Кіріспе

Моримаса, Нашимото ханзадасы (梨本宮守正王) – Жапон императорлық отбасының мүшесі және Жапон императорлық армиясының фельдмаршалы. Хирохитоның (Шова императорының) қарындасының күйеуі, Императрица Коджунның ағасы және Кореяның тәжді ханзадасы Эуиміннің әкесі болып табылатын Принц Нашимото, Екінші дүниежүзілік соғыста жеңіліске ұшырағаннан кейін Жапонияны одақтас әскерлер басып алған кезде соғыс қылмыстары үшін тұтқындалған Императорлық отбасының жалғыз мүшесі еді.

Ерте өмір

Нашимото Моримаса ханзада Киото қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, қан ханзадасы және бір кезде будда дінінің жобалаушысы, Мейдзи дәуірінің басында құрылған Императорлық отбасының оке тармақтарының бірінің басшысы болды. Алғашқыда Тада ханзада деп аталған оның жарты бауырлары ханзада Кая Кунинори, ханзада Нарухико Хигасикуни (1945 жылы премьер-министр қызметін атқарды), ханзада Ясухико Асака, ханзада Куни Така және ханзада Куни Куниёси болды. 1885 жылдың 2 желтоқсанында Император Мейдзи оны Императорлық отбасының тағы бір кіші тармағы – Нашимото но Мияның мұрагері етіп тағайындады. Ол келесі жылы «Моримаса» деген жеке есімді қабылдады.

Отбасы

1897 жылы 28 қарашада Насимото ханзада Сага доменінің соңғы феодал иесі (даймио) ұлы, Италиядағы бұрынғы жапон елшісі, маркиз Наохиро Набесиманың екінші қызы Набесима Ицукоға (2 ақпан 1879 – 18 тамыз 1977) үйленді. Ицуко – император Тайшоның келіні, принцесса Чичибудың анасы. Олардың екі қызы мен бір асырап алған ұлы болды. И Банджа (Насимото Масако ханшайымы), (4 қараша 1899 – 30 сәуір 1989) 1920 жылы Кореяның соңғы монархы И Уннің (Кронпринц Ыймин) жартылай бауыры және мұрагерімен үйленді. Насимото Норико (規子), (27 сәуір 1907 – 25 тамыз 1985) 1926 жылы Хирохаси Тадамицу графына үйленді. Принц Норихико (徳彦), (22 қараша 1922 – 7 ақпан 2007), Принц Куни Таканың ұлы, 1943 жылы Тацута Норихико графы болды, ал 1966 жылы 28 сәуірде Насимото әулетінің есімін жалғастыру үшін Принцесса Насимото Ицуко оны асырап алды. 1945 жылы Принц Куни Асаакираның қызы, Принцесса Куни Масакоға үйленді, бірақ 1980 жылы одан ажырасты.

Әскери мансап

Сол кездегі императорлық қанның басқа ханзадалары сияқты, ханзада Нашимото Моримаса да әскери мансапқа ұмтылды. Орталық әскери дайындық мектебінде және Жапон императорлық армия академиясында білім алған ол 1899 жылы IJA 39-шы жаяу әскер полкінде екінші лейтенант болып тағайындалды. 1903 жылы ол Франциядағы Сент-Сирдегі арнайы әскери мектепке оқуға түсті, бірақ келесі жылы Жапонияға оралды және Рус-жапон соғысында генерал Оку Ясукатаның қолбасшылығы астында капитан болып өз полкінде қызмет етті. Ханзада Нашимото 1906 жылдың тамызында Францияға оралып, 1909 жылдың шілдесіне дейін сонда болды. 1906 жылы ол майор, 1908 жылы подполковник, 1910 жылы полковник атағына ие болды. 1917 жылдың тамыз айында генерал-лейтенант және IJA 16-шы дивизиясының командирі болды. Ханзада Нашимото 1919 жылдың қарашасында Жапон императорлық армиясының Бас штабының мүшесі болды және 1922 жылдың тамызында генерал дәрежесіне көтерілді. 1932 жылдың 8 тамызында оған фельдмаршалдың құрметті атағы берілді және ол Маршалдар мен Флот адмиралдары кеңесінің мүшесі болды. Алайда, ханзада Тынық мұхиты соғысы кезінде (1941-1945 жж.) ірі әскери қолбасшылық қызметтерді атқармады. Кіші ағалары мен император Мэйдзидің күйеу балаларынан, Ясухико Асака мен Нарухико Хигасикуниден (1945 жылы премьер-министр болған) айырмашылығы, ол әскердегі күшейіп келе жатқан радикализмнен алшақтап, ол 1936 жылғы 26 ақпан оқиғасында өршілді. 1937 жылдың қазанында өзінің жартылай ағасы ханзада Куни Така қайтыс болғаннан кейін Исе ғибадатханасының бас діни қызметкері (саишу) болды. Ханзада Нашимото 1944 жылы 70 жасқа толғанда әскери қызметтен кетті. Ол Императорлық қауымдастықтың президенті, Франко-жапон қоғамының құрметті президенті, Жапония орман шаруашылығы қауымдастығы, Жапония ауыл шаруашылығы қауымдастығы, Императорлық әуе қауымдастығы, Жапония жекпе-жек өнері қауымдастығы және Жапонияның итальян қоғамының президенті қызметін атқарды.

Соғыстан кейінгі кезең

1945 жылғы 2 желтоқсанда америкалық оккупация кезінде Жапонияның әскери губернаторы генерал Дуглас Макартур Нашимото ханзадасын «А» класындағы соғыс қылмыскері ретінде тұтқындауға бұйрық берді, бұл негізінен мемлекеттік синтоизмді қолдауымен байланысты болды (Нашимото ханзадасы 1937 жылдан 1947 жылға дейін Исе Ұлы киелі үйінің бас діни қызметкері болған). Сонымен қатар, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ханзада Нашимото Императорлық отбасының екінші ең жоғары дәрежелі мүшесі болды (принц Кан'ин Котохитодан кейін). Ханзаданың тұтқындалуы жапон халқының арасында үлкен алаңдау тудырды, себебі бұл император Шова мен императорлық үйдің жоғары лауазымды өкілдерінің соғыс қылмыстары бойынша сотталу мүмкіндігін ашты. Екі тараптың да көптеген адамдары ханзада Нашимотоны қарапайым символ деп есептеді, бірақ ол император Шованың америкалық саяси реформаларға бағынуын қамтамасыз ету үшін кепіл ретінде қарастырылды. Токиодағы Сугамо түрмесінде төрт айға қамалғаннан кейін, 1946 жылғы 13 сәуірде американдық билік оны қандай да бір айыптаусыз босатты. Жаңадан құрылған Императорлық үй кеңесінің шешімімен ханзада және ханшайым Нашимото императорлық мәртебесінен айырылып, 1947 жылғы 14 қазанда қарапайым азаматтарға айналды. Алайда, Жапон императорлық отбасының басқа бұрынғы мүшелерінен өзгеше, американдық оккупациялық билік (SCAP) бұрынғы ханзада Нашимотоны оның әскери мансабына байланысты тазартты, оған жоғалтқан титулы мен мүлкі үшін ешқандай өтемақы төлемеді. Америкалық бомбалау шабуылдары оның Токиодағы резиденциясын қиратқан, сондықтан ол салық төлеу үшін ауылдық вилласын сатуға мәжбүр болды. Ол көптеген бұрынғы аристократтардан айырмашылығы, өмірінің соңғы жылдарын кедейлікте өткізді, олардың соғыс жайлы толық мәліметтері болды. Бұрынғы ханзада 1951 жылғы 2 қаңтарда 76 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның жесірі, бұрынғы ханшайым Нашимото Ицуко, 1976 жылғы тамыздағы қайтысына дейін Императорлық үймен тығыз байланыста болды. Ол 1972 жылы «Нашимото но мия Ицуко охи Никки» (Ханшайым Нашимото Ицуконың естеліктері) деген атпен өзінің естеліктерін жариялады.