Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Негізгі жолдың түрі, әдетте ірі елді мекендерді байланыстырады. Басты жол, магистраль немесе стратегиялық жол – екі немесе одан да көп қалаларды, порттарды, әуежайларды және басқа да маңызды нысандарды байланыстыратын, ұзақ қашықтыққа және жүк тасымалына арналған басты бағыт. Көптеген басты жолдарда бөлек жолақтары бар екі бағытты қозғалысқа арналған жол немесе автожол стандартында болады.
Type of major road, usually connecting major settlements
A trunk road, trunk highway, or strategic road is a major road, usually connecting two or more cities, ports, airports and other places, which is the recommended route for long distance and freight traffic. Many trunk roads have segregated lanes in a dual carriageway, or are of motorway standard.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда магистральдық жолдар алғаш рет 1936 жылғы Магистральдық жолдар туралы заңда (1 Edw. 8. & 1 Geo. 6. c. 5) Ұлыбритания үшін анықталды. Тридцать негізгі жол магистральдық жолдар ретінде жіктеліп, Көлік министрі оларды және олар арқылы өтетін көпірлерді тікелей бақылауға алды. Магистральдық жолдар туралы заң Англия мен Уэльсте 1937 жылдың 1 сәуірінде, ал Шотландияда 1937 жылдың 16 мамырында күшіне енді. Бұл өзгеріс Солтүстік Ирландияға қатысты болған жоқ, себебі ол әрқашан жекелеген автокөлік және жол қозғалысы заң жүйесіне ие болды. Сол кезде Ұлыбританияның 7242 км (4500 миль) жолы магистральдық жолдар ретінде жіктелді. Тағы да жолдар "магистральдық" деп жарияланды, әсіресе 1946 жылғы Магистральдық жолдар туралы заңда (9 & 10 Geo. 6. c. 30). Басқалары, британдық автожолдардың көп бөлігі сияқты, жаңа құрылыс арқасында жүйеге енді. 2004 жылғы мәлімет бойынша Ұлыбританияда 12 625 км (7845 миль) магистральдық жол болды, оның 3478 км (2161 миль) автожолдардан тұрды. 1994 жылдан бері Англиядағы магистральдық жолдарды National Highways (бұрын Highways England, ал одан бұрын Highways Agency) басқарады, ал Шотландия 1998 жылдан бері өз магистральдық жолдарына жауапты, оларды қазір 2006 жылы құрылған Transport Scotland басқарады. Уэльс үкіметі 1998 жылы құрылғаннан бері Уэльстегі магистральдық жолдарға жауапты. Англияда 6920 км (4300 миль), Шотландияда және Уэльсте магистральдық жолдар бар, оның ішінде автожолдар да бар. National Highways Англиядағы магистральдық жолдар мен автожолдардың толық желілік картасын жариялайды. Көптеген қалааралық магистральдық жолдар негізгі бағыттар болып табылады, олар ұзақ қашықтыққа және жүк тасымалына арналған жолдар санаты. Барлық негізгі бағыттар магистральдық жолдар емес, ең басты айырмашылығы – магистральдық жолдарды күтіп ұстауға қаражатты ұлттық мемлекеттік органдар бөледі, ал жергілікті кеңестер емес. Негізгі бағыттар бағыт белгілерімен анықталады, оларда жасыл түс фондық, ақ түсті мәтін және сары түсті жол нөмірлері көрсетіледі. Магистральдық жолдар, басқа "А" жолдар сияқты, бір немесе екі бағытты болуы мүмкін. Тарихи тұрғыдан алғанда, магистральдық жолдар карталарда олардың нөмірінен кейін жақшада "Т" әрпімен көрсетілген, оларды сол жолдың магистральдық емес бөліктерінен ажырату үшін, бірақ бұл белгі қазіргі Ordnance Survey карталарында қолданылмайды, олар тек негізгі және негізгі емес "А" жолдарын ажыратады. Автожол стандартына дейін жаңартылған магистральдық жол өзінің бастапқы "А" нөмірін сақтай алады, бірақ оған автожол ережелері қолданылатындығын білдіретін жақшадағы "М" әрпі қосылады. Мұндай жолдардың ұзақ қашықтықты мысалдары – Англиядағы A1(M) және Шотландиядағы A74(M). Жолды магистральдық емес деп жариялау (де-магистральдау) бұйрықтарында көрсетілген маршруттар әрқашан түзу сызықты бөлімдерден тұрмайды, олар бірнеше бөліктерге бөлініп, бірнеше округтерге созылуы мүмкін. Англияда үкімет 1990 жылдардың соңынан бастап магистральдық жолдар желісін қысқартып, жауапкершілікті жергілікті кеңестерге жүктеді, бұл National Highways-қа негізгі магистральдық маршруттарға, көбінесе екі бағытты жолдар мен автожолдарға назар аударуға мүмкіндік берді.
In the United Kingdom, trunk roads were first defined for Great Britain in the Trunk Roads Act 1936 (1 Edw. 8. & 1 Geo. 6. c. 5). Thirty major roads were classed as trunk roads, and the Minister of Transport took direct control of them and the bridges across them. The Trunk Roads Act came into force in England and Wales on 1 April 1937, and in Scotland on 16 May 1937. This development did not extend to Northern Ireland, which has always had a separate system of highway and road traffic law. At that time, 4500 mile (7242 km) of British roads were classified as trunk roads. Additional roads have been "trunked", notably in the Trunk Roads Act 1946 (9 & 10 Geo. 6. c. 30). Others, like virtually all British motorways, have entered the system as a result of new construction. As of 2004, Great Britain had 7,845 mi (12,625 km) of trunk roads, of which 2,161 mi (3,478 km) were motorways. Since 1994, trunk roads in England have been managed by National Highways (formerly Highways England, and before that, Highways Agency), while Scotland has had responsibility for its own trunk roads since 1998; these are currently managed by Transport Scotland, created in 2006. The Welsh Government has had responsibility for trunk roads in Wales since its establishment in 1998. England has 4300 mile (6920 km), Scotland has and Wales has of trunk roads, inclusive of motorways. National Highways publishes a full network map of trunk roads and motorways in England. Most interurban trunk roads are primary routes, the category of roads recommended for long distance and freight transport. Not all primary routes are trunk roads, the difference being that maintenance of trunk roads is paid for by national government bodies rather than the local councils in whose area they lie. Primary routes are identified by their direction signs, which feature white text on a green background with route numbers in yellow. Trunk roads, like other "A" roads, can be either single or dual carriageway. Historically, trunk roads were listed on maps with a "T" in brackets after their number, to distinguish them from non trunk parts of the same road, however this suffix is no longer included on current Ordnance Survey maps, which simply distinguish between primary and non primary "A" roads. A trunk road which has been upgraded to motorway standards may retain its original "A" number, but with an "M" in brackets to denote that motorway regulations apply on it. Long distance examples of this are the A1(M) in England, and the A74(M) in Scotland. The routes to be detrunked (as set out in detrunking orders) are not always linear sections, but can be split into multiple sections, and span multiple counties. In England, the government has de trunked much of the trunk road network since the late 1990s, transferring responsibility to local councils to allow National Highways to concentrate on a selection of core trunk routes, mostly dual carriageways and motorways.
Ирландия
Ирландияда негізгі жолдар бұрын ескі жүйе бойынша "trunk roads" деп жіктеліп, олардың жол нөмірлері "T" әрпімен белгіленген. Қосылатын жолдар "link roads" деп саналып, олардың маршрут нөмірлері "L" әрпімен белгіленетін. Осы жолдардың көптегені тарихи жолдардан, соның ішінде ақылы жолдардан бастау алған. Осы маршрут белгілерінің кейбіреулері әлі де кездеседі, бірақ Ирландия ұлттық негізгі және ұлттық қосалқы жолдар ("N" жолдар), өңірлік жолдар ("R" жолдар) және жергілікті жолдар ("L" префиксі бар жолдар) жаңа жіктеу жүйесін қабылдады. Жергілікті жол нөмірлері бұрын белгіленбеген, бірақ қазір елдің көптеген аймақтарындағы белгілерде көрсетіледі. Қазіргі "L" префиксі бар жергілікті жолдар бұрынғы "L" префиксі бар қосылатын жолдар жіктемесімен байланысты емес.
In Ireland, major roads were previously classified under an old system as "trunk roads", and had route numbers prefixed by a "T". Connecting roads were classified as 'link roads", and had route numbers prefixed by an "L". Many of these roads had their origins in historic routes, including turnpike roads. Although a number of old road signs using these route designations may still be encountered, Ireland has adopted a newer classification scheme of national primary and national secondary routes ("N" roads), regional roads ("R" roads), and local roads ("L" prefixed roads). Local road numbers were previously not signposted, although they are now indicated on signs in many areas of the country. The current "L" prefixed local roads are unrelated to the previous "L" prefixed link road classification.
Құралды жою
Кейбір бұрынғы магистральдық жолдар немесе бұрынғы магистральдық жолдардың бөліктері 1970 және 1980 жылдары енгізілген жаңа жол нөмірлеу жүйесінде магистральдық емес, аймақтық жолдарға айналды. Жақында ғана, автожолдар немесе басқа жол жақсарту шараларының салдарынан өтпелі болып қалған бұрынғы ұлттық маңызды бағыттардың бөліктері аймақтық жол статусына төмендетілді.
Some former trunk roads, or sections of former trunk roads, became non trunk regional roads under the new road numbering system introduced in the 1970s and 1980s. More recently, sections of former national primary routes which have been bypassed by motorways or other road improvement schemes have been downgraded to regional road status.
Америка Құрама Штаттары
"Магистраль" термині америкалық ағылшын тілінде кеңінен қолданылмайды, бірақ АҚШ тас жолдары мен мемлекетаралық тас жолдар жүйелерін американдық магистральдар деп санауға болады. Дегенмен, жеке штаттар жол құрылысы мен күтіп ұстауға жауапты, тіпті федералды үкімет осы шараларды қаржыландыруға көмектеседі, егер штаттар белгілі бір заңдарды қабылдап, оларды сақтаса (мұндай заңдарға алкоголь ішудің ең төменгі жасын көтеру және жылдамдық шегін төмендету кіреді). Әр штат өзінің барлық жолдарын күтіп ұстайды және оларды сол штатқа лайықты жүйеге біріктіруге тырысады. Мичиган, Миннесота және Висконсин штаттары өздерінің тас жолдарын "штаттық магистральдар" немесе "(штат) магистральдары" деп атайды. Көптеген штаттарда АҚШ тас жолдары мен мемлекетаралық тас жолдар жүйесіне кіретін жолдардан басқа да магистральдық тас жолдар болуы мүмкін; олар көбінесе нөмірленеді және штаттық тас жолдар немесе штаттық бағыттар ретінде белгіленеді. Алайда, барлық штаттық тас жолдар мен штаттық бағыттар осы мақсатқа қызмет етпейді немесе осы стандарттарға сәйкес салынбайды; ауылдық жерлерде олардың көптеген бөлігі қарапайым екі жолақты жолдар болып табылады.
Though the term "trunk road" is not commonly used in American English, the U. S. Highway and Interstate Highway systems can be considered American trunk highways. However, individual states are responsible for actual highway construction and maintenance, even though the federal government helps fund these activities as long as the states enact certain laws and enforce them (such laws have included the raising of the minimum drinking age and the lowering of speed limits). Each state maintains all of its roads and tries to integrate them into a system appropriate for that state. The states of Michigan, Minnesota, and Wisconsin designate their highways as "state trunklines" or "(state) trunk highways". In many states, highways beyond those that are part of the U. S. Highway and Interstate Highway systems may also serve as trunk highways; these are often numbered and posted as state highways or state routes. Not all state highways and state routes, however, serve this purpose or are constructed to these standards; many in rural areas are simple two lane roads.
Канада
Канададағы негізгі магистральдық жолдар Ұлттық автомобиль жолдары жүйесіндегі басты маршруттардан құралады.
Trunk highways in Canada consist of core routes within its National Highway System.
Қытай
Қытайдағы басты магистральдық жолдар Қытай Ұлттық автомагистральдары мен Қытай экспресс-жолдарынан құралады.
Trunk highways in China consist of China National Highways and Expressways of China.
Үндістан
Үндістандағы негізгі тас жолдар ұлттық тас жолдардан, Үндістандағы жылдам тас жолдардан және облыстық тас жолдардан құралады. Ең әйгілісі – Үлкен Транк жолы.
Trunk highways in India consist of national highways, expressways in India, and state highways. The most famous is the Grand Trunk Road.
Италия
Италиядағы негізгі автомобиль жолдары автострадалардан (яғни Италияның ұлттық тас жолдары жүйесін құрайтын жолдардан) және Италияның мемлекеттік автомобиль жолдарынан тұрады.
Trunk highways in Italy consist of autostrade (i. e. roads forming the Italian national system of motorways) and state highways of Italy.
Швеция
Швецияның ең маңызды жолдары "ұлттық магистраль" деп белгіленеді. 1982 жылы парламент қай жолдардың ұлттық магистральдық жолдарға айналуы керектігін шешті. Олар ұзақ қашықтыққа жүру үшін ұсынылатын басты жолдар саналады. Сонымен қатар, олар ауыр әскери техниканы, қару-жарақ пен логистикалық жүктерді тасымалдауға арналған, ал соғыс уақытында оларды кез келген жағдайда күзету және қорғау қажет еді. Ұлттық магистральдық жолдар басқа жолдардан өзгеше, жергілікті емес, ұлттық деңгейде жоспарланады. Оларға арнайы, сәл үлкен бюджет бөлінеді. Дегенмен, олар ешқандай арнайы белгілермен көрсетілмейді. Сондықтан жол белгілері, нөмірлері, жол стандарты немесе картадағы белгілері басқа ұлттық жолдардан ешқандай айырмашылығы жоқ. Кейбір ұлттық жолдардың тек бір бөлігі ғана магистральдық болып есептеледі. 73 және 75-ші ұлттық жолдар автобандар стандартына сәйкес салынған және жоғары трафикке ие, бірақ магистральдық жолдарға жатпайды. Еуропалық бағыттар Швецияда әрқашан магистральдық болып табылады және арнайы нөмірлеу арқылы жақсы көрінеді.
The most important roads in Sweden are labelled "national trunk road". In 1982, the parliament decided upon which roads were to become national trunk roads. They are considered recommended main roads for long distance traffic. They were also supposed to be used for movement and transport of heavy military vehicles, ordnance and logistics and during wartime were to be guarded and defended at all odds. National trunk roads are planned nationally, as opposed to other roads, which are planned locally. They also have a special, slightly larger budget. However, they are not signed in any special way. Therefore, there is no difference in signage, numbering, road standard or map marking from other national roads. Some national roads are only considered trunk for part of their length. National Roads 73 and 75 are both built to motorway standard and have high traffic, but are not considered trunk. European routes are always trunk in Sweden, and are more visible with special numbering.