Кіріспе

Конго Демократиялық Республикасындағы көл

Май Ндомбе көлі – Конго Демократиялық Республикасының батысындағы Май Ндомбе провинциясында орналасқан ірі тұщы сулы көл. Көл Рамсар конвенциясымен танылған әлемдегі ең ірі Халықаралық маңызы бар ылғалды жер аймағы – Түмба Нгири Майндомбе аймағының ішінде жатыр.

Орналасқан жері

Көл оңтүстікке қарай Фими өзені арқылы Квах және Конго өзендеріне ағып шығады. 1972 жылға дейін Бельгия королі Леопольд II атымен Леопольд II көлі (Lac Léopold II) деп аталған. Май Ндомбе киконг тілінде "қара су" дегенді білдіреді. Көлдің пішіні дұрыс емес, тереңдігі орташа есеппен 5 метрден, ең көп тереңдігі 10 метрге дейін жетеді. Шамамен 2300 шаршы километрді қамтиды және жаңбырлы маусымда көлемі екі немесе үш есеге артады. Суы бүкіл тереңдігі бойында оттегімен толыққан, pH көрсеткіші 4,2-ден 5,5-ке дейін ауыспалы. Төменгі, орманды жағалаулар оны қоршап тұр, солтүстік жағында тығыз, ылғалды экваторлық жаңбырлы ормандар басым, ал оңтүстік жағында орман мен саваннаның мозаикасы орналасқан.

Биологиялық әртүрлілік

Зерттеулер көлде және оның айналасында жоғары биоәртүрлілік бар екенін көрсетті, оның ішінде екі түрлі сусар, батпақ мангусты, алып сусар тышқан, көптеген су құстары, крокодилдер және тасбақалар кездеседі. Май Ндомбеде қышқылды, гумусқа толы қара су бар, және жалпы алғанда, бұл көлдің балықтары Конго өзені бассейніндегі басқа аймақтармен салыстырғанда да жеткілікті зерттелмеген. 2006 жылы Nanochromis wickleri циклидінің тағы бір жаңа түрі сипатталды, ал 2008 жылы Chrysichthys praecox жаңа шабақ түрі анықталды.

Экономикалық қызмет

Sodefor компаниясының негізгі концессиялық аймақтары Май Ндомбе көлінің солтүстігінде және оңтүстігінде орналасқан. 2009 жылдың 28 қарашасында екі ағаш кесу баржасы суға батып, 73 адамның өмірін қиды. Кеменің жолаушыларды тасымалдауға рұқсаты болмаған, бірақ сол кезде оның бортында 270-ке жуық адам болған деп есептеледі. Май Ндомбе көлі және өзен жүйесі ел бойынша көлік құралы ретінде жиі қолданылады, себебі құрлықтағы жол желісі жеткіліксіз. Көптеген жолаушылар паромдары күн сайын жүздеген адамдарды тасымалдайды. Олардың көпшілігі ескі және күтімсіз. 2019 жылдың 25 мамырында, қатты жел кезінде 350-ден астам жолаушысы бар паром суға батып кетті. Бірінші күні 45-тен астам жолаушының қазасы расталды, ал 100-ден астам адамның жоғалғаны хабарланды. Осыған жауап ретінде үкімет 5 жылдан астам болған ағаштан жасалған жолаушылар қайықтарының көлден өтуіне тыйым салатынын мәлімдеді.