Кіріспе

Жапонияның 38-ші императоры (661–672 жж.)

Тенджи императоры (天智天皇), бастапқыда Кацураги ханзадасы (葛城皇子) деп, кейін Накано Оэ ханзадасы (中大兄皇子) деп белгілі болған, 668 жылдан 671 жылға дейін билік құрған Жапонияның 38-ші императоры болды. Ол Жомей императоры мен Когёку императрицасының (Саймей императрицасы) ұлы еді, оның балалары Императрица Джито, Императрица Генмей және Император Кобун болды. 645 жылы Тенджи мен Фудзивара но Каматари Сога но Эмиши мен Ируканы жеңіп алды. Ол жаңа үкімет құрып, саяси реформалар жүргізді. Содан кейін ол Котоку және Саймей императорларының тақ мұрагері ретінде нақты саяси билікті иеленді. Саймей императоры қайтыс болғанына қарамастан, ол жеті жыл бойы таққа отырмады және 668 жылы астана Омиге көшірілгеннен кейін таққа өтті. Ол Жапонияның алғашқы отбасы тізімін – Кого Ненджаку және алғашқы заң кодексін – Оми кодексін жасады.

Дәстүрлі әңгіме

Ол Жомей императорының ұлы болған, бірақ одан бұрын оның анасы Императрица Саймей билік еткен. Таққа отырғанға дейін ол Нака но Оэ (中大兄皇子) шаһзадесі деп белгілі болған.

Тенджи өміріндегі оқиғалар

Принц ретінде Нака но Оэ Сога кланының императорлық отбасыға дерлік толық бақылауын тоқтатуда шешуші рөл атқарды. 644 жылы Соганың билігін арттырып келе жатқанын көріп, ол Накатоми но Каматари және Сога но Кураямада но Ишикава но Маромен бірге Сога но Ируканы өлтіруге қатысты, бұл оқиға кейін Исси оқиғасы деп аталды. Қастандық әлдебір дәрежеде жоспарланғандай болмаса да, Ирука қаза тапты, ал оның әкесі және ізашары Сога но Эмиси көп ұзамай өзіне-өзі қол жұмсады. Исси оқиғасынан кейін Ируканың ізбасарлары көбінесе қарсылықсыз тарап кетті, ал Нака но Оэ мұрагерлікке тағайындалды. Ол сондай-ақ өзінің одақтасы Сога но Кураямаданың қызына үйленді, осылайша Сога кланының маңызды бөлігі оның жағына өтті.

Тендзидің билік ету кезеңіндегі оқиғалар

Нака но Оэ 661 – 672 жылдары император Тенджи ретінде билік құрды. 661: Саймейдің билігінің 3-ші жылы (斉明天皇三年) император өзінің ұлын мұрагер етіп тағайындады; және қазіргі ғалымдар мұны осы ұлының оның өлімінен немесе тақтан бас тартуынан кейін мұрагерлік құқығын (senso) алатындығы ретінде түсіндіреді. Көп ұзамай ол қайтыс болды, және император Тенджи таққа отырды (сокуи). 662: Тенджи қазіргі тарихшыларға белгілі алғашқы жапондық заң кодексін жасады. 22 томдық Оми кодексі Тенджи билігінің соңғы жылы жарияланды. Бұл заң кодификациясы қазірде жоқ, бірақ ол 689 жылғы Асука Киёмихара ритсу рёде жетілдірілді деп айтылады; және бұл 701 жылғы Тайхо ритсу рёнің алдағысы ретінде қарастырылады. 663: Тенджи Кореяға шабуыл жасады, Жапонияның одақтасы Пэкче мемлекетін (Кореяның үш патшалығының бірі, ол 660 жылы Силла патшалығымен басып алынған) қайта жаңғыртуға көмектесу мақсатында, бірақ Силла мен Тан Қытайының біріккен әскерлерімен Баекган шайқасында ауыр жеңіліске ұшырады. 668: «Нихон Шоки» еңбегінде мұнай химиясы туралы алғашқы мәлімет кездеседі. Тенджи билігінің 7-ші жылы (天智天皇七年) өртенетін су (мүмкін, мұнай) Император Тенджиге Эчиго провинциясынан (қазір Ниигата префектурасының бір бөлігі) сыйлық ретінде ұсынылды. Бұл оқиға императордың император ретінде ресми тағайындалу рәсімімен бірге болды. Ол анасының кесенесі салынып біткенге дейін рәсімдерді кейінге шегерді; және жұмыс аяқталған соң, енді кешіктіре алмады. Осы уақытқа дейін ол де-факто монарх болғанымен, Мұрагер ханзада атағын сақтап келді. 671: «Нихон Шоки» еңбегінде Японияда рококу (су сағаты) арқылы уақытты жариялау туралы алғашқы мәлімет кездеседі. 660 жылы да осы сағат түрі туралы айтылған. Тенджи Тайка реформалары кезінде құрылған әскери институттарды жақсартуда ерекше белсенділік танытты.

Ненго емес кезең

Тендзидің билеу жылдары ғалымдар тарапынан ешқандай дәуірмен немесе нэнгомен байланыстырылмаған.

Мавзолей

Миякано Кофун – император Тенджинің дәстүрлі жерленген орны. Нақтырақ айтқанда, бұл сегізбұрышты қорған (八角墳). Императорлық үй шаруашылығы агенттігі император Тенджиге деген құрметтен оның жерленгеніне сенетін халықтың кіруін шектейді.

Танымал мәдениет

2012–2013 жылдары KBS1 телесериалында "Император арманы" сериалында Ань Хонг Цзин сомдаған.