Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ-тың торпедалық бомбалаушысы. Consolidated TBY Sea Wolf ұшағы Vought компаниясымен жобаланған, бірақ өндіріс желілеріне жоғары сұраныс болғандықтан қызметке енгізіліп, Consolidated Aircraft компаниясымен өндірілді. Grumman TBF Avenger-дің бәсекелесі және замандасы болған бұл екеуі де ескі TBD Devastator ұшағын ауыстыру мақсатымен жасалған. Алайда, Sea Wolf ұшағының өндірісіне кешігулер орын алып, ол Екінші дүниежүзілік соғыста жауынгерлік қимылдарға қатыспады. Дизайн біршама жетілдіріліп, 1100 данаға арналған үлкен Әскери-теңіз күштерінің тапсырысы болды, бірақ VJ күнінен кейін тоқтатылғанға дейін тек 180 TBY 2 түрі ғана құрастырылды. TBY 3 түріне 600 дана тапсырыс беру де тоқтатылды. Алғашқы ұшақтар 1944 жылдың соңында жеткізілді, ал резервтік бөлімдер соғыс аяқталар кезде онымен оқу-жаттығуларын жүргізді. 1940 жылдардың соңында зейнеткерлікке шыққанға дейін ол резервтік бөлімде бірнеше жыл қызмет етті. Жапонияға шабуыл жасау сияқты маңызды операциялар жоспарланғандай өтпеді және ол Корея соғысы басталған кезде қызметтен шығарылды. 1941 жылдың желтоқсанында XTBU 1 ретінде алғашқы сынақ ұшуын жасағанмен, Vought компаниясы F4U ұшақтарының өндірісімен айналысқандықтан және жеткілікті өндіріс алаңы болмағандықтан, Consolidated Vultee компаниясы жаңа зауытта оны құрастыруға белсенділік танытты. Бұл оның өндірісі мен қызметке енуін кешіктірді. Екінші дүниежүзілік соғыстағы көптеген ұшақтар сияқты, артық өндіріс және соғыстан кейін жаңа жобаларға қызығушылық таныту TBY ұшағының басқа ұшақтардың пайдасына тоқтатылуына әкелді. Атап айтқанда, көптеген әскери-теңіз күштері Мартин AM Mauler немесе Blackburn Firebrand сияқты бір орындықты шабуылдық ұшақтарға немесе реактивтік ұшақтар сияқты жаңа жобаларға көшті, бұл кезеңде ұшақтардың даму қарқыны өте жоғары болды.

Жобалау және әзірлеу

Бастапқы дизайнды Consolidated Aircraft емес, Vought компаниясы жасаған, ол 1939 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің талаптарына сәйкес XTBU 1 Sea Wolf ұшағын жобалаған. Бірінші прототип Перл-Харборға шабуылдан кейін екі аптадан соң ұшты. Оның көрсеткіштері "Авенджерден" жоғары деп танылды және Әскери-теңіз күштері 1000 данаға тапсырыс берді. Бірнеше өкінішті жағдайлар орын алды: прототип қиын тоқтаумен қонған кезде зақымдалып, бір айдан кейін жөнделген соң, оқу ұшағымен соқтығысып қайта зақымдалады. Қайта жөнделгеннен кейін прототип Әскери-теңіз күштері қабылдады. Алайда, сол кезде Vought басқа келісімшарттарға, әсіресе F4U Corsair истребителіне тым көп міндеттеме алғандықтан және өндіріс қуаты болмады. Ұшақты (TBY ретінде) Consolidated Vultee өндіруге келісілді, бірақ бұл Пенсильвания штатының Аллентаун қаласындағы жаңа өндіріс орны аяқталғанша күтуге тура келді, ол 1943 жылдың соңына дейін аяқталды. Бұл конструкция 1940 жылдары Vought V 326 сынақ және зерттеу ұшақтарының негізі ретінде де пайдаланылды.

Пайдалану тарихы

TBY-дің өндіріс үлгілері радармен жабдықталған, оң қанатының астында радарлық қорғаныш қаптамасы болды. Жаңа ұшақ алғаш рет 1944 жылдың 20 тамызында ұшты. Осы кезде "Авенгер" флоттың барлық торпедалық эскадрильяларын жарақтандырған еді, ал "Диңгез қасқырына" мұқтаждық болмады; сонымен қатар, көптеген ұсақ мәселелер пайдалануға кіруді кешіктірді. Өндіріс басталғаннан кейін тапсырыстар жойылды, салынған 180 данасы оқу мақсатында қолданылды. TBY 2 1944 жылдың 7 қарашасында Әскери-теңіз күштеріне тапсырылды және 1945 жылдың сәуірінде VT 97 эскадрильясын жарақтандырды. Әскери-теңіз күштері 1945 жылдың қыркүйегінде, Жеңіс күнінен кейін тапсырыстың қалған бөлігін тоқтатты және радармен жабдықталған "Авенгерді" пайдалануға баса назар аударды. Соғыстың аяқталуы TBY 3 жобасының әрі қарымына тосқауыл қойды. 1940 жылдардың соңында олар резервте сақталды, содан кейін қызметтен алынды. 1945 жылдың шілдесінде NAS Patuxent River әуежайынан ұшқанда бір ұшақтың қону шассисі құлап, зақымдануға ұшырады. Сондай-ақ, 1945 жылдың шілдесінде бір ұшақ Convair әуежайындағы ұшу-қону жолағынан тысқары шығып, апатқа ұшырады. 1946 жылдың қаңтарында NAS Norfolk әуежайында тағы бір қону кезінде ұшақ зақымдалып, 1946 жылдың сәуірінде NAS Anacostia әуежайында жерге түсіру кезінде апатқа ұшырады. 1940 жылдардың соңында олар пайдалануда болған кезде тағы да бірнеше ұсақ оқиғалар орын алды.