Кіріспе

Жапон инженер-технолог және бизнесмен (1950 жылы туған)

Кен Кутараги (久夛良木 健) – жапон инженер-технолог және бизнесмен. Ол Sony Interactive Entertainment (SIE) компаниясының бұрынғы төрағасы және бас директоры, Sony Group Corporation компаниясының бейне ойындар бөлімшесі, қазіргі Cyber AI Entertainment компаниясының президенті және бас директоры. Ол "PlayStation-ның әкесі" деп танылады, себебі ол алғашқы консольді және оның жалғасы мен PlayStation 2, PlayStation Portable және PlayStation 3 сияқты туындыларын жасауды бақылады. Ол 2007 жылы Sony компаниясынан кетіп қалды, PlayStation 3 консолі шығарылғаннан кейін бір жыл өткен соң. Ол сонымен қатар Super Nintendo Entertainment System үшін дыбыс процессорын да жасаған. Sony компаниясымен бірге ол PS1 RISC процессорымен бірлесіп графикалық бейнелеуді жүзеге асыратын VLSI чипін жобалады.

Алғашқы жылдар

Кутараги Токиода дүниеге келді. Оның ата-анасы жапондықтар үшін бай болмаса да, қалада шағын баспаханаға ие болды. Кутараги балалық шағына жеткен кезде, олар жас баланың зауыттағы механикалық қабілеттерін дамытуына белсенді түрде көмектесті, ал ол мектептен кейін сол жерде жұмыс істеді. Ата-анасының зауытындағы міндеттерін орындағаннан бөлек, Кутараги жақсы оқып, жоғары деңгейдегі студент болды; оны көбіне "үздік студент" деп сипаттаған. Кутараги әрқашан нәрсені "бөлшектеуге" құштар болды, бала кезінде ойыншықтармен ойнағаннан гөрі оларды жарады. Сол кезде Sony компаниясының басшылары бей-жай қарады видео ойындарға. Басқа Sony басшылары бұл тәуекел деп санағанына қарамастан, Кутараги тағы да Оганың қолдауын алды, және бірнеше жылдан кейін компания түпкілікті PlayStation-ды шығарды. PlayStation-ның сәттілігі оны PlayStation 2 және PlayStation 3 консольдерін дамытуға жетекшілік етуге итерді. PlayStation франшизасының коммерциялық сәттілігі Sony Computer Entertainment-ті Sony-дің ең табысты бизнес бөліміне айналдырды. Консоль нарығындағы Nintendo және Sega сияқты көшбасшыларға қарсы келген жаңа өнерпаз болғанына қарамастан, алғашқы PlayStation оларды ең танымал консольге айналдырды. PlayStation 2 келесі буында Sony-дің жетекшілігін нығайтты, бір кезде 100 миллион дана сатылып, 65% нарық үлесіне ие болды. Кутараги осы жетістіктері үшін көптеген қаржы және технологиялық басылымдарда танылды, әсіресе TIME журналында 2004 жылдың ең ықпалды 100 адамының бірі және "Видео ойындардың Гутенбергі" деп аталды. 1997 жылы Кутараги Sony Computer Entertainment America компаниясының бас директоры болып тағайындалды және Калифорнияға көшті. 1997 жылдан бері Кутараги Sony компаниясының келесі президенті болуға үміткер болды. Ол Огамен жақын қарым-қатынаста болды. Оганың ізбасары Нобуюки Идей Кутарагиді 2003 жылы атқарушы вице-президент, Sony Global компаниясының бас операциялық директоры және вице-төраға қызметіне көтерді. 2006 жылдың 30 қарашасында Кутарагидің орнына SCE America президенті Кадзуо Хирай келді. Басқа басқарушылық өзгерістермен қатар, Кутараги SCEI төрағасы болып тағайындалды және топтың бас атқарушы директоры лауазымын сақтап қалды. 2007 жылдың 26 сәуірінде Кутараги зейнетке шығатыны және оның орнына Құрметті төраға рөлін атқаратыны жарияланды. Оның орнын кейіннен Sony компаниясының президенті және бас директоры болып тағайындалатын Хирай иеленді. 2011 жылдың 29 маусымында Sony компаниясы басқаруды қайта құруға байланысты 2011 жылдың 28 маусымында Кутарагидің SCEI құрметті төрағасы лауазымынан кеткенін мәлімдеді. Кутараги 2007 жылы өзі құрған және дамытқан бизнестің белсенді басқаруын тоқтатты, Sony Computer Entertainment атқарушы төрағасы және топтың бас директоры лауазымынан кеткен кезде. Ол Sony компаниясында аға технологиялық кеңесші ретінде қызмет етеді. Кен Кутараги кейін Cyber AI Entertainment, Inc. компаниясының президенті және бас директоры болды. Сондай-ақ, Kadokawa Group Holdings, Inc., Nojima Corporation және Rakuten, Inc. компанияларының директорлар кеңесіне кіреді. 2009 жылы Ритсумейкан университетінің қонақ профессоры атанды. 2020 жылы Кутараги Токиодағы AI және робототехника стартапы Ascent Robotics-тің бас директоры болды, ал 2018 жылдан бері оның директорлар кеңесінде қызмет етеді.

Өндірістік сарапшылардың бағалауы

Кутарагидің тұтынушы электроникасына жетекшілік еткені сәтті болмаса да, сарапшылар Sony компаниясының келе жатқан бас директоры Нобуюки Идейдің Кутарагиді сәтсіздікке ұшыратуы мүмкін деп күдіктенеді, себебі екеуінің арақатынасы салқын болған. Идей Кутарагиге LCD нарығында Samsung сияқты қарсыластардан қалып қойған тұтынушылар бөлімін жаңғыртудың қиын міндетін жүктеді. Сол жылы Sony-дің ойын сатулары 8,2 миллиард доллардан 7,5 миллиард долларға дейін төмендеді, ал операциялық кірісі 1 миллиард доллардан 650 миллион долларға дейін азайды, 2004 жылдың 4-тоқсанында 25 миллион доллар зиянға ұшырады. Бұл, ішінара, бейне ойын нарығының қанығуына және баға соғыстарына байланысты болуы мүмкін, бұл PS2-нің сатылым бойынша көшбасшылық позициясын уақытша жоғалтуына әкелді.

Жетіінші буын ойын консольдары

Кутараги Xbox 360-ты "жалғыз Xbox 1.5" деп атады және ол "тек PlayStation 2-ге ғана ұмтылып баққан" деп мәлімдеді. Дегенмен, SCE атқарушы директоры Тетсухико Ясуда Microsoft-ты бәсекелес деп санамады және олар бірлесіп ойын жасау мүмкіндігін қарастыруы мүмкін екенін айтты. 2006 жылдың қыркүйегінде Кутараги Солтүстік Америка мен Жапонияда PlayStation 3 консольдерінің жетіспеушілігінің, сондай-ақ консольдің Еуропадағы шығарылымын кейінге жылдырудың Sony-дің аппараттық қуатын әлсірететінін мойындады.