Кіріспе

Француз романісі Николя Рестиф де ла Бретонн, туған аты Николя Эдме Ретиф немесе Николя Эдме Рестиф (ʁetif; 23 қазан 1734 – 3 ақпан 1806), сондай-ақ Ретиф деп белгілі, француз романісі болған. Аяқ киімге құмарлықты білдіретін "ретифизм" термині оның есімімен байланыстырылған (оның "Фаншеттің аяғы" атты ерте романында әдемі кейіпкер қыз бен оның әдемі аяғы туралы айтылады, оның сұлу сымбаты мен аяқ киімі оларды көптеген қиындыққа душар етеді). Ол сонымен қатар, "Порнограф" атты кітабында "порнограф" терминін алғаш рет қолданған адам деп есептеледі.

Өмірбаян

Сасиде (қазіргі Йонна) фермердің ұлы болып туған Ретиф, Бисереде Янсеншілердің білім ошағында тәрбиеленді. Янсеншілер қуылғаннан кейін оны ағаларының бірі, пастор қабылдады. Оның қатысқан бір даулы оқиғасынан кейін, ол Осеррде баспагердің шәкірті болып, мерзімін өткерген соң Парижге кетті. Мұнда ол баспагердің көмекшісі ретінде жұмыс істеді, ал 1760 жылы Осердегі бұрынғы қожайынының туысы Анна немесе Аньес Лебегке үйленді. Көп ұзамай ол протестантизмді қабылдады. Ретиф жазушы ретінде танымал болғанға дейін некесіне бес-алты жыл өткен соң ғана үлкерді. Сол кезден бастап өмірінің соңына дейін ол шамамен екі жүз томдық кітап жазды, олардың көпшілігі өзінің қолымен басылды, барлық дерлік тақырыптарды қамтыды. Ретиф бір кезде кедейлікке тап болды. Ол өзінің кітаптары үшін өмірден алынған эпизодтарды пайдаланды, олар "көмескі сезімдеріне қарамастан, Революция алдындағы француз қоғамының шын суреттерін көрсетеді". Ол шығармаларында әлеуметтік реалист және сексуалды фантазист ретінде сипатталды. Бұл кітаптардың, және барлық шығармаларының алғашқы басылымдары, сирек кездесетіндігі, олардың көпшілігіндегі әдемі және қызықты иллюстрациялар, сондай-ақ олардың көпшілігі құрастырылған ерекше типографиялық жүйесіне байланысты библиографиялық қызығушылық тудырды. Революция кезінде ассинаттардың құлауы оны жаңа баспа сөз бостандығынан пайдаланып, жазу арқылы күнкөріс табуға мәжбүр етті. 1795 жылы ол Термидор конвенциясынан 2000 франк көмек алды. Жаңа билікке деген сөйлеген сөздеріне қарамастан, оның аристократ достары мен беделі оны жаман жағдайға түсірді. Өлер алдында Наполеон оған полиция министрлігінде қызметке тағайындады, бірақ ол лауазымға орналаспай-ақ Парижде қайтыс болды.