Кіріспе

Негізгі жолдың түрі, әдетте ірі елді мекендерді байланыстырады. Басты жол, магистраль немесе стратегиялық жол – екі немесе одан да көп қалаларды, порттарды, әуежайларды және басқа да маңызды нысандарды байланыстыратын, ұзақ қашықтыққа және жүк тасымалына арналған басты бағыт. Көптеген басты жолдарда бөлек жолақтары бар екі бағытты қозғалысқа арналған жол немесе автожол стандартында болады.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда магистральдық жолдар алғаш рет 1936 жылғы Магистральдық жолдар туралы заңда (1 Edw. 8. & 1 Geo. 6. c. 5) Ұлыбритания үшін анықталды. Тридцать негізгі жол магистральдық жолдар ретінде жіктеліп, Көлік министрі оларды және олар арқылы өтетін көпірлерді тікелей бақылауға алды. Магистральдық жолдар туралы заң Англия мен Уэльсте 1937 жылдың 1 сәуірінде, ал Шотландияда 1937 жылдың 16 мамырында күшіне енді. Бұл өзгеріс Солтүстік Ирландияға қатысты болған жоқ, себебі ол әрқашан жекелеген автокөлік және жол қозғалысы заң жүйесіне ие болды. Сол кезде Ұлыбританияның 7242 км (4500 миль) жолы магистральдық жолдар ретінде жіктелді. Тағы да жолдар "магистральдық" деп жарияланды, әсіресе 1946 жылғы Магистральдық жолдар туралы заңда (9 & 10 Geo. 6. c. 30). Басқалары, британдық автожолдардың көп бөлігі сияқты, жаңа құрылыс арқасында жүйеге енді. 2004 жылғы мәлімет бойынша Ұлыбританияда 12 625 км (7845 миль) магистральдық жол болды, оның 3478 км (2161 миль) автожолдардан тұрды. 1994 жылдан бері Англиядағы магистральдық жолдарды National Highways (бұрын Highways England, ал одан бұрын Highways Agency) басқарады, ал Шотландия 1998 жылдан бері өз магистральдық жолдарына жауапты, оларды қазір 2006 жылы құрылған Transport Scotland басқарады. Уэльс үкіметі 1998 жылы құрылғаннан бері Уэльстегі магистральдық жолдарға жауапты. Англияда 6920 км (4300 миль), Шотландияда және Уэльсте магистральдық жолдар бар, оның ішінде автожолдар да бар. National Highways Англиядағы магистральдық жолдар мен автожолдардың толық желілік картасын жариялайды. Көптеген қалааралық магистральдық жолдар негізгі бағыттар болып табылады, олар ұзақ қашықтыққа және жүк тасымалына арналған жолдар санаты. Барлық негізгі бағыттар магистральдық жолдар емес, ең басты айырмашылығы – магистральдық жолдарды күтіп ұстауға қаражатты ұлттық мемлекеттік органдар бөледі, ал жергілікті кеңестер емес. Негізгі бағыттар бағыт белгілерімен анықталады, оларда жасыл түс фондық, ақ түсті мәтін және сары түсті жол нөмірлері көрсетіледі. Магистральдық жолдар, басқа "А" жолдар сияқты, бір немесе екі бағытты болуы мүмкін. Тарихи тұрғыдан алғанда, магистральдық жолдар карталарда олардың нөмірінен кейін жақшада "Т" әрпімен көрсетілген, оларды сол жолдың магистральдық емес бөліктерінен ажырату үшін, бірақ бұл белгі қазіргі Ordnance Survey карталарында қолданылмайды, олар тек негізгі және негізгі емес "А" жолдарын ажыратады. Автожол стандартына дейін жаңартылған магистральдық жол өзінің бастапқы "А" нөмірін сақтай алады, бірақ оған автожол ережелері қолданылатындығын білдіретін жақшадағы "М" әрпі қосылады. Мұндай жолдардың ұзақ қашықтықты мысалдары – Англиядағы A1(M) және Шотландиядағы A74(M). Жолды магистральдық емес деп жариялау (де-магистральдау) бұйрықтарында көрсетілген маршруттар әрқашан түзу сызықты бөлімдерден тұрмайды, олар бірнеше бөліктерге бөлініп, бірнеше округтерге созылуы мүмкін. Англияда үкімет 1990 жылдардың соңынан бастап магистральдық жолдар желісін қысқартып, жауапкершілікті жергілікті кеңестерге жүктеді, бұл National Highways-қа негізгі магистральдық маршруттарға, көбінесе екі бағытты жолдар мен автожолдарға назар аударуға мүмкіндік берді.

Ирландия

Ирландияда негізгі жолдар бұрын ескі жүйе бойынша "trunk roads" деп жіктеліп, олардың жол нөмірлері "T" әрпімен белгіленген. Қосылатын жолдар "link roads" деп саналып, олардың маршрут нөмірлері "L" әрпімен белгіленетін. Осы жолдардың көптегені тарихи жолдардан, соның ішінде ақылы жолдардан бастау алған. Осы маршрут белгілерінің кейбіреулері әлі де кездеседі, бірақ Ирландия ұлттық негізгі және ұлттық қосалқы жолдар ("N" жолдар), өңірлік жолдар ("R" жолдар) және жергілікті жолдар ("L" префиксі бар жолдар) жаңа жіктеу жүйесін қабылдады. Жергілікті жол нөмірлері бұрын белгіленбеген, бірақ қазір елдің көптеген аймақтарындағы белгілерде көрсетіледі. Қазіргі "L" префиксі бар жергілікті жолдар бұрынғы "L" префиксі бар қосылатын жолдар жіктемесімен байланысты емес.

Құралды жою

Кейбір бұрынғы магистральдық жолдар немесе бұрынғы магистральдық жолдардың бөліктері 1970 және 1980 жылдары енгізілген жаңа жол нөмірлеу жүйесінде магистральдық емес, аймақтық жолдарға айналды. Жақында ғана, автожолдар немесе басқа жол жақсарту шараларының салдарынан өтпелі болып қалған бұрынғы ұлттық маңызды бағыттардың бөліктері аймақтық жол статусына төмендетілді.

Америка Құрама Штаттары

"Магистраль" термині америкалық ағылшын тілінде кеңінен қолданылмайды, бірақ АҚШ тас жолдары мен мемлекетаралық тас жолдар жүйелерін американдық магистральдар деп санауға болады. Дегенмен, жеке штаттар жол құрылысы мен күтіп ұстауға жауапты, тіпті федералды үкімет осы шараларды қаржыландыруға көмектеседі, егер штаттар белгілі бір заңдарды қабылдап, оларды сақтаса (мұндай заңдарға алкоголь ішудің ең төменгі жасын көтеру және жылдамдық шегін төмендету кіреді). Әр штат өзінің барлық жолдарын күтіп ұстайды және оларды сол штатқа лайықты жүйеге біріктіруге тырысады. Мичиган, Миннесота және Висконсин штаттары өздерінің тас жолдарын "штаттық магистральдар" немесе "(штат) магистральдары" деп атайды. Көптеген штаттарда АҚШ тас жолдары мен мемлекетаралық тас жолдар жүйесіне кіретін жолдардан басқа да магистральдық тас жолдар болуы мүмкін; олар көбінесе нөмірленеді және штаттық тас жолдар немесе штаттық бағыттар ретінде белгіленеді. Алайда, барлық штаттық тас жолдар мен штаттық бағыттар осы мақсатқа қызмет етпейді немесе осы стандарттарға сәйкес салынбайды; ауылдық жерлерде олардың көптеген бөлігі қарапайым екі жолақты жолдар болып табылады.

Канада

Канададағы негізгі магистральдық жолдар Ұлттық автомобиль жолдары жүйесіндегі басты маршруттардан құралады.

Қытай

Қытайдағы басты магистральдық жолдар Қытай Ұлттық автомагистральдары мен Қытай экспресс-жолдарынан құралады.

Үндістан

Үндістандағы негізгі тас жолдар ұлттық тас жолдардан, Үндістандағы жылдам тас жолдардан және облыстық тас жолдардан құралады. Ең әйгілісі – Үлкен Транк жолы.

Италия

Италиядағы негізгі автомобиль жолдары автострадалардан (яғни Италияның ұлттық тас жолдары жүйесін құрайтын жолдардан) және Италияның мемлекеттік автомобиль жолдарынан тұрады.

Швеция

Швецияның ең маңызды жолдары "ұлттық магистраль" деп белгіленеді. 1982 жылы парламент қай жолдардың ұлттық магистральдық жолдарға айналуы керектігін шешті. Олар ұзақ қашықтыққа жүру үшін ұсынылатын басты жолдар саналады. Сонымен қатар, олар ауыр әскери техниканы, қару-жарақ пен логистикалық жүктерді тасымалдауға арналған, ал соғыс уақытында оларды кез келген жағдайда күзету және қорғау қажет еді. Ұлттық магистральдық жолдар басқа жолдардан өзгеше, жергілікті емес, ұлттық деңгейде жоспарланады. Оларға арнайы, сәл үлкен бюджет бөлінеді. Дегенмен, олар ешқандай арнайы белгілермен көрсетілмейді. Сондықтан жол белгілері, нөмірлері, жол стандарты немесе картадағы белгілері басқа ұлттық жолдардан ешқандай айырмашылығы жоқ. Кейбір ұлттық жолдардың тек бір бөлігі ғана магистральдық болып есептеледі. 73 және 75-ші ұлттық жолдар автобандар стандартына сәйкес салынған және жоғары трафикке ие, бірақ магистральдық жолдарға жатпайды. Еуропалық бағыттар Швецияда әрқашан магистральдық болып табылады және арнайы нөмірлеу арқылы жақсы көрінеді.