Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лунвиль (фр. Lunéville, нем. Lünstadt – ескірген) – Францияның солтүстік-шығысындағы Мёрт және Мозель департаментіндегі коммуна. Бұл департаменттің субпрефектурасы және Мёрт өзенінің Везуз өзенімен қосылатын жерінде орналасқан.
Lunéville (lynevil ; German, obsolete: Lünstadt ) is a commune in the northeastern French department of Meurthe et Moselle. It is a subprefecture of the department and lies on the river Meurthe at its confluence with the Vezouze.
Тарих
Луневиль 18 ғасырда Лотарингияның астанасы ретінде танымал әйгілі курорт болды. 1702 жылы Леопольд, Лотарингия герцогы үшін ескі сарайдың орнына салынған әсем Шато-де-Люневиль, 1766 жылы герцогті Франция аннексиялағанға дейін Лотарингия герцогтарының резиденциясы болды. Шато Версаль стилінде Леопольдтың әйелі, Людовик XIV-нің немересі Элизабет Шарлотта д’Орлеанды қуанту үшін жобаланған және «Лотарингияның Версалі» деп аталды. Оның құрамында Гермен Бофран салған шіркеу бар. Леопольд пен оның әйелі Лотарингияның ханзадасы Карл Александр мен Франциск I-нің ата-анасы болды (олар арқылы Мария Антуанеттаның ата-бабалары еді). Лотарингияның соңғы герцогы – бұрынғы Польша королі және Литваның ұлы князі Станислав I болды. Теңсел католик, жазушы және меценат болған Станислав, Польша және Литва ақсүйектерінің, сондай-ақ ағартушылықтың жақтастарының ойын-сауығы мен білімін арттыру үшін бағында шіркеу және бірнеше сәнді құрылыстар салдырды. Оның сарайына Вольтер, Жан Жак Руссо, Андре Морелле және Монтескье сияқты белгілі тұлғалар келді. 1766 жылы оның қарындасы қайтыс болғаннан кейін, Франция королі Людовик XV герцогтікті аннексиялап, қаланы казармаға айналдырды, бірақ бастапқы құрылыстың көп бөлігі сақталды, ал қалған бөлігі бүгінде жұртшылыққа ашық. 1711 жылы Ив Хурс (Андре Ле Нотрдың шәкірті) және 1724 жылы Луи де Несль салған шатоның күрделі партерлік бақтары қазіргі таңда қоғамдық саябақ болып табылады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғалы 11 ай өткен соң, Луневильдің шығысында орналасқан Паррой орманының үстінде, 1915 жылдың 1 шілдесінде синхронды пулеметпен қаруланған әуе шайқасында алғашқы жеңіс тіркелді. Неміс Fliegertruppe офицері Курт Винтгенс Aeronautique Militaire Morane Saulnier L парашютті монопланын жерге құлатты. Француз ұшағының экипажының ешкім ауыр жарақат алмады, ал француз ұшағының Gnome Lambda қозғалтқышы ұшақты тоқтату үшін бірнеше рет зақымдалды.
Lunéville was a renowned resort in the 18th century, known as the capital of Lorraine. The grand Château de Lunéville, built in 1702 for Leopold, Duke of Lorraine to replace an older palace, was the residence of the duke of Lorraine until the duchy was annexed by France in 1766. The château was designed in the style of Versailles to satisfy Leopold's wife, Élisabeth Charlotte d'Orléans, the niece of Louis XIV, and became known as the "Versailles of Lorraine". It includes a chapel designed by Germain Boffrand. Leopold and his wife were the parents of Prince Charles Alexander of Lorraine and Francis I, Holy Roman Emperor (through him they were the grandparents of Marie Antoinette). The last duke of Lorraine was Stanislaus I, the former king of Poland and Grand Duke of Lithuania. A devout Catholic, an author and a philanthropist, Stanislaus had a church built and several follies in his gardens for the amusement and education of visiting Polish and Lithuanian nobility and followers of the Enlightenment. The more famous visitors to his court were Voltaire, Jean Jacques Rousseau, André Morellet, and Montesquieu. After the death of his father in law in 1766, Louis XV of France annexed the duchy and turned the castle into a barracks, but much of the original construction has survived, and what remains is open to the public and the château's intricate parterre gardens, designed by Yves Hours (a pupil of André Le Nôtre) in 1711 and Louis de Nesle in 1724, are a public park today. It was over the nearby Parroy Forest, directly east of Lunéville, only some 11 months after the outbreak of World War I, that the first aerial victory by a fighter aircraft armed with a synchronised machine gun occurred on 1 July 1915, as the German Fliegertruppe officer Kurt Wintgens forced down an Aeronautique Militaire Morane Saulnier L parasol monoplane. Neither member of the French air crew was seriously wounded, while the French aircraft's Gnome Lambda engine received multiple hits to disable the aircraft.
Шарттар
Луневиль келісім-шартына 1801 жылдың 9 ақпанында Француз Республикасы мен Австрия империясы арасында, Луневиль сарай бақшаларының қабырғасына тігізілген үйлердің бірі – Шарт үйінде Жозеф Бонапарт пен граф Людвиг фон Кобенцль қол қойды. Германияда қол қойылған тағы бір келісім – Франкфурт келісім-шарты (1871). Ол Луневиллді француз ұлттығын сақтау үшін Эльзас және Мозельден көшіп келген адамдарды тартқан шекаралық қалаға айналдырды. «Әдемі дәуір» деп аталатын жаңа экономикалық гүлдену кезеңі 18 ғасырдағы Станиславтың герцогтық сарайының бір бөлігін қайта жаңғыртты.
The Treaty of Lunéville was signed in the Treaty House, one of the houses built up against the château gardens of Lunéville, on 9 February 1801 between the French Republic and the Austrian Empire by Joseph Bonaparte and Count Ludwig von Cobenzl. Another treaty, signed in Germany, was the Treaty of Frankfurt (1871). It made Lunéville into a border town that attracted people from Alsace and Moselle who relocated to keep their French nationality. A new period of economic prosperity, known as the Belle Époque, restored some of the glory of Stanislas's ducal court of the 18th century.
Өнеркәсіп
1723 жылдан бастап Люневильде Жак Шамбретте өндірген жылтырамайтын фаянс түрі, Станислав 1749 жылы қолдау көрсеткеннен кейін «Польша Королінің Корольдік Фабрикасы» (Manufacture Royale du Roi de Pologne) атанды. Бұл қыш ыдыстар алғаш рет егжей-тегжейлі мүсіндерімен, ал 20-шы ғасырда арт-деко дизайнымен танымал болды және бүгінде «Террес д'Эст» деген атпен сақталып келеді. 1858 жылы Кройсмарда шыны зауыты салынды. Ол 1897 жылы Мюллер ағайындылары қоныстанғаннан кейін атақты болды және арт-деко стильіндегі шыны дизайндарын жасауды бастады. Луи Ферри Боншо 1865 жылы кестеге моншақтар мен тілмелерді пайдалану тәсілін ашты. Оның шеберлігі кеңінен көшіріліп, «Лүнэвиль Тігісі» деп аталды, ал оның мұрасы қазіргі заманғы haute couture-де көрініс табады. Дитрих компаниясының еншілес кәсіпорны Лорейн Дитрих 1871 жылғы Франкфурт шартынан кейін Люневильге көшіп келді. Бүгінде ол тіркемелермен танымал, бірақ бастапқыда автомобильдер мен теміржол жабдықтарын өндіруші болып жұмыс істеген.
Lunéville faience, a kind of unglazed faience produced from 1723 at Lunéville by Jacques Chambrette, became the Manufacture Royale du Roi de Pologne (“Royal Factory of the King of Poland”) after Stanislaus sponsored it in 1749. The earthenware first became famous for its detailed figurines and in the 20th century for its art deco designs, and it still exists today as "Terres d'Est". In 1858, the glass factory of Croismare was built. It became famous when the Müller brothers settled there in 1897 and began creating Art Deco glass designs. Louis Ferry Bonnechaux discovered a technique using beads and sequins on embroidery in 1865. His craft was widely copied and became known as Lunéville Point, and its heritage can still be seen in modern haute couture. A subsidiary of the Dietrich company, Lorraine Dietrich moved to Lunéville after the 1871 treaty of Frankfurt. Today it is known for its trailers, but it started off as a manufacturer of cars and railway equipment.
Демография
2019 жылы Луневиль қаласының халқы 17 867 адамды құрады.
The population of Lunéville in 2019 was 17,867.
Геология
1874 жылы қаланың жанындағы аймақтан қазылып алынған Беннетталея сабағы Сапортамен Cylindropodium liasinum деп сипатталды, бірақ 2016 жылы ол Cycadeoidea cylindrica түрімен бірге Cycadeoidea туысына жатқызылды.
In 1874, a fossil Bennettitalean stem excavated from the area near the city was described as Cylindropodium liasinum by Saporta, which was reassigned in 2016 to the genus Cycadeoidea under Cycadeoidea cylindrica.