына келтірді, Сент-Джеймс сарайында тұруға рұқсат берді және Мэридің әшекейлерін сыйлады, бірақ оны үкіметке қатыстырудан бас тартып, шетелде болғанда регенттік қызметін тағайындамады. Үш айдан кейін Уильям Марлбороны лауазымдарына қайта орнатты. Аннаның сарайға оралуымен, Беркли Хаусы бұрын Аннамен және оның күйеуімен қарым-қатынас жасамайтын сарай қызметкерлері үшін әлеуметтік орталыққа айналды. Джеймстің айтуынша, Анна 1696 жылы Уильямның орнын басуға рұқсат сұрап оған хат жазған, содан кейін ол корольдікті Джеймстің әулетіне қолайлы жағдайда қайтаруге уәде берген; ол оның келісімін бермеді. Ол, мүмкін, Джеймстің тікелей талап етуіне жол бермеу арқылы өзінің мұрагерлігін қамтамасыз етуге тырысқан.
Тәртіптік акт
Аннның соңғы жүктілігі 1700 жылғы 25 қаңтарда өлі туған баламен аяқталды. Ол 17 жыл бойы кем дегенде 17 рет жүкті болды, кем дегенде 12 рет түсік тастады немесе өлі туған балаларды дүниеге келтірді. Оның бес баласы тірі туылса, төртеуі екі жасқа толғанша қайтыс болды. Анне 1698 жылдан бастап "подагра" (аяқ-қолдағы, кейін асқазан мен бас ауруы) сезіміне ұшырады. Оның жоғалған жүктіліктері мен физикалық белгілеріне сүйенсек, ол жүйелік қызыл жегі немесе антифосфолипидтік синдромға шалдыққан болуы мүмкін. Басқаша айтсақ, жамбас қабыну ауруы оның симптомдарының пайда болуын түсіндіруі мүмкін, яғни ол соңғы жүктілігі кезінде пайда болды. Оның жүктіліктерінің басқа себептері листериоз, қант диабеті, жатыр ішіндегі өсудің тежелуі және резус-фактор үйлеспеушілігі болуы мүмкін. Алайда, резус-фактор үйлеспеушілігі әдетте кезекті жүктіліктермен нашарлайды, сондықтан Аннаның жүктіліктерінің үлгісіне сәйкес келмейді, өйткені оның нәресте кезінен аман қалған жалғыз ұлы, Глостер герцогы принц Уильям, бірнеше рет өлі туғаннан кейін дүниеге келді. Салагерлер сифилис, порфирия және жамбас деформациясының оның ауру тарихымен үйлеспейтініне сенімді. Аннаның подаграсы оның өмірінің көп бөлігін қиындыққа толы етті. Сарайда оны седан креслосында тасыды немесе мүгедектер арбасын пайдаланды. Оның иеліктерінде ол бір атпен жегілетін арбаны пайдаланды және оны "Еху сияқты асыққан, Нимрод сияқты шебер аңшы" ретінде жүргізді. Ол отырықшы өмір салтының нәтижесінде салмақ жинады; Сараның сөзімен айтқанда, "ол едәуір семіз және денелі болды. Оның сыртқы келбетінде бір белгілі бір сәнділік болғанмен, оған көңілдің күңгірттігі қосылған". Сэр Джон Клерк, 1-ші баронет, 1706 жылы оны былай сипаттады:
"Подаграның күйінде, қатты ауырсыну мен азапта, және осы жағдайда оның барлық нәрселері ең қарапайым азаматтарындағыдай ренжігендей болды. Оның беті, қызыл және дақты, салғырт киімімен қорқынышты көрінеді, ал зардап шеккен аяқ жақынмен және бірнеше лас бинттермен байланған. Бұл көрініс маған қатты әсер етті." Аннаның жалғыз аман қалған баласы, Глостер герцогы, 1700 жылғы 30 шілдеде 11 жасында қайтыс болды. Ол және оның күйеуі "көкпейілденіп" қалды. Анна отбасына оның қайтыс болған күнін жыл сайын аза тұтуды бұйырды. Уильямның баласы болмағандықтан және Глостер қайтыс болғандықтан, Анна 1689 жылғы Құқықтар туралы заңмен белгіленген мұрагерлік тізбегінде қалған жалғыз адам болды. Мұрагерлік дағдарысты шешу және католиктердің қайта орналасуына жол бермеу үшін Англия Парламенті 1701 жылы Елдестіру туралы акт қабылдады, онда Анна мен Уильям III-нің болашақ некеден тумаған жағдайда Англия мен Ирландияның тәжі Ганновердің электросы Софияға және оның протестант ұрпақтарына беріледі деп белгіленді. София король Яков VI мен I-нің қызы Елизавета арқылы немересі болды, ал Елизавета Аннаның атасы Карл I-нің әпкесі еді. 50-ден астам католиктер, олардың дәрежелері күштірек болса да, мұрагерлік тізбегінен шығарылды. Аннаның әкесі 1701 жылдың қыркүйегінде қайтыс болды. Оның жесірі, бұрынғы патшайым, Аннаға оның әкесі оны кешіргенін және оның әулетін қалпына келтіруге уәде беруін еске түсіру үшін хат жазды, бірақ Анна Елдестіру туралы актімен құрылған мұрагерлік желісіне келісті.
under a fit of the gout and in extreme pain and agony, and on this occasion everything about her was much in the same disorder as about the meanest of her subjects. Her face, which was red and spotted, was rendered something frightful by her negligent dress, and the foot affected was tied up with a poultice and some nasty bandages. I was much affected by this sight
Anne's sole surviving child, the Duke of Gloucester, died at age 11 on 30 July 1700. She and her husband were "overwhelmed with grief". Anne ordered her household to observe a day of mourning every year on the anniversary of his death. With William childless and Gloucester dead, Anne was the only person remaining in the line of succession established by the Bill of Rights 1689. To address the succession crisis and preclude a Catholic restoration, the Parliament of England enacted the Act of Settlement 1701, which provided that, failing the issue of Anne and of William III by any future marriage, the Crown of England and Ireland would go to Sophia, Electress of Hanover, and her Protestant descendants. Sophia was the granddaughter of James VI and I through his daughter Elizabeth, who was the sister of Anne's grandfather Charles I. Over 50 Catholics with stronger claims were excluded from the line of succession. Anne's father died in September 1701. His widow, the former queen, wrote to Anne to inform her that her father forgave her and to remind her of her promise to seek the restoration of his line, but Anne had already acquiesced to the line of succession created by the Act of Settlement.
Билік
1702 жылы 8 наурызда король Уильям III қайтыс болғаннан кейін Анна патшайым болды және бірден халыққа ұнады. 11 наурызда Англия Парламентіне жасаған алғашқы сөзінде ол қайтыс болған голландтық күйеу ағасынан алшақтап, былай деді: «Жүрегім толықтай ағылшын екенін білгенімдіктен, сіздерден Англияның бақыты мен гүлденуі үшін істеуге дайын болмайтын ештеңе күтуге не тілеуге болмайтынын шын жүректен сендіре аламын». Таққа отырғаннан кейін көп ұзамай Анна күйеуін Корольдік теңіз күштерінің номиналды басқаруын беріп, Лорд-адмирал етіп тағайындады. Анна армияны Лорд Марлбороға тапсырды және оны генерал-капитан етіп тағайындады. Марлборо патшайымнан көптеген құрметтер алды; ол Гартер орденінің рыцары атанды және герцог дәрежесіне көтерілді. Марлборо герцогинясы патшаның жақын адамы, киім-кешек сақтаушысы және патша қазынасының сақтаушысы болып тағайындалды. Анна 1702 жылы 23 сәуірде Георгий күні таққа отырды. Денсаулығына байланысты, ол Вестминстер аббаттығына ашық седан креслода, арқасы төмендеу етіп, киімдерінің ұзын бөлігі артынан ағып тұруына мүмкіндік берді. 4 мамырда Англия Испания мұрагерлік соғысына қатысты, онда Англия, Австрия және Голландия Республикасы Франция мен Бурбон Испаниясына қарсы күресті. Испания королі Карл II 1700 жылы баласыз қайтыс болды, және мұрагерлікке екі талапкер дауласты: Габсбургтер әулетінен шыққан Австрия герцогы Карл және Анжу герцогы Бурбон Филипп. Ол мемлекеттік істерге белсенді қызығушылық танытты және театр, поэзия мен музыканы қолдады. Ол Георг Фридрих Генделге жылына 200 фунт стерлинг көмектесті. Ол саяси немесе әскери жетістіктері үшін жоғары сапалы медальдар жасауға демеушілік етті. Олар Монета зауытында Исаак Ньютон мен Джон Крокер жасады. Ол 1705 жылы Кембриджге барғанда Ньютонды рыцарь атағына ие етті.
Одақ актілері
Ирландия ағылшын тәжіне бағынышты болғанда, ал Уэльс Англия корольдігінің бір бөлігі болғанда, Шотландия өз парламенті мен заңдары бар тәуелсіз егемен мемлекет болып қала берді. 1701 жылы ағылшын парламенті қабылдаған Жерлесім туралы акт Англия мен Ирландия корольдіктерінде қолданылды, бірақ Шотландияда емес, онда Стюарт әулетін және оның таққа мұрагерлік құқығын сақтағысы келген күшті оппозиция болды. Анна өзінің алғашқы сөйлеуінде Англия мен Шотландияның одағын құрудың «өте қажеттігін» жариялаған еді, ал 1702 жылғы қазан айында оның бұрынғы резиденциясы – Кокпитте ағылшын-шотланд бірлескен комиссия шарттарды талқылау үшін кездесті. Келіссөздер 1703 жылғы ақпан айының басында келісімге келуге сәтсіз аяқталды. Шотландия парламенті Жерлесім туралы актқа жауап ретінде Қауіпсіздік туралы актты қабылдады, ол парламентке, егер патшайымның басқа балалары болмаса, Шотландияның келесі монархын Шотландия королінің протестант ұрпақтарынан таңдау құқығын берді. Парламент таңдаған адам Англия тағына отыруға құқылы болмайды, егер Англия шотланд саудагерлеріне толық сауда еркіндігін бермесе. Бастапқыда Анна актіге патшалық келісімін бермеді, бірақ ол келесі жылы, парламент Англияның соғыстарына шотландтық қолдауды қауіпке тіге отырып, қаржыландыруды тоқтатумен қорқытқанда, оған қол қойды. Ағылшын парламенті 1705 жылғы Шетелдіктер туралы актімен жауап берді, ол Шотландия Қауіпсіздік туралы актіні жоймаса немесе Англиямен бірігуге көшпесе, экономикалық санкциялар салу және шотланд азаматтарын Англияда шетелдіктер деп жариялау қаупін тудырды. Парламент соңғы нұсқаны таңдады; ағылшын парламенті Шетелдіктер туралы актіні жоюға келісті, ал Анна патшайым 1706 жылдың басында одақ шарттарын келісу үшін жаңа комиссарларды тағайындады. Комиссарлар бекіткен одақ шарттары 1706 жылғы 23 шілдеде Аннаға ұсынылды және Шотландия және Англия парламенттері тиісінше 1707 жылғы 16 қаңтарда және 6 наурызда ратификациялады. Одақ актілеріне сәйкес, 1707 жылғы 1 мамырда Англия мен Шотландия Ұлыбритания корольдігі деп аталатын біртұтас мемлекет болып бірікті, ортақ парламентпен. Шекараның екі жағында да қарсылықтарға қарамастан, Анна одақтың тұрақты және ынталы жақтасы болды және Санкт-Пол соборында өткен алғыс айту рәсіміне қатысты. Сол жерде болған шотланд арыстаны сэр Джон Клерк, 1-ші барон, «осы оқиғада патшайымнан шынайырақ және алғыс айтқан ешкім болған жоқ» деп жазды.
Екі партиялық саясат
Аннаның билігі екі партиялық жүйенің одан әрі дамуымен ерекшеленді. Жалпы алғанда, торилер Англикан шіркеуін қолдап, елдік ақсүйектердің жер иелерінің мүддесін қорғайтын, ал вигтер коммерциялық мүдделермен және протестант диссиденттерімен жақын болды. Анна адал англикан болғандықтан, торилерге жақтауға бейім еді. Оның алғашқы үкіметі көбінесе торилерден құралды, және онда Нотингемнің 2-ші графы Дэниел Финч пен Рочестердің 1-ші графы Лоренс Хайд сияқты жоғары торилер болды. Оған Лорд-казначей Лорд Годольфин және Аннаның сүйіктісі Марлборо герцогы басшылық етті, олар қарапайым торилер саналды, сондай-ақ Төменгі палатаның спикері Роберт Харли де болды. Анна 1702 жылғы Кейбір сәйкестік туралы заң жобасын қолдады, оны торилер ұсынды, ал вигтер қарсы болды. Бұл заң жобасы протестант диссиденттерін мемлекеттік қызметтен шеттетуді көздеді. Ағымдағы заң бойынша, егер олар жылына бір рет англикандық қауымдастыққа қатысса, конформистерге билікке ие болуға рұқсат етілді. Аннаның күйеуі қиын жағдайға түсті, өйткені Анна оны заң жобасына дауыс беруге мәжбүрледі, тіпті ол лютеран болғандықтан, кейде конформист болатын. Вигтер парламенттік сессияның барлық уақытында заң жобасын тоқтатуға сәттілік танытты. Анна корольдің зұлымдықтарына тигізудің дәстүрлі діни тәжірибасын қайта жаңғыртты, одан Уильям папалық болып санайтындықтан бас тартқан еді. 1703 жылғы Ұлы дауылдан кейін Анна жалпы ораза жариялап, Құдайдан «осы ұлттың айқайлаған күнәларын кешіруін» сұрады, олар осы қайғылы үкімді әкелді. Кейбір сәйкестік туралы заң жобасы дауылдан кейін қайта көтерілді, бірақ Анна оның қайта енгізілуі саяси дау тудыру үшін айла-шарғы деп қорқып, қолдау көрсетпеді. Ол тағы да сәтсіз аяқталды. 1704 жылғы қарашада ақша заңына түзету ретінде заң жобасын енгізудің үшінші әрекеті де сәтсіз болды. Вигтер Испания мұрагерлік соғысын күшті қолдады және 1704 жылы Марлборо герцогы Бленхайм шайқасында үлкен жеңіске жеткеннен кейін одан да ықпалды болды. Францияға қарсы соғысқа қатысуға қарсы болған көптеген жоғары торилер қызметтерінен алынды. Годольфин, Марлборо және Харли, Солтүстік департаменттің мемлекеттік хатшысы ретінде Нотингемнің орнына келді, билік ететін «үштік» құрды. Олар вигтерден, әсіресе вигтермен бірге Сомерс, Галифакс, Орфорд, Уортон және Сандерленд лордтарынан, Анна ұнатпаған қолдауды көбірек алуға мәжбүр болды. Сара Марлборо герцогинясы патшайымды вигтерді көбірек тағайындауға және торилердің күшін азайтуға үнемі итермеледі, ол оларды якобиттерден аздап жақсы деп санайды, ал патшайым одан сайын ризасыз болды. 1706 жылы Годольфин мен Марлборо Аннаны Лорд Сандерлендті, Юнто-Виг пен Марлборолардың күйеу баласын, Харлидің Оңтүстік департаменттегі мемлекеттік хатшысы ретінде қабылдауға мәжбүр етті. Бұл министрліктің парламенттегі позициясын нығайтса да, министрліктің королевамен қарым-қатынасын әлсіретті, өйткені Анна Годольфинмен және бұрынғы сүйіктісі Марлборо герцогинясымен Сандерлендті және басқа виг кандидаттарды бос үкімет пен шіркеу лауазымдарына қолдау үшін ашуланды. Король Харлиге жеке кеңес сұрады, ол Марлборо мен Годольфиннің вигтерге бет бұрғанына ыңғайсыз болды. Ол сондай-ақ, Аннаның Сарамен қарым-қатынасы нашарлай түскен сайын, оның ықпалы өскен төсек бөлмесінің әйелдері Әбигейл Хиллге жүгінді. Әбигейл Харли мен герцогинямен туысқан, бірақ саяси тұрғыдан Харлиге жақын болды және ол патша мен патшайымның арасындағы делдал ретінде әрекет етті. Министрліктегі бөліну 1708 жылы 8 ақпанда Годольфин мен Марлбороулар королева Харлиді жұмыстан босату керектігін немесе олардың қызметтерінсіз жұмыс істеу керектігін талап етті. Король күмәнмен қараған кезде, Марлборо мен Годольфин кабинет отырысына қатысудан бас тартты. Харли бұрынғы әріптестерісіз істі жүргізуге тырысты, ал сол кездегілердің бірнешеуі, соның ішінде Сомерсет герцогы Чарльз Сеймур олар қайтып келгенше қатысудан бас тартты. Оның қолы мәжбүр, патшайым Харлиді босатылды. Келесі айда Аннаның католиктік туған ағасы Джеймс Фрэнсис Эдвард Стюарт француз көмегімен Шотландияға қоныс аударған. 1708 жылы Шотландияда құрылған әскердің адал емес екендігіне және якобиттермен бірге болғанына байланысты Анна Шотландияның 1708 жылғы әскері туралы заңға корольдік келісімді бермеді. Ол парламенттік заң жобасына вето қойған соңғы британдық патша болды, бірақ оның әрекеті сол кезде елестетілмеді. Инвазиялық флот ешқашан жағаға қонбады және британдық кемелері, басқарушысы сер Джордж Бинг, оларды қуды. Якобиттердің басқындығынан қорқудың нәтижесінде торилерге қолдау төмендеді және вигтер 1708 жылғы британнің жалпы сайлауында көпшілікті қамтамасыз ете алды. Әбигейл Кенсингтон сарайындағы бөлмелерге көшкенде Марлборо герцогинясы ашуланды, оларды Сара өзіне тиесілі деп санайтын, бірақ оларды сирек немесе ешқашан пайдаланбаған. 1708 жылғы шілдеде ол вигтердің пропагандисі, мүмкін Артур Мейнуэринг жазған, Анна мен Әбигейлдің арасында лесбияндық қарым-қатынас бар екенін білдіретін әжуалық өлеңмен сарайға келді. Герцогиня Аннаға «үлкен құмарлыққа ие болғаныңыз сондықтан репутацияңызға зиян келтірдіңіз» деп хат жазды. Сара Әбигейл өзінің дәрежесінен жоғары көтерілді деп ойлады, «оның білімі ұлы патшайыммен араласуға лайықты емес деп ойлаған емеспін. Көптеген адамдар қызметшілерінің юморын ұнатып, оларға жақсы қарым-қатынас жасайды, бірақ олармен жеке хат алмасу және оларды дос ретінде қарау өте сирек кездеседі». Кейбір қазіргі заманғы комментаторлар Аннаның лесбиян болғанын болжаса да, көпшілігі бұл талдауды қабылдамайды. Аннаның биографтарының пікірінше, ол Әбигейлді сенген қызметшісінен артық санамады және күшті дәстүрлі сенімдері бар, күйеуіне адал әйел болды. Оуденард шайқасындағы жеңіске арналған алғыс айту қызметінде Анна Сара таңдаған әшекейлерді кимеді. Сент-Пол соборының есігінде олар патшайымды үнсіз болуға айтқан Сараның сөзінен кейін аяқталған дауға түсті. Анна көңілі қалды. Сара күйеуінен Аннаға жіберген хатын, оны ары қарай жалғастыратын қосымша хатпен жібергенде, Анна жауап берді: «Алғыс айту күнінде маған берген бұйрықтардан кейін сізге жауап бермеуім керек еді, бірақ мен герцог Марлбороның хатын қауіпсіз түрде қолыңызға қайтару үшін осы жолдармен мазаладым және осы себепті сіздің оны қамтыған хатыңызға ештеңе айтпаймын».
Принс Джордж қайтыс болды
1708 жылдың қазан айында ханзада Джордждың қазасы Аннаны терең қайғыға батырды, бұл оның Марлборо герцогинясымен арақатынасындағы шешуші кезең болды. Герцогиня Джордж қайтыс болғанға дейін Кенсингтон сарайына келді, ал оның өлімінен кейін Аннаның тілегіне қарсы Кенсингтоннан Сент-Джеймс сарайына көшуін талап етті. Анна герцогиняның бұрынғысыздан араласуына наразы болды, оның ішінде королеваның жатын бөлмесінен Джорджтың портреті алынып, кейін «жақында ғана қайтыс болған жақынына тиесілі қағаздарды немесе кез келген затты көруден аулақ болудың табиғи екендігіне» сеніп, қайтарудан бас тартты. Уигтер Джордждың қазасын өздерінің пайдасына қолданды. Адмиралтейство басшылығы Уиг көшбасшыларына ұнамады, олар ханзада Джорджты және оның орынбасары Джордж Черчилльді (Марлбороның інісі) теңіз күштерін дұрыс басқармағаны үшін кінәлады. Парламентте енді Уигтер басымдыққа ие болғандықтан және Анна күйеуінің қазасынан қатты күйзелгендіктен, олар оны Жунто көшбасшылары лорд Сомерс пен Уортонды кабинетке қабылдауға мәжбүр етті. Дегенмен Анна Джорджтың орнын басатын үкімет мүшесін тағайындамай, Лорд-адмиралдың міндеттерін өзі атқаруға бекінді. Оған қарамастан, Жунто ханзаданың жетекші сыншыларының бірі және тағы бір мүшесі Орфорд графының Адмиралтействоның бірінші лорды болып тағайындалуын талап етті. Анна 1708 жылдың 29 қарашасында Пемброк графына қызмет тағайындады. Пемброк, Годольфин және Королеваға наразы Юнто-Вигтер тарапынан қысым күшейді, ал Пемброк бір жылдан кейін қызметтен кетті. Королеваның Орфордты Адмиралтействоның бірінші лорды етіп тағайындауына келісуіне дейін тағы бір ай дау-жанжалдар болды, бұл 1709 жылдың қараша айында болды. Сара Аннаның Әбигейлмен достығы үшін оны кінәлады, ал 1709 жылдың қазанында Марлборо герцогіне хат жазып, оның әйелінен «маған мазалауды және қиындық тудыруды тоқтатып, дос және патшайымына лайық мінез-құлық танытуын» сұрады. Анна мен Сара 1710 жылдың 6 сәуірінде, Маунди бейсенбісінде соңғы рет кездесті. Сараның айтуынша, королева аз сөйлеген және ресми болды, бірнеше сөздерді қайта-қайта айтты: «Сенің айтқың келгендеріңді жазбаша түрінде білдіре аласың» және «Жауап бермеуді қалағаныңды айттың, мен де саған жауап бермеймін».
Испания мұрагерлік соғысы
Қымбатқа түсетін Испан мұрагерлік соғысы танымалдылығын жоғалтқанда, виг үкіметінің де беделі төмендеді. Вигтерге қарсы уағыз айтқан консервативті англикан шіркеуінің көрнекті өкілі Генри Сачеверелдің импичменті қоғамдық наразылықты одан әрі күшейтті. Анна Сачеверелдің Даңқты революцияны сұраққа салғаны үшін жазаланғанын қалаған, бірақ жазасы қоғамдық алапатты болдырмау үшін жеңіл болуы керек деп ойлады. Лондонда Сачеверелді қолдау үшін көтерілістер болды, бірақ тәртіпсіздікті басуға қолданыстағы жалғыз әскер Аннаның гвардиясы болды, ал Сыртқы істер министрі Сандерленд оларды пайдалануға және патшайымды нашар қорғалған күйде қалдыруға тартынды. Анна Құдай оның қорғаушысы болады деп мәлімдеді және Сандерлендке әскерін қайта орналастыруды бұйырды. Патшайым Марлбороулар мен оның министрлігін көре алмай, 1710 жылдың маусымында Сандерлендті қызметтен босатуға мүмкіндік алды. Тамызда Годольфин де қызметтен кетті. Жунто вигтері қызметтен алынды, бірақ Марлборо әскердің бас қолбасшысы қалды. Олардың орнына, ол Франциямен бейбітшілікке ұмтылған Харли басқаратын жаңа министрлік тағайындады. Вигтерден айырмашылығы, Харли мен оның министрлігі Испанияны Бурбон талапкері, Анжулық Филиппке беруге дайын болды, оның орнына коммерциялық жеңілдіктерді алуға келісті. Оның тағайындалуынан кейін өткен парламенттік сайлауда Харли үкіметтік қолдаумен консерваторлардың көпшілігін қамтамасыз етті. 1711 жылдың қаңтарында Анна Сараны оның кеңсесінен кетіруге мәжбүр етті, ал Абигейл жеке қоржынның сақтаушысы болды. Наурыз айында Харлиді наразы француз босқыны, Гвискар маркізі пышақтап жарақаттады, ал Анна оның өліміне қатты қайғырды. Ол бірте-бірте жазылды. 1712 жылдың қыркүйегінде Годольфиннің табиғи себептерден қайтыс болуы Аннаны жасқа толтырды; ол олардың арадағы шиеленіске Марлбороуларды кінәлады. Архиегер Карлдың ағасы, император Иосиф I 1711 жылдың сәуір айында қайтыс болды, ал Карл одан Австрия, Венгрия және Киелі Рим империясын мұраға алды. Оған Испания тағын беру енді Ұлыбританияның мүддесіне сай емес еді, бірақ парламенттің ратификациясына ұсынылған Утрехт бейбіт шарты вигтердің Бурбон амбицияларын шектеуге тырысқаннан гөрі аз болды. Төменгі палатада консерваторлардың көпшілігі күшті болды, бірақ Лордтар палатасында жағдай басқаша еді. Вигтер Нотингем графының келісімге қарсы қолдауын қамтамасыз етті, оның Оқайсыма сәйкестік заң жобасын қолдауға уәде берді. Лордтар палатасындағы бейбітшілікке қарсы көпшілікті жою үшін шешуші қадам қажеттігін сезіп, басқа жол болмағандықтан Анна он екі жаңа пэр құрды, тіпті мұндай көптеген пэрлердің құрылуы бұрын-соңды болмаған еді. Абигейлдің күйеуі Самуэль Машам барон атанды, бірақ Анна Харлиге «Абигейлді ұлы әйелге айналдыруды жоспарламағанын және пайдалы қызметшісінен айырылатынын» айтты. Сол күні Марлборо әскердің бас қолбасшысы лауазымынан босатылды. Бейбітшілік шарты ратификацияланды және Ұлыбританияның Испан мұрагерлік соғысына қатысуы аяқталды. Утрехт шартын қол қою арқылы Франция королі Людовик XIV Ұлыбританиядағы Ганновер мұрагерлігін мойындады. Дегенмен, Анна мен оның министрлері Ганноверлерге қарағанда оның жартылай бауырының мұрагерлігін жақтады деген қауесеттер Аннаның ашық және жеке бас тартуына қарамастан жалғасты. Бұл қауесеттер оның Ганноверлердің ешқайсысына Англияға келуге немесе көшіп келуге рұқсат бермеуімен, сондай-ақ Харли мен консервативті Сыртқы істер министрі Лорд Болингброуктің оның жартылай бауырымен мүмкін Стюартты қайта орнату туралы жеке және құпия талқылауларымен күшейді, ол 1714 жылдың басына дейін жалғасты.
Өлім
1713 жылдың қаңтар және шілде айлары аралығында Анна жүре алмай қалды. Рождествода оған қызба келді, сағаттап есінен танып, жан тәсілім етуіне қатысты әңгімелер тарады. Ол жазылып, бірақ наурыз айында қайтадан ауыр сырқатқа шалдықты. Шілде айына таман Анна Харлиге деген сенімін жоғалтты; оның хатшысы Аннаның кабинетте «ол барлық істің қалпына келтірілмей кеткенін, оны түсінудің қиын екенін, өзін түсіндіргенде де оның сөздеріне сенуге болмайтынын, ол кездесуге белгіленген уақытта ешқашан келмейтінін, көбінесе мас күйі келгенін, [сондай-ақ] соңында, оған жаман мінезбен, әдепсіздікпен және құрметсіздікпен қарағанын» айтқанын жазды. 1714 жылдың 27 шілдесінде, Парламенттің жазғы үзілісі кезінде, ол Харлиді лорд-қазынашы лауазымынан босатыл. Денсаулығы нашарлап бара жатқандықтан, дәрігерлер оның хал жағдайын мемлекеттік мәселелердің тудырған эмоционалдық кернеумен байланыстырды, бірақ ол Харлидің орнына кім келедіін анықтауға тиіс екі кешкі кабинет отырысына қатысты. Үшінші отырыс оның ауырып, қатыса алмауы себепті өткізілмеді. 1714 жылдың 30 шілдесінде, Глостердің қайтыс болған күнінің мерейтойында, инсульттан сөйлей алмай қалды және Тайлық кеңесінің кеңесімен қазынашының таяғын Уиг ақсүйекі Чарльз Талботқа, Шрусберидің 1-ші герцогына тапсырды. Анна 1714 жылдың 1 тамызында таңғы сағат 7:30 шамасында қайтыс болды. Оның дәрігерлерінің бірі, Джон Арбутнот, оның өлімін денсаулығы нашар және қайғылы өмірден құтылу деп есептеді; ол Джонатан Свифтқа: «Менің ойымша, шаршаған саяхатшы үшін ұйқыдан артық қуаныш жоқ, сондай-ақ оған өлім де сондай сезім сыйлады» деп жазды. Ол 24 тамызда Вестминстер аббаттығының оңтүстік қанатындағы Генрих VII капелласында күйеуі мен балаларының қасына жерленді.
Мұрагерлік
Электр ханым София 28 мамырда, Аннадан екі ай бұрын қайтыс болды, сондықтан Электр ханымның ұлы, Ганновердің сайлаушысы Георг, 1701 жылғы Мұрагерлік туралы актіге сәйкес таққа отырды. Мүмкін католик мұрагерлері, Аннаның жартылай бауыры Джеймс Фрэнсис Эдвард Стюарт та олардың арасында болды, ескерілмеді. Сайлаушының билікке келуі салыстырмалы түрде тұрақты болды: 1715 жылғы якобит көтерілісі сәтсіз аяқталды. Марлборо қайтадан қызметке орналасты, ал тори министрлері вигтермен ауыстырылды.
Жүктілік және бала туу
Аннаның он жеті жүктілігі болды, оның бесеуі тірі туды. Оның балалары ересек жасқа жетпеді. Бала туу, өлім, жерлеу жазбаларыДәлі туылған қыз12 мамыр 1684Лондон13 мамыр 1684Вестминстер аббаттығыМария2 маусым 1685Уайтхолл сарайы8 ақпан 1687Виндзор қамалы2 маусым 1685 Лондон епискобы шайқады; "Леди Мария" деп аталды.4 ақпан 1687Вестминстер аббаттығыДурхэм епискобы шайқады, леди Черчилль оның тәрбиешілерінің бірі болды;Дәлі туылған ұл22 қазан 1687Уайтхолл22 қазан 1687Вестминстер аббаттығыАнна жеті айлық кезінде дүниеге келді, бірақ нәресте "оның ішінде толық бір ай өлі күйде жатты". Принц Уильям, Глостер герцогы24 шілде 1689Хэмптон Корт сарайы30 шілде 1700Виндзор қамалы9 тамыз 1700Вестминстер аббаттығы11 жасында себебі белгісіз қайтыс болды. Мария14 қазан 1690Сент-Джеймс сарайы14 қазан 1690Вестминстер аббаттығыОл екі ай бұрын туды және шамамен екі сағат өмір сүрді. Джордж17 сәуір 1692Сайон Хаус18 сәуір 1692Вестминстер аббаттығыОл бірнеше минут өмір сүрді, крещение рәсіміне қатысуға жеткілікті болды; "Лорд Джордж" атағымен.24 наурыз 1693Вестминстер аббаттығыЖүктіліктің тоқтауы21 қаңтар 1694Қазіргі тарихшылар Эдвард Грегг пен Элисон Вейр оның ұл немесе қыз болғаны туралы келіспейді. Сол кездегі жазбашы Нарцисс Латрелл Аннаның "өлі баладан жүкті болғанын" ғана жазған. Жүктіліктің тоқтауынан туған қыз17 немесе 18 ақпан 1696Жүктіліктің тоқтауы20 қыркүйек 1696 Натаниел Джонстон 24 қазан 1696 күні Хантингдонның 7-ші графы Теофилюс Гастингске жолдаған хатында: "Оның Корольдік Шаңырағы екі баладан жүкті болды, біреуі жеті айлық, екіншісі екі немесе үш айлық, оның дәрігерлері мен акушерінің пікірінше: біреуі екіншісінен кейін туды". Егер олай болса, кішкентай ұрық, мүмкін, егіз немесе қағаз тәрізді ұрық болған. Басқа деректерге қарағанда, жүктілік өлі туған ұлмен аяқталды,15 қыркүйек 1698 жылы туды. Виндзор қамалы, Сент-Джордж шіркеуі, Виндзор қамалы, Вестминстер аббаттығы.