Кіріспе

АҚШ-тың сауда кемелеріне сүйемелдеу қызметі, АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына дейін.

1939 жылдың 3 қыркүйегінде Ұлыбритания мен Францияның Германияға соғыс жариялауы Атлантика шайқасын басталды. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Бас штабы (CNO) 4 қыркүйекте Кариб теңізімен қоса, АҚШ-тың Атлантикалық жағалауында бірлескен әуе және кемелік патруль құрды. Президент Франклин Д. Рузвельт 5 қыркүйекте АҚШ-тың бейтараптығын жариялады және теңіз патрулін Бейтараптық патрулі деп атады. Рузвельттің Бейтараптық патрулін бастауы, ол іс жүзінде британдық кемелерге де сүйемелдеді, сондай-ақ АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминецтеріне алдымен U- қайықтары туралы белсенді түрде хабарлауға, содан кейін "көргенде ату" бұйрығын беруі, американдық бейтараптық көбінесе сақталудан гөрі бұзылғанда құрметтелді дегенді білдірді.

Өмірбаян

Соғыс жарияланғаннан кейін Ұлыбритания, Франция және Германия өз қарсыластарының шикізат пен өндірілген тауарларды импорттау мүмкіндігін шектеуге тырысты. Соғысқа қатысушы елдердің теңіз күштері осындай импортты тасымалдайтын кемелерді тоқтату үшін жұмылдырылды. Жау теңіз күзетінен қашқан кемелер Еуропаның Атлантикалық жағалауына жақын жердегі соңғы қиындыққа тап болды, онда соғысқа қатысушы елдердің соғыс кемелері мен әуе шабуылдаушы ұшақтары Германияның теңіз сауда жолдарының жанында жиналды. 1939 жылы Ұлыбритания мен Франция кең теңіз арты аумақтарын бақылады, ал Германия 1919 жылы соғыс өтемақысы ретінде өзінің отар империясынан айырылды. Француз және британ империясының теңіз порттары мен әуежайлары одақтас әскери кемелер мен ұшақтарына бүкіл әлемді күзетуге мүмкіндік берді, ал неміс әскери кемелері жанармай құю мен қайта жабдықтау үшін қауіпсіз болатын өте аз жерлерді бақылады, ал неміс әскери ұшақтарының операциялары көбінесе оккупацияланған аумақтармен шектелді. Ұлыбритания мен Франция Германиядан көбірек соғыс кемелеріне ие болды; сондықтан неміс соғыс кемелері жойылудан қашу үшін жасыру, жылдамдық немесе маскировкаға сүйенді. U-кемелері Еуропаның жағалау аймақтарында ең көп және белсенді болды, ал бірнеше неміс крейсерлері, соғыс кемелері және саудагерлік шабуылдаушылар одақтас кемелерді теңіз сауда жолдарында тоқтатып, қарауып алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияның аз санды соғыс кемелері Ұлыбританиядан Атлантикаға одақтас теңіз күштерін тарату үшін күзет аймақтарын ауыстырды. 1916 жылдың 7 қазанында Ньюпортта жанармай құюдан кейін, келесі күні АҚШ жағалауындағы халықаралық суларда бес одақтас сауда кемесін батырды. К/Л Ханс Роуз халықаралық заңды қатаң сақтағанына қарамастан, американдық экспорттық жүктердің жоғалуы американдықтарды ашуландырды, өйткені бейтарап АҚШ теңіз күштерінің эсминецтері жақын маңдағы сауда кемелерінің батып кетуін бақылап, батып кеткен кемелерден теңізшілерді құтқаруға мәжбүр болды.

Бейтараптық аймағы

1939 жылғы 4 қыркүйекте Теңіз операцияларының бастығы (CNO) Атлантикалық эскадрильясына соғысқан елдердің кемелерінің қозғалысын бақылап, туралы хабар беру үшін бірлескен әуе және кемелік патруль құруды бұйырды. Бұл патруль Бостоннан шығысқа қарай 65 градусқа дейін, содан оңтүстіске қарай 19-шы параллельге және Ливард және Желді аралдардың теңіз жағына дейін созылатын сызық бойында жүргізілуі керек еді. Аталымына қарамастан, Бейтараптық патрулі британдықтарға көбірек көмектесті, себебі Корольдік теңіз күштері Атлантика мұхитына әлдеқайда еркін қол жеткізе алды. Неміс теңіз кемелері мен әскери ұшақтары британдық кемелерді тоқтату үшін тек Еуропа жағалауынан ғана жұмыс істей алды, ал неміс кемелерін Ұлыбритания, Канада, Ньюфаундленд, Лабрадор, Гибралтар, Сьерра-Леоне, Гамбия, Нигерия, Оңтүстік Африка, Британдық Того, Британдық Камерун, Фолкленд аралдары, Оңтүстік Георгия, Сент-Хелена, Ассенсия аралы, Бермуда, Ямайка, Тринидад, Барбадос, Багам аралдары, Британдық Ливард аралдары, Британдық Желді аралдары, Британдық Виргин аралдары, Британдық Гондурас және Британдық Гвианадан жұмыс істейтін британдық әскери күштері тоқтата алатын еді.

Жаңа негіздер

Бейтараптық патрульдері "Дестройерлер базалары келісімінен" кейін Бермудадан жұмыс істей бастады. База 1941 жылдың 7 сәуірінде қолданысқа берілді, ал Кеме тасымалдаушы 3-дивизия (USS Ranger, Wasp және Yorktown) келесі күні базаны пайдалана бастады. Маусымның ортасына қарай Мемфис, Милуоки, Цинциннати және Омаха крейсерлері Тринидадтан Бразилия жағалауы бойымен оңтүстікке қарай күзет жүргізіп жатты.

Конвойды сүйемелдеу

1941 жылдың басында президент Рузвельт құпия түрде 24-ші кемелер тобын қорғау үшін ұйымдастырды, оған Артр Л. Бристоль басшылық етті. Кемелер, ұшақтар, қаржы және персонал қаңтар мен ақпан айларында бекітілді, ал наурыз айында операциялар басталды. Адмирал Бристоль Вашингтонда қалды, бірақ түрлі базаларға қажетті материалдар Quonset Point әскери-әуе базасынан жиналып, жеткізілді. Адмирал Бристоль операция аяқталған соң барлық құжаттарды жоюды талап етті. Оның штабы ол президенттің бұйрығымен, халықтың қолдауына ие болмаған операцияларды жария етуден сақтану үшін солай істеді деп ойлады. Соғыстан кейін қолдау күштерінің операцияларын құжаттау әрекеттері АҚШ-тың бейтараптығына қатысты әлемдік пікірді қорлаудан сақтану үшін тоқтатылды. Президент Рузвельт шығыс теңіз жағалауы мен Персика шығанағындағы порттарға орналастырған бейтараптық патруліне қатысқан флот бөлімшелерін күшейту үшін АҚШ Әскери-теңіз күштері Филадельфияда немесе Сан-Диегода резервте тұрған 77 эсминец пен жеңіл мина тастаушы кемені қайта қолдануға бел буды. 1941 жылдың 9 тамызында Ньюфаундлендте президент Рузвельт HX конвойының Канададан Исландияға және ON конвойының батысқа қарайғы бөлігіне американдық эсминецтерді сүйемелдеуге келісті. «Грир» U-652 кемесіне тиімсіз шабуыл жасады, ол 4 қыркүйекте іске қосылды; ал 11 қыркүйекте президент Рузвельт Окпан мемлекеттерінің кемелері бейтарап аймаққа өз жауапкершілігімен кірді деп мәлімдеді және АҚШ Әскери-теңіз күштеріне американдық сүйемелдеумен кемелерге қауіп төндіретін кез келген кемеге шабуыл жасауға бұйрық берді. ХХ 150 конвойы 1941 жылдың 16 қыркүйегінде американдық сүйемелдеумен алғашқы конвой ретінде жолға шықты. ON 18 конвойы 24 қыркүйекте американдық сүйемелдеумен батысқа қарай бет алған алғашқы конвой ретінде жолға шықты. 1941 жылдың 17 қазанында SC 48 конвойын сүйемелдеп келе жатқанда «Кирни» торпедаланды. 1941 жылдың 31 қазанында ХХ 156 конвойын сүйемелдеп келе жатқанда «Рубен Джеймс» эсмингісі торпедаланып батып, 100 адамның өмірін қиды.

Нәтижелер

Бейтараптық патрулі Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы үштен бір бөлігінде әлемдегі ең ірі теңіз флоттарының бірінің басты назарында болды. Сол кезеңде Атлантика эскадрильясы үш линкордан, төрт ауыр крейсерден, 29 эсминецтен және бір авианосектен тұрды; ал олардың басты миссиясы 1940 жылғы 1 қарашада Патрульдік эскадрилья деп қайта аталуымен расталды. Бейтараптық патрулі жарияланған бейтараптық аймағында одақтастардың патрульдеу тиімділігін арттырды. 1940 жылғы 12 шілдеде көмекші CNO Роберт Л. Гормлиге британдық және американдық соғыс кемелері арасындағы кемедегі байланысты стандарттау үшін Ұлыбританияға бару бұйрығы берілді. Корольдік теңіз флотының эсминері 19 желтоқсанда Бермуда аралдарының жанында неміс лайнері "Колумбты" ұстады, бұл лайнер Веракрузден шыққаннан бері алты күн бойы Neutrality Patrol эсминецтері радиоарқылы берген мәліметтерге сәйкес болды. Рузвельт оқиға туралы барлық есептерде "Гиперион" лайнермен кездейсоқ кездескенін көрсетуді бұйырды. Бейтараптық патрулінің Мексика шығанағында британдық кеме туралы хабарлаған әрбір жағдайы үшін, американдық есептерге жауап ретінде Корольдік теңіз флотының бөлімшелері бірнеше неміс кемелерін ұстады. 1939 жылдың соңғы төрт айында Германияға қайтуға тырысқан 211 неміс сауда кемесінің арасында, жарияланған бейтараптық аймағы арқылы батыс жарты шардан шыққан 85 кеменің тек 32-сі (37%) ғана сәтті болды, ал әлемнің басқа бөліктерінен шыққан 126 кеменің 100-і (80%) одақтастардың ұстауынан табысты өтті.